Theo Ban Quản lý khu di tích và thắng cảnh Hương Sơn, với chủ đề "An toàn – Thân thiện – Chất lượng", Lễ hội du lịch Chùa Hương năm 2026 dự kiến diễn ra trong 3 tháng (từ 18/2 đến 11/5/2026) với lễ khai hội sẽ diễn ra vào ngày 22/2 (tức mùng 6 tháng Giêng). Không gian lễ hội sẽ gồm 4 tuyến tham quan chính với 20 điểm đền chùa, động thờ Phật.
Điểm nhấn quan trọng nhất của mùa lễ hội 2026 là cuộc "cách mạng" về không gian di tích. Thực hiện chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội, địa phương đã hoàn tất việc giải tỏa và sắp xếp lại 135 gian hàng, ki-ốt kinh doanh vốn tồn tại nhiều năm gây ảnh hưởng đến cảnh quan và sự tôn nghiêm của di sản. Việc quy hoạch lại các điểm kinh doanh này được thực hiện dựa trên sự đồng thuận, đảm bảo hài hòa giữa mỹ quan chung và sinh kế của người dân địa phương thông qua cơ chế bốc thăm vị trí mới công khai, minh bạch.
Bên cạnh thiết lập hạ tầng, công tác quản trị lễ hội năm nay được nâng cấp toàn diện bằng công nghệ. Phương châm "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả) được cụ thể hóa bằng hạ tầng số. Theo đó, 100% vé thắng cảnh, vé đò thuyền và cáp treo sẽ thực hiện bằng vé điện tử và mã QR, loại bỏ hoàn toàn vé giấy truyền thống.
Đặc biệt, hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đã được lắp đặt tại các điểm xung yếu, kết nối trực tiếp về Trung tâm điều hành. Hệ thống này cho phép giám sát an ninh trật tự theo thời gian thực, kiểm soát mật độ du khách để có phương án phân luồng từ xa, tránh tình trạng ùn tắc cục bộ tại các điểm nóng như Bến Yến hay ga cáp treo. Đây là tiền đề quan trọng để Hương Sơn hoàn thiện các tiêu chí, hướng tới mục tiêu được công nhận là Khu du lịch quốc gia ngay trong năm 2026.
Chiến lược "thoát" mùa vụ: Tư duy kiến tạo và chuẩn hóa nhân lực
Không chỉ dừng lại ở công tác tổ chức lễ hội đầu năm, hội nghị đã đặt ra vấn đề về việc tái định vị du lịch Hương Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn suốt 12 tháng.
Ông Trần Đức Hải - Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Hương Sơn thẳng thắn nhìn nhận yêu cầu cấp thiết về việc thay đổi tư duy: Chuyển từ khai thác tài nguyên sẵn có sang kiến tạo sản phẩm du lịch có chiều sâu.
"Lâu nay du lịch Hương Sơn thường bị định danh là điểm đến mùa vụ. Để phá vỡ định kiến này, chúng tôi đang tập trung chuẩn hoá và số hóa toàn bộ nội dung thuyết minh đối với tất cả các điểm đến sang đa dạng ngôn ngữ. Đây sẽ là nguồn dữ liệu nền tảng để xây dựng các sản phẩm du lịch chuyên nghiệp, các tour trải nghiệm văn hóa - lịch sử phục vụ đa dạng phân khúc khách hàng, đặc biệt là khách quốc tế", ông Trần Đức Hải khẳng định.
Theo ông Hải, địa phương xác định cộng đồng là chủ thể của phát triển du lịch. Chiến lược của Hương Sơn là gắn kết chặt chẽ du lịch với các sản phẩm OCOP địa phương và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp lữ hành.
Đánh giá cao những chuyển biến tích cực này, ông Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội nhận định, việc Hương Sơn chủ động chỉnh trang không gian và đổi mới quản trị là tín hiệu rất đáng mừng, tạo tiền đề cho sự bứt phá cho du lịch địa phương.
Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về yếu tố con người trong giai đoạn tới. "Hạ tầng đẹp, công nghệ tốt nhưng cốt lõi vẫn là nhân lực. Tôi đề nghị xã Hương Sơn tiếp tục đầu tư chiều sâu cho công tác đào tạo, vận động người dân hình thành phong cách làm du lịch chuyên nghiệp, văn minh, thân thiện. Đây là yếu tố then chốt để giữ chân du khách và nâng tầm vị thế điểm đến", ông Hiếu nhận định.
Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cũng cam kết, trong lộ trình kích cầu sắp tới, Sở Du lịch Hà Nội sẽ xác định Chùa Hương là điểm đến ưu tiên trong các chiến dịch quảng bá, xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước, góp phần hoàn thiện bức tranh du lịch Thủ đô.
