"Vé vào cửa” 10.000 tỷ đồng
Từ ngày 20/1, Bộ Tài chính chính thức tiếp nhận hồ sơ cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa. Yêu cầu, điều kiện và hồ sơ theo mẫu đã được công bố tại Quyết định số 96/QĐ-BTC. Bộ Tài chính là cơ quan chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để lựa chọn tối đa 5 tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Thống kê đến thời điểm hiện tại cho thấy, số doanh nghiệp được thành lập với tên có cụm từ “tài sản mã hóa”, hay liên quan lĩnh vực này đã vượt 10 đơn vị. Bên cạnh đó, một số ngân hàng và công ty chứng khoán cũng thể hiện sự quan tâm, đầu tư và lên kế hoạch sẵn sàng tham gia thị trường mới này.
Điều kiện cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa được đánh giá là rất khắt khe. Theo đó, doanh nghiệp phải có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng; tối thiểu 65% vốn điều lệ do các cổ đông, thành viên là tổ chức góp vốn, trong đó có trên 35% vốn điều lệ do ít nhất 2 tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ góp vốn. Ngoài ra còn nhiều yêu cầu khác liên quan đến cổ đông, hạ tầng và nghiệp vụ.
Với điều kiện về vốn, trong số những doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị hiện nay, mới chỉ có CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange đáp ứng.
Vimexchange được thành lập vào tháng 6/2025 với vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng. Trong đó, CTCP Tập đoàn Dược phẩm Vimedimex là cổ đông lớn nhất, góp 5.000 tỷ đồng, nắm giữ 50% cổ phần. CTCP Dược phẩm Vimedimex 2 góp 1.500 tỷ đồng, tương ứng 15% vốn Vimexchange. CTCP Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải và CTCP Đầu tư và Phát triển Hòa Bình cùng sở hữu 10% vốn, tương ứng vốn góp 1.000 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp. CTCP Chứng khoán Hòa Bình (thuộc hệ sinh thái Vimedimex) góp 200 tỷ đồng, chiếm 2% cổ phần.
Một số doanh nghiệp khác cũng đang gia tăng tiềm lực để gia nhập thị trường tài sản mã hóa như CTCP Chứng khoán VIX. Với hơn 11.000 tỷ đồng dự kiến thu về từ đợt chào bán 918,85 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, VIX dự kiến góp thêm 1.000 tỷ đồng vào CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hóa VIX (VIXEX). Thời gian triển khai đợt chào bán dự kiến trong quý I,II/2026, thời gian giải ngân vốn là quý II/2026.
VIXEX được thành lập ngày 26/8/2025 với vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng. Trong cơ cấu cổ đông, VIX nắm giữ 15% cổ phần; CTCP FTG Việt Nam nắm 64,5% và CTCP Máy tính - Truyền thông - Điều khiển 3C nắm 21%.
Bên cạnh đó, một số ngân hàng và công ty chứng khoán khác cũng sớm “chạy đà” cho lĩnh vực mới này thông qua góp vốn, thành lập công ty con hoặc hợp tác với đối tác quốc tế, như Techcombank, MB, Chứng khoán SSI, Chứng khoán VPBank (VPBankS).
Rút lui, thay đổi kế hoạch
Ở chiều ngược lại, đã có doanh nghiệp quyết định rút lui. Tại Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2025, ông Tô Hải - Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Vietcap (VCI) - cho biết Vietcap đã quyết định dừng dự án lập sàn giao dịch tài sản số. Lý do được đưa ra là yêu cầu vốn điều lệ quá lớn, lên tới 10.000 tỷ đồng, trong khi đây là lĩnh vực còn rất mới và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Chứng khoán HD (HDBS) cũng thay đổi phương án chào bán cổ phiếu để tăng vốn. Trước đó, HDBS từng có kế hoạch sử dụng 1.500 tỷ đồng để góp vốn thành lập sàn giao dịch tài sản mã hóa. Tuy nhiên, phương án chào bán hơn 365 triệu cổ phiếu đã bị dừng lại, thay bằng phương án mới dự kiến phát hành gần 950 triệu cổ phiếu, qua đó nâng vốn điều lệ lên gần 11.000 tỷ đồng.
Tại lần lấy ý kiến cổ đông tháng 11/2025, HDBS cho biết nguồn vốn thu về sẽ được phân bổ chủ yếu cho hoạt động đầu tư và tự doanh chứng khoán, chứng chỉ tiền gửi với tỷ trọng 52%, tương ứng hơn 4.603 tỷ đồng. Phần phân bổ lớn tiếp theo là bổ sung vốn cho vay margin, chiếm 32%, tương ứng hơn 2.826 tỷ đồng.
Trước đó, Chứng khoán HD từng dự kiến chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhằm tăng vốn điều lệ lên hơn 5.100 tỷ đồng, với số lượng hơn 365 triệu cổ phiếu. Từ đợt phát hành này, HDBS ước tính thu về hơn 7.300 tỷ đồng, trong đó dự kiến rót 1.470 tỷ đồng thu được từ đợt phát hành để góp vốn vào một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sàn giao dịch tài sản mã hóa.
Doanh nghiệp này dự kiến nâng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng và có thể mang tên CTCP Sàn giao dịch tài sản mã hóa HD. Tuy nhiên, kế hoạch đã dừng triển khai, thay bằng phương án dự kiến phát hành gần 950 triệu cổ phiếu.
Tối đa 5 doanh nghiệp được thí điểm giao dịch tiền mã hóa
Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, mặc dù hy vọng có nhiều doanh nghiệp quan tâm đến hoạt động tham gia thí điểm lập sàn giao dịch mã hóa, nhưng tối đa chỉ có 5 doanh nghiệp theo quy định của Chính phủ.
