Không còn dừng ở các cuộc thi ý tưởng, ngày hội startup hay hoạt động truyền thông, kế hoạch mới của Bộ GD - ĐT cho thấy tham vọng đưa khởi nghiệp học đường bước sang giai đoạn chuyên sâu hơn: Hình thành doanh nghiệp trong trường học, kết nối nhà đầu tư, thương mại hóa nghiên cứu và xây dựng các trung tâm công nghệ chuyên sâu.

Theo Quyết định số 1112/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 11/5/2026, Kế hoạch triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” được xây dựng trên cơ sở kế thừa Đề án hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025, nhưng thay đổi mạnh về cách tiếp cận.

Từ “phong trào startup” đến mô hình doanh nghiệp trong trường học

Nếu như giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào các hoạt động như cuộc thi khởi nghiệp, đào tạo kỹ năng, Ngày hội đổi mới sáng tạo hay hỗ trợ vốn ban đầu cho sinh viên, thì kế hoạch mới mở rộng sang hỗ trợ mô hình startup, spin-off ngay trong các cơ sở đào tạo.

Đây cũng là lần đầu tiên Bộ GD - ĐT đưa nội dung “sandbox” - cơ chế thí điểm có kiểm soát - vào kế hoạch triển khai cho mô hình doanh nghiệp trong trường học.

Theo định hướng này, các trường đại học, viện nghiên cứu sẽ không chỉ là nơi đào tạo mà còn trở thành môi trường ươm tạo startup công nghệ, nơi các nghiên cứu có thể đi tiếp đến giai đoạn thương mại hóa.

Một điểm đáng chú ý khác là Kế hoạch bổ sung các quy định liên quan đến xác lập, quản lý và chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm nghiên cứu, dự án khởi nghiệp của giảng viên và người học.

Điều này được xem là bước đi nhằm tháo gỡ một trong những “nút thắt” lớn lâu nay của khởi nghiệp đại học: Nghiên cứu có nhưng khó ra thị trường vì thiếu cơ chế sở hữu và phân chia lợi ích rõ ràng.

Không chỉ hỗ trợ các dự án cá nhân, Bộ GD - ĐT còn định hướng phát triển mạng lưới cố vấn, doanh nghiệp đồng hành, nhà đầu tư thiên thần và cựu sinh viên nhằm hình thành chuỗi hỗ trợ từ tư vấn, đầu tư đến thương mại hóa sản phẩm.

Lần đầu đặt mục tiêu xây Deeptech Hub trong trường đại học

Trong Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035, Bộ GD - ĐT đặt mục tiêu phát triển 5 vườn ươm công nghệ số/Deeptech Hub tại các trường đại học, viện nghiên cứu có tiềm lực mạnh.

Đây được xem là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất khi khái niệm Deeptech - công nghệ chuyên sâu - lần đầu được đưa vào chương trình hỗ trợ khởi nghiệp quy mô toàn ngành Giáo dục.

Các trung tâm này được kỳ vọng trở thành nơi phát triển startup công nghệ lõi, kết nối nghiên cứu với thị trường, thay vì chỉ tập trung vào các mô hình kinh doanh ngắn hạn.

Song song đó, Bộ GD - ĐT dự kiến triển khai chương trình đào tạo 1.000 doanh nhân công nghệ xuất sắc trong giai đoạn tới.

Kế hoạch mới cũng cho thấy xu hướng chuyển trọng tâm hỗ trợ khởi nghiệp sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược, kỹ thuật then chốt, công nghiệp văn hóa, kinh tế tuần hoàn và khởi nghiệp xanh.

Ở bậc phổ thông, giáo dục khởi nghiệp sẽ được lồng ghép với hướng nghiệp, hoạt động trải nghiệm sáng tạo và giáo dục STEM, STEAM.

Chuẩn hóa toàn bộ hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp

Không chỉ thay đổi định hướng, Bộ GD - ĐT còn đặt mục tiêu chuẩn hóa hệ thống hỗ trợ khởi nghiệp trong toàn ngành.

Theo đó, Bộ sẽ xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, danh mục dịch vụ hỗ trợ tối thiểu và chuẩn năng lực cho đội ngũ tư vấn, giảng viên, giáo viên tham gia hỗ trợ khởi nghiệp.

Các học liệu, tài liệu và đội ngũ hỗ trợ cũng sẽ được chuẩn hóa đồng bộ thay vì triển khai rời rạc như trước đây.

Đáng chú ý, ngành Giáo dục sẽ xây dựng nền tảng số hỗ trợ khởi nghiệp gồm cổng thông tin, dữ liệu dùng chung, hệ thống theo dõi - báo cáo và danh mục dự án, cố vấn trên phạm vi toàn quốc.

Theo Bộ GD&ĐT, việc chuyển đổi số sẽ được áp dụng xuyên suốt trong quá trình triển khai chương trình, từ quản lý dữ liệu đến kết nối hệ sinh thái.

“6 rõ” để tránh chồng chéo, dàn trải

Một trong những nội dung được nhấn mạnh trong kế hoạch lần này là yêu cầu “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ nguồn lực.

Kế hoạch cũng được lồng ghép với các nghị quyết lớn như Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 71-NQ/TW nhằm hạn chế chồng chéo và phân tán nguồn lực.

Theo phân công, Bộ GD - ĐT giữ vai trò điều phối, theo dõi và kiểm tra triển khai; trong khi các Sở GD- ĐT, trường đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ trực tiếp xây dựng kế hoạch thực hiện tại địa phương, tổ chức đào tạo, ươm tạo và hỗ trợ khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên.

Với những thay đổi này, Kế hoạch giai đoạn 2026 - 2035 cho thấy định hướng đưa khởi nghiệp học đường thoát khỏi mô hình hoạt động phong trào để tiến gần hơn tới hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng tạo ra doanh nghiệp và công nghệ thực tế.