Vì sao ở thời điểm hiện tại, V-pop chưa có nhóm nhạc nào thật sự bùng nổ?

Mạo hiểm đầu tư và thành công ẩn số

V-pop đã từng có các nhóm nhạc được khán giả "nhớ mặt gọi tên" trong thời hoàng kim như: Ba Con Mèo, Tam Ca Áo Trắng, 3A, Quả Dưa Hấu, 5 Dòng Kẻ, MTV, Mắt Ngọc, Mây Trắng, GMC, 1088, D&D hay gần nhất thì có 365daband, X5, LIME, Uni5, LipB, SGO48... Nhưng sau đó, mô hình nhóm nhạc ở V-pop dần lụi tàn.

Trong những năm gần đây, sự phát triển của các chương trình âm nhạc thực tế cũng mang đến cho công chúng nhiều nhóm nhạc mới như B.O.F, Lunas, Mopius, VibeQueens. Sắp tới, nhạc Việt sẽ chào đón hai nhóm nhạc mới toanh là EDENIA và UPRIZE. Nhưng đa số các nhóm nhạc này đều là dự án ngắn hạn, "tận dụng" sức nóng từ các chương trình ăn khách, thiếu đi tính dài hạn nên chưa tạo được tính quy mô. Sự chật vật của mô hình nhóm nhạc tại V-pop có nhiều nguyên nhân.

Đầu tiên là thị hiếu của khán giả. Tại Việt Nam, hình ảnh nghệ sĩ độc lập được ưa chuộng, ngay cả khi họ tập hợp lại thành nhóm nhạc cũng chỉ để "chiều" các fan. Việc vận hành sự nghiệp của một nghệ sĩ solo sẽ có chi phí đầu tư thấp hơn, ít rủi ro hơn so với vận hành một nhóm nhạc.

Chưa kể, các nhãn hàng cũng không thể chi mạnh để mời cả một nhóm nhạc để làm đại diện thương hiệu, nhiều thành viên trong một nhóm nhạc cũng là nhiều điều khoản ràng buộc, tránh phát sinh vấn đề tranh cãi. Ngoài ra, nếu một thành viên trong một nhóm nhạc quá nổi bật càng dễ dẫn đến chuyện "tan đàn xẻ nghé". Tại Việt Nam, có những ví dụ như Ưng Hoàng Phúc của nhóm 1088, Gil Lê của nhóm X5.

Vấn đề tiếp theo là cách vận hành của các công ty giải trí, đào tạo và quản lý nghệ sĩ tại Việt Nam. Ở Hàn Quốc, hợp đồng của một nhóm nhạc có thể kéo dài từ 7 đến 10 năm. Thời gian dài như thế sẽ bao gồm thời điểm đào tạo, debut, cho đến khi nhóm nhạc đó thu hồi vốn đầu tư. Việc ràng buộc pháp lý sẽ giúp công ty quản lý thu hồi lại số tiền khổng lồ đã chi ra để đào tạo và đầu tư cho một nhóm nhạc. Đó là chưa nói đến việc liệu nhóm nhạc đó có kịp nổi tiếng để tạo ra doanh thu cho công ty hay không. Đây là một sự đầu tư mạo hiểm.

Với thị trường không ưa chuộng mô hình nhóm nhạc như hiện tại ở Việt Nam, việc đầu tư ra mắt và duy trì hoạt động dài hạn của một nhóm nhạc gần như là một yếu tố không tưởng. Bởi vì sự thành công của một nhóm nhạc là một ẩn số, việc ràng buộc hợp đồng kéo dài tại thị trường giải trí Việt cũng chưa thật sự chặt chẽ.

Điều này dễ dẫn đến mâu thuẫn khi lợi ích nghiêng về một thành viên nổi bật nào đó trong nhóm, từ đó dẫn đến việc phá vỡ hợp đồng, ảnh hưởng đến hoạt động nhóm nhạc đó. Erik và việc tách nhóm Monstar từng gây nhiều tranh cãi là một ví dụ. Khi Erik trở thành giọng ca toả sáng với "bản hit" Sau tất cả. Việc tách nhóm hoạt động solo là điều không tránh khỏi, dù cho khi ấy còn ràng buộc điều khoản hợp đồng.

Các công ty quản lý, đào tạo nghệ sĩ ở Việt Nam thường mang tính riêng lẻ. Nghệ sĩ đã nổi tiếng tự lập công ty và quản lý toàn bộ sự nghiệp của họ. Các "ông bầu" của các nhóm nhạc Việt hầu hết đều là nghệ sĩ solo đình đám như Ngô Thanh Vân ra mắt nhóm 365, Đông Nhi và Ông Cao Thắng có nhóm Uni5 và LipB, hay Lương Bích Hữu ra mắt nhóm Tam Hổ, Hồ Quỳnh Hương có nhóm Artista...

Nhưng tất cả đều "sớm nở chóng tàn". Cũng có nhiều công ty quản lý nhiều nghệ sĩ khác nhau nhưng hiếm có trường hợp nào chỉ đào tạo và quản lý một nhóm nhạc. Từ đó có thể thấy rằng, sự e dè của các công ty giải trí Việt với mô hình nhóm nhạc là dễ hiểu, bởi có quá nhiều rủi ro.

"Ván cược" đặt vào tay thế hệ nhóm nhạc mới

Tia sáng lại đến từ các ban nhạc, nhóm nhạc indie như: Ngọt, Cá Hồi Hoang, Chillies, Da LAB, Lộn xộn band, The Cassette, MAYDAYs... Nhưng đa số trong các nhóm nhạc này cũng đã tan rã. Mặc dù đây lại là các nhóm nhạc duy trì được thời gian hoạt động dài và tạo được ấn tượng trong lòng công chúng. Chillies hay Da LAB đến nay vẫn ra mắt dự án đều đặn và vẫn có "hit". Sự khác biệt ở chỗ, các nhóm nhạc indie mang tính chất tự quản.

Tất cả các khâu từ sáng tác, làm nhạc, phát hành đến nhận show và quảng bá sản phẩm... đều là tự thân vận động. Việc này giúp các nhóm giảm được chi phí vận hành, giúp các thành viên phát huy tối đa năng lực của từng người và tạo được sự gắn kết bền vững hơn. Nhưng thực tế cho thấy, các nhóm nhạc indie vẫn chưa thật sự bứt phá, có được sự công nhận của đại đa số công chúng.

Tất nhiên, V-pop luôn có những sự bất ngờ. Trong năm nay, nhóm nhạc UPRIZE từ chương trình sống còn Tân binh toàn năng sẽ ra mắt sản phẩm debut, hứa hẹn mang lại "làn gió mới" cho mô hình nhóm nhạc tại V-pop. Sự ra đời của UPRIZE không chỉ là cái kết viên mãn cho một chương trình “sống còn”, mà còn là khởi đầu của một hành trình đầy hứa hẹn, nhằm tái định nghĩa khái niệm “nhóm nhạc thần tượng” tại thị trường Việt Nam.

Với nền tảng được tôi luyện qua 9 tháng, theo quy trình tuyển chọn và đào tạo khắc nghiệt chuẩn K-pop, UPRIZE mang trong mình trọng trách của những người tiên phong, sẵn sàng phá vỡ những giới hạn cũ để thiết lập nên những tiêu chuẩn mới. Còn nhóm EDENIA, gồm các "em xinh": Đào Tử A1J, Ánh Sáng Aza, Hoàng Duyên và Maiquinn - các gen Z này hứa hẹn sẽ mang đến sức trẻ cho mô hình nhóm nhạc.

Ông Kenny Ong - Giám đốc điều hành Sony Music Entertainment tại Malaysia, Singapore và Việt Nam, Chủ tịch SYE Holdings - đã có những chia sẻ về thị trường nhạc Việt trong buổi ra mắt nhóm nhạc UPRIZE: “Chúng tôi tin rằng, bản sắc văn hóa Việt Nam chính là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của các bạn. Thế giới không cần thêm một "ngôi sao" nhạc pop chung chung nào nữa. Thế giới đang khao khát những thanh âm, những câu chuyện và những nhạc cụ chỉ có thể đến từ Việt Nam. Chiến lược của chúng tôi là tôn vinh bản sắc đó. Thời đại của các bạn là ngay lúc này. Hãy cho thế giới thấy thanh âm của một Việt Nam mới".

Nói về tầm nhìn của nhóm UPRIZE, bà Ngô Thị Vân Hạnh - Tổng Giám đốc Tập đoàn YeaH1 khẳng định: “Chúng tôi đã có những kỳ vọng và tôi tin rằng, các bạn cũng giống chúng tôi. Kỳ vọng rằng, chúng ta sẽ có một nhóm nhạc mà ở đó, các chàng trai của chúng ta vừa có tài, vừa có đức, xứng đáng đại diện cho giới trẻ Việt Nam... Mong rằng, chúng ta sẽ tiếp tục phát triển, tiếp tục có được sự yêu thương của khán giả và sẽ trở thành niềm tự hào, kiên định vươn tới mục tiêu trở thành nhóm nhạc thần tượng số 1 Việt Nam".

Từ UPRIZE, khán giả Việt có thể hy vọng vào một kỷ nguyên mới của mô hình nhóm nhạc V-pop. Dù còn khá manh nha nhưng vẫn có một lượng lớn khán giả yêu thích mô hình nhóm nhạc. Bằng chứng là các fan hâm mộ cuồng nhiệt từ các nhóm nhạc K-pop. Tất nhiên, không thể đòi hỏi hay so sánh nhóm nhạc Việt Nam với Hàn Quốc, bởi mỗi quốc gia có thị hiếu và nhu cầu giải trí khác nhau.

Thị trường âm nhạc của Hàn Quốc mang tính quy củ và hình thành tính chuyên nghiệp từ rất lâu. Mỗi năm, K-pop có hàng chục đến hàng trăm nhóm nhạc mới ra mắt. Nhưng số lượng nhóm nhạc thật sự bứt phá nổi tiếng và được công chúng biết đến chỉ đếm trên đầu ngón tay. Với một môi trường giải trí cạnh tranh khốc liệt như K-pop, để một nhóm nhạc tỏa sáng cần rất nhiều yếu tố. Vì vậy, tại V-pop, điều này càng khó khăn hơn rất nhiều.