Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Quyết định 164/QĐTTg, phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Việt Nam và Đông Hưng, Trung Quốc, hướng tới rút ngắn thời gian thông quan còn khoảng 4-6 giờ, giảm 30-40% chi phí và nâng năng lực thông quan lên khoảng 3 lần vào năm 2030.
Đề án xác định mô hình cửa khẩu thông minh dựa trên ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại, tổ chức luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh tại khu vực cầu Bắc Luân I và luồng kiểm soát phương tiện vận tải, hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cầu Bắc Luân II. Mô hình thí điểm triển khai trong phạm vi tách biệt, khép kín, áp dụng đối với một số nhóm mặt hàng cụ thể, phương thức giao nhận hàng hóa truyền thống vẫn duy trì song song.
Các nhóm hàng dự kiến lựa chọn thông quan theo mô hình cửa khẩu thông minh gồm nông sản như rau, quả, thủy sản đông lạnh, hàng điện tử, linh kiện điện tử của Việt Nam và mặt hàng điện tử, linh kiện điện tử xuất khẩu của Trung Quốc, cùng một số mặt hàng khác để bảo đảm mục tiêu, hiệu quả của Đề án.
Giai đoạn 1 trong năm 2026, tại khu vực cầu Bắc Luân I triển khai luồng kiểm soát người xuất nhập cảnh trên cơ sở hạ tầng hiện có, đối tượng phục vụ là cư dân biên giới và hành khách, dự kiến hoàn thành trong quý I này. Tại khu vực cầu Bắc Luân II, Đề án đặt mục tiêu xây dựng hạ tầng cửa khẩu thông minh, hình thành luồng chuyên dụng, lắp đặt trang thiết bị để xe tự hành không người lái IGV hoạt động theo mục tiêu 24/7, đồng thời xây dựng Trung tâm điều hành thông minh, IOC.
Giai đoạn 2 từ 2027-2030, khu vực cầu Bắc Luân I được định hướng mở rộng phạm vi ranh giới cửa khẩu để tăng không gian, diện tích dành cho xuất nhập cảnh, tăng số luồng kiểm soát tự động. Khu vực cầu Bắc Luân II tiếp tục tăng số làn chuyên dụng và nâng cấp năng lực thông quan xuất nhập khẩu, thời gian thí điểm kéo dài đến hết 31/12/2030.
UBND tỉnh Quảng Ninh là cơ quan chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương xây dựng quy định, văn bản hướng dẫn triển khai và vận hành thí điểm cửa khẩu thông minh, phát triển lực lượng lao động số, đầu tư hạ tầng, tăng cường đối ngoại với phía Trung Quốc, tuyên truyền, phổ biến đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu.