Tự mua thuốc uống, nguy hiểm khôn lường

Yên Sơn - Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TƯ

23/05/2025 13:01

TPO - Bà T. thường xuyên bị đau đầu nhưng nhiều lần thăm khám không phát hiện bệnh lý cụ thể, nên vẫn giữ thói quen tự mua thuốc về uống. Mỗi khi lên cơn đau đầu, bà thường dùng paracetamol kết hợp một số thuốc bổ não mà không có chỉ định của bác sĩ.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và cấp cứu thành công cho bà M.N.T, 72 tuổi, trú tại Hà Nội, trong tình trạng mệt mỏi, tay chân mềm nhũn, không còn khả năng tự chủ. Bệnh nhân được chẩn đoán ngộ độc paracetamol sau khi uống quá liều loại thuốc này để giảm đau đầu.

Nếu lạm dụng hoặc dùng quá liều, paracetamol có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, đặc biệt là tổn thương gan – thậm chí dẫn đến suy gan cấp nếu không được can thiệp kịp thời. Ảnh minh họa: Internet

Theo lời người nhà, bà T có tiền sử đái tháo đường hơn 10 năm và đang điều trị bằng thuốc uống đều đặn. Ngoài ra, bà thường xuyên bị đau đầu nhưng nhiều lần thăm khám không phát hiện bệnh lý cụ thể, nên vẫn giữ thói quen tự mua thuốc về uống. Mỗi khi lên cơn đau đầu, bà thường dùng paracetamol kết hợp một số thuốc bổ não mà không có chỉ định của bác sĩ.

Tối muộn ngày 21/5, bà xuất hiện cơn đau đầu dữ dội. Nghĩ rằng chỉ là triệu chứng quen thuộc, bà tự uống vài viên paracetamol. Tuy nhiên, sau một lúc không thấy đỡ, bà tiếp tục uống thêm.

Theo lời người nhà (chưa được kiểm chứng), tổng cộng bà đã uống khoảng 20 viên paracetamol. Chỉ khoảng 30 phút sau, người bà T. mềm nhũn, tay chân rũ rượi, không kiểm soát được vận động. Phát hiện tình trạng bất thường, người nhà lập tức đưa bà đi cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ngay trong đêm.

Rất may, bệnh nhân được rửa ruột và xử trí kịp thời, chưa ghi nhận tổn thương gan hay các cơ quan nội tạng khác. Hiện tại, sức khỏe bà đã ổn định, có thể ăn uống và đi lại bình thường.

Khi dùng quá liều Paracetamol sẽ gây tổn thương gan, dẫn đến ngộ độc cấp tính, có thể gây tử vong. Bệnh nhân có thể hôn mê trước khi chết đột ngột hoặc sau vài ngày hôn mê. Ảnh minh họa: Internet

Bác sĩ Trần Văn Bắc – Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương – cho biết, paracetamol (còn gọi là acetaminophen) là loại thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến, thường được sử dụng trong các trường hợp đau nhẹ đến vừa, sốt do cảm lạnh hoặc cảm cúm. Thuốc được mua bán dễ dàng, không cần kê đơn và nhìn chung có độ an toàn cao nếu dùng đúng liều. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc dùng quá liều, paracetamol có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, đặc biệt là tổn thương gan – thậm chí dẫn đến suy gan cấp nếu không được can thiệp kịp thời.

Khi sử dụng thuốc quá liều paracetamol có thể gây ra các tác dụng phụ như:

Rối loạn máu và hệ bạch huyết: Nếu sử dụng Paracetamol lâu dài sẽ gây mệt cho cơ thể vì nó làm mất đi phân tử hemoglobin trong tế bào hồng cầu mang oxy, gây thiếu máu, giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu trung tính và giảm toàn thể huyết cầu.

Rối loạn tim mạch, mạch máu: Paracetamol không chỉ đơn thuần chứa Paracetamol mà còn phối hợp nhiều dược chất khác để tăng hiệu quả điều trị hoặc để dễ uống (ví dụ như viên sủi), điều này cần lưu ý khi sử dụng viên sủi ở bệnh nhân tăng huyết áp do trong thuốc có chứa chất làm co mạch, gây tăng huyết áp.

Rối loạn tiêu hóa: Sau khi uống 2 - 3 giờ, có thể gây buồn nôn, nôn hoặc đau bụng.

Đối với thuốc tiêm: Gây phản ứng tại chỗ tiêm, ví dụ như đau, cảm giác nóng rát, mệt mỏi, phù ngoại vi.

Rối loạn chuyển hóa và dinh dưỡng: Có nguy cơ hạ kali máu.

Co thắt cơ, cứng hàm: Sử dụng quá liều thuốc sẽ gây ức chế hệ thần kinh trung ương, gây các cơn co giật nghẹt thở trước khi tử vong.

Rối loạn tâm thần: Mất ngủ, lo âu.

Rối loạn hô hấp, lồng ngực và trung thất: Khó thở; co thắt phế quản, nhất là ở bệnh nhân hen nhạy cảm với aspirin hoặc các NSAID khác.

Rối loạn da và mô dưới da: Phát ban, ngứa, ban đỏ, mày đay; đôi khi nặng hơn và có thể kèm theo sốt. Ngoài ra cũng có thể gây ra các phản ứng da hiếm gặp gây nguy hiểm cho người bệnh như hội chứng Stevens-Johnson, hội chứng Lyell, hoại tử biểu bì nhiễm độc, mụn mủ ban đỏ toàn thân cấp.

Có khả năng gây tử vong: Khi dùng quá liều Paracetamol sẽ gây tổn thương gan, dẫn đến ngộ độc cấp tính, có thể gây tử vong. Bệnh nhân có thể hôn mê trước khi chết đột ngột hoặc sau vài ngày hôn mê.