Sau hơn 4 tháng gieo trồng, chăm sóc, thời điểm này nông dân trên đặc khu Lý Sơn tỉnh Quảng Ngãi bước vào cao điểm thu hoạch tỏi, loại cây trồng chủ lực được người dân ví như “vàng trắng” trên đảo vì giá trị kinh tế cao.
Năm nay thời tiết thuận lợi, ít sâu bệnh nên tỏi sinh trưởng tốt, củ to và đều. Năng suất bình quân đạt khoảng 5-6 tạ tỏi tươi mỗi sào. Dù được mùa nhưng giá tỏi hiện khá thấp. Thương lái thu mua tỏi tươi dao động từ 30.000 - 35.000 đồng/kg, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng của người trồng.
Ông Đặng Hạnh (trú thôn Tây An Hải, đặc khu Lý Sơn) cho biết, năm nay tỏi phát triển rất tốt, năng suất cao nên bà con khá phấn khởi khi bước vào mùa thu hoạch. Thế nhưng, giá thu mua thấp khiến nhiều hộ trồng tỏi không khỏi lo lắng.
“Với mức giá hiện tại, nhiều nông dân lựa chọn phơi khô và bảo quản tỏi để chờ giá tăng mới bán. Chi phí trồng tỏi bây giờ cao nên giá thấp quá thì bà con rất lo. Rất nhiều người dân trong đó có tôi hiện đang phơi tỏi khô, trữ lại chờ giá tốt hơn”, ông Hạnh chia sẻ.
Theo người dân trồng tỏi, những năm gần đây chi phí sản xuất ngày càng tăng. Để trồng một sào tỏi, nông dân phải đầu tư khoảng 20 triệu đồng, bao gồm giống, phân bón, nhân công và chi phí cải tạo đất. Với mức chi phí này, giá tỏi tươi phải đạt khoảng 50.000 đồng/kg trở lên thì nông dân mới có lãi. Trong khi đó, giá hiện tại thấp hơn nhiều nên nhiều hộ lo nguy cơ thua lỗ.
Không chỉ vậy, tình trạng được mùa, mất giá và được giá, mất mùa đã trở thành điệp khúc quen thuộc đối với người trồng tỏi Lý Sơn suốt nhiều năm qua. Mỗi vụ thu hoạch, giá tỏi thường biến động mạnh, phụ thuộc vào thị trường và thương lái, khiến đầu ra của sản phẩm vẫn thiếu ổn định.
Bà Phạm Thị Thy (trú thôn Tây An Hải) cho hay, do mới bước vào đầu vụ thu hoạch nên giá tỏi đang ở mức thấp. Hiện thương lái thu mua tỏi tươi với giá khoảng 30.000 - 35.000 đồng/kg. Bà con hy vọng thời gian tới giá sẽ tăng lên để bà con có thu nhập.
Theo UBND đặc khu Lý Sơn, vụ tỏi đông xuân 2025-2026, nông dân trên đảo xuống giống khoảng 314 ha. Đến nay, người dân đã thu hoạch hơn 50% diện tích. Năng suất ước đạt khoảng 80 tạ/ha. Dù sản lượng năm nay đạt khá cao, song giá thu mua trên thị trường lại ở mức thấp, khiến nhiều hộ trồng tỏi chưa mạnh dạn bán ra mà lựa chọn phơi khô, bảo quản chờ thời điểm thích hợp.
Trước thực tế này, chính quyền địa phương đặc khu Lý Sơn cũng đang nỗ lực tìm kiếm các giải pháp nhằm ổn định đầu ra cho sản phẩm tỏi Lý Sơn, kêu gọi doanh nghiệp tham gia liên kết tiêu thụ để nâng cao giá trị cho nông sản đặc trưng của đảo.
Ông Nguyễn Đạo - Phó Chủ tịch Thường trực UBND đặc khu Lý Sơn - cho biết, địa phương mong muốn các cấp, ngành của tỉnh và Trung ương tiếp tục quan tâm hỗ trợ, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp tham gia tìm kiếm thị trường, mở rộng đầu ra cho sản phẩm tỏi Lý Sơn.
“Chúng tôi rất mong có thêm nhiều doanh nghiệp đồng hành để xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định, nâng cao giá trị thương hiệu tỏi Lý Sơn, qua đó giúp người dân có thu nhập ổn định và yên tâm gắn bó lâu dài với cây trồng chủ lực này”, ông Đạo nói.
Tỏi Lý Sơn được trồng trên nham thạch núi lửa phong hóa triệu năm tuổi và cát trắng nên có hương vị rất thơm ngon. Năm 2017, tỏi Lý Sơn được đưa vào danh sách “Top 10 sản phẩm quà tặng nổi tiếng” của tổ chức Kỷ lục Việt Nam. Ngày 29/6/2020, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam đã cấp giấy chứng nhận “Chỉ dẫn địa lý tỏi Lý Sơn”.