Tóm tắt nhanh:
· Cảm giác như bị ai đó nhìn mình là trải nghiệm khá phổ biến của con người.
· Não bộ có xu hướng tăng cảnh giác trong môi trường tối, cô lập hoặc sau khi sợ hãi, căng thẳng.
· Nếu cảm giác này xảy ra thường xuyên và ảnh hưởng cuộc sống, nên tìm sự hỗ trợ về tâm lý hoặc y tế.
Vì sao con người cảm thấy như có ai đó đang nhìn mình?
Sau việc cô gái kể lại chuyện cảm thấy bị nhân vật siêu nhiên “theo” trong chuyến đi Ninh Bình, dù câu chuyện này chưa được xác thực, một số cư dân mạng khác cũng kể lại nhiều chuyện tương tự.
Điểm chung của nhiều câu chuyện như vậy là người kể có cảm giác bị “theo” bởi một thực thể siêu nhiên, thường được người kể diễn giải theo hướng tâm linh. Họ cho rằng một số người “nhẹ vía” mới bị như vậy và họ thường xuyên có cảm giác bị thực thể đó “theo dõi”, đặc biệt là khi ở một mình.
Đây thực ra là trải nghiệm khá phổ biến và theo trang tin khoa học Live Science, các chuyên gia tâm lý cho rằng cảm giác này có thể xuất phát từ cơ chế tự nhiên của não bộ. Trong quá trình tiến hóa, con người phát triển khả năng nhạy cảm với ánh nhìn nhằm phát hiện nguy hiểm sớm hơn hoặc hợp tác tốt hơn.
Nhiều người cũng cực kỳ nhạy cảm với những yếu tố từ môi trường xung quanh. Chỉ một tiếng động bất ngờ, bóng tối hoặc cảm giác cô độc cũng có thể khiến não chuyển sang trạng thái đề phòng và nhận định là có "ánh nhìn".
Vì sao cảm giác này thường mạnh hơn ở nơi vắng vẻ hoặc khi ở một mình?
Theo bài phân tích trên Live Science, não con người có xu hướng “quét” môi trường xung quanh khi cảm thấy không an toàn. Ví dụ, sau khi xem phim kinh dị, khi đi vào nơi tối, ở môi trường xa lạ như rừng núi hoặc sông nước, hoặc trải qua sự việc gây căng thẳng, não có xu hướng duy trì trạng thái cảnh giác.
Theo một nghiên cứu trên tạp chí về khoa học tâm lý Frontiers in Psychology, với những người từng trải qua các sự kiện căng thẳng, tổn thương, thì tình trạng cảnh giác cao độ trở thành một cơ chế phòng vệ. Nếu vùng não xử lý cảm xúc phải chịu các tác nhân gây căng thẳng kéo dài, nó có thể dẫn tới những phản ứng cảm xúc mạnh hơn, cảnh giác hơn.
Đó cũng có thể là một lý do khiến một số người dễ diễn giải các tín hiệu mơ hồ như tiếng động, bóng tối hoặc chuyển động thoáng qua thành cảm giác có ai đó đang hiện diện.
Khi nào nên chú ý tới cảm giác này?
Các chuyên gia cho rằng cảm giác như có ai đó đang nhìn hoặc theo dõi mình không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện liên tục trong thời gian dài, xảy ra ngay cả khi đã kiểm tra thực tế hoặc nó bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày thì người gặp tình trạng này nên tìm sự hỗ trợ tâm lý hoặc y tế phù hợp.