TPO - Toàn bộ công trình Bảo tàng Đà Nẵng cũ trên nền móng Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải đã được đập bỏ để tiến tới giai đoạn phục dựng công trình có kiến trúc độc đáo và ý nghĩa đặc biệt quan trọng ở vị trí trung tâm Đà Nẵng.
Hạ giải công trình Bảo tàng Đà Nẵng cũ bên trong Di tích Quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải. Video: Nguyễn ThànhThành phố Đà Nẵng đang thực hiện giai đoạn 2 dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích Quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải, với thời gian dự kiến hoàn thành trong quý IV/2026. Thành Điện Hải là di tích hiếm hoi còn lại từ buổi đầu chống Pháp (1858 - 1860), gắn liền với phòng tuyến Đà Nẵng do danh tướng Nguyễn Tri Phương chỉ huy. Đây là chứng tích quan trọng đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi quân đội Việt Nam lần đầu đối mặt với đội quân viễn chinh phương Tây hiện đại. Thành không chỉ là biểu tượng cho lòng yêu nước, tinh thần kiên cường của nhân dân Đà Nẵng, mà còn là dấu mốc mở ra thời kỳ cận hiện đại của lịch sử dân tộc.Di tích quốc gia đặc biệt này được xây dựng năm 1813 dưới thời vua Gia Long, đóng vai trò quân sự trọng yếu bảo vệ Đà Nẵng. Nơi đây nổi tiếng với kiến trúc Vauban kiên cố, 30 ụ súng thần công và gắn liền với cuộc chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858-1860). Từ năm 2005, Bảo tàng Đà Nẵng được xây dựng bên trong khuôn viên Thành điện Hải. Năm 2011 Bảo tàng bắt đầu đón khách tham quan. Năm 2017, Thành Điện Hải được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt. Năm 2021, Đà Nẵng đầu tư hơn 500 tỷ đồng cải tạo, xây dựng Bảo tàng mới tại số 42 Bạch Đằng (Tòa Đốc Lý, Tòa Thị chính Đà Nẵng được xây dựng từ thời Pháp thuộc). Năm 2025 công trình khánh thành, toàn bộ hiện vật được di dời về đây. Việc thực hiện giai đoạn 2 dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Thành Điện Hải bắt đầu từ cuối năm 2025. Trong ảnh: Bảo tàng Đà Nẵng cũ đã được đập bỏ, hạ giải các hạng mục công trình bên trong Thành Điện Hải.
Hình ảnh Bảo tàng Đà Nẵng cũ trước và sau khi thực hiện việc hạ giải.
Đến nay việc hạ giải công trình Bảo tàng Đà Nẵng cũ trên nền móng Di tích Quốc gia đặc biệt đang được khẩn trương thực hiện. Một cán bộ kỹ thuật của đơn vị thi công tại công trình cho biết: “Anh em chia ca cả ngày lẫn đêm để kịp tiến độ hạ giải xong nền móng cũ. Sau khi hạ giải các công trình sẽ bắt tay ngay bước vào giai đoạn phục dựng”.Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cho biết: Dựa trên các tư liệu là bản vẽ Thành Điện Hải còn lưu trữ ở Pháp, Thành Điện Hải sẽ được tu bổ phục hồi và tôn tạo về nguyên giá trị ban đầu. Các tư liệu thu thập được từ Pháp đã giải quyết nhiều tranh cãi khoa học kéo dài, chính thức xác nhận thành Điện Hải chỉ có 3 cổng - không có cổng thành phía Bắc. Đồng thời xác định vị trí kỳ đài ở phía Nam và làm rõ cấu trúc các công trình bên trong thành.Theo Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, giai đoạn 2 của dự án nhiều hạng mục quan trọng sẽ được phục dựng, trong đó kỳ đài được xây dựng lại đúng vị trí nguyên bản phía Nam. Cổng thành phía Tây được phục dựng trên nền móng khảo cổ. Nhà trú sở trở thành nơi thờ các nghĩa sĩ và danh tướng. Khu bảo quản súng thần công được xây dựng để bảo vệ hiện vật. Không gian khảo cổ được giữ nguyên và phủ kính để du khách tham quan.Một khẩu thần công bên trong Thành Điện Hải. Sau khi dự án hoàn thành các khẩu thần công sẽ được đưa vào khu trưng bày và bảo quản hiện vật.Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cũng cho biết: Một bảo tàng ngầm dưới lòng đất cùng nhà hành hương sẽ được xây dựng, công trình kết hợp giữa bảo tồn và trải nghiệm. Điểm nhấn hiện đại ngay dưới không gian ngầm ở Thành Điện Hải là bộ phim công nghệ 5D mới nhất, tái hiện lịch sử Đà Nẵng những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Người xem sẽ “nhập vai”, cảm nhận như đang sống trong những năm 1858–1860, giữa tiếng súng, khói lửa và những trận chiến bảo vệ đất nước.
Ông Thiện cho biết, nếu giai đoạn 1 của dự án tu bổ và tôn tạo Di tích Quốc gia đặc biệt trung giải tỏa và phục dựng thành hào, thì giai đoạn 2 lại đối mặt với thách thức lớn hơn rất nhiều đó là thiếu tư liệu. Bởi các hạng mục quan trọng như nhà trú sở, kho lương, kho vũ khí hay kỳ đài… hầu như chỉ có mô tả chung chung. Tuy nhiên, rất may mắn năm 2019 đoàn công tác của ngành văn hóa Đà Nẵng qua Pháp và đã tìm được các bản vẽ chi tiết về Thành Điện Hải để làm cơ sở khoa học cho việc phục dựng công trình.Một khẩu thần công của triều đình nhà Nguyễn đặt tại Thành Điện Hải. "Sau khi dự án tu bổ, tôn tạo và phục dựng Thành Điện Hải hoàn thành, công trình sẽ di tích lịch sử, kiến trúc độc đáo có một không hai ngay giữa lòng thành phố. Kết hợp tham quan, trải nghiệm, khám phá lịch sử, chúng tôi muốn người trẻ không chỉ nghe kể, mà còn cảm nhận lịch sử bằng tất cả giác quan”, ông Thiện cho biết.Một khẩu thần công của triều đình nhà Nguyễn đặt tại Thành Điện Hải. "Sau khi dự án tu bổ, tôn tạo và phục dựng Thành Điện Hải hoàn thành, công trình sẽ di tích lịch sử, kiến trúc độc đáo có một không hai ngay giữa lòng thành phố. Kết hợp tham quan, trải nghiệm, khám phá lịch sử, chúng tôi muốn người trẻ không chỉ nghe kể, mà còn cảm nhận lịch sử bằng tất cả giác quan”, ông Thiện cho biết.Theo kế hoạch, dự kiến dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích Quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải sẽ hoàn thành đúng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11/2026.
![2330141927955602401-5878.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/f50a71dde10ce1e63590a4046e3a38ed1ac91d45a9cda4b099d861916d33f9c57662fd84d823f635c11bd80d346fc31936853885af038cd08ebb7d47596fcac091c395aaa9493e5cdaf349cad3d4a15e/2330141927955602401-5878.jpg.avif "Một khẩu thần công của triều đình nhà Nguyễn đặt tại Thành Điện Hải. "Sau khi dự án tu bổ, tôn tạo và phục dựng Thành Điện Hải hoàn thành, công trình sẽ di tích lịch sử, kiến trúc độc đáo có một không hai ngay giữa lòng thành phố. Kết hợp tham quan, trải nghiệm, khám phá lịch sử, chúng tôi muốn người trẻ không chỉ nghe kể, mà còn cảm nhận lịch sử bằng tất cả giác quan”, ông Thiện cho biết.")
