Tóm tắt nhanh:
· “Siêu El Nino” là giai đoạn El Nino rất mạnh, khi nhiệt độ bề mặt nước biển ở vùng theo dõi tăng khoảng hơn 2oC.
· Một số mô hình khí hậu cho thấy trong năm 2026, có thể có "siêu El Nino".
· Nếu El Nino mạnh xảy ra, Việt Nam có thể nóng hơn, khô hơn và đối mặt nguy cơ hạn hán cao hơn.
· El Nino cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của bão (chi tiết bên dưới).
El Nino đang nhanh chóng hình thành và có khả năng ảnh hưởng lớn đến thời tiết trên toàn thế giới, theo CBS News.
Theo Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (MetOffice), các dự báo hiện tại cho thấy El Nino năm nay có thể là một trong những lần mạnh nhất từng được ghi nhận trong lịch sử - mà nhiều nhà khí tượng học gọi là "siêu El Nino".
Vậy "siêu El Nino" là gì?
Theo trang India Today, cứ vài năm một lần, vùng biển trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương lại ấm hơn mức trung bình. Sự ấm lên này làm gián đoạn gió mậu dịch, là những cơn gió thổi qua vùng nhiệt đới và giữ cân bằng các hình thái thời tiết toàn cầu. Khi những cơn gió này suy yếu, nhiệt độ tăng cao trên khắp Thái Bình Dương và các hệ thống thời tiết trên toàn thế giới thay đổi theo: Một số khu vực bị ngập lụt; một số nơi khác bị khô hạn; và nhiệt độ tăng cao.
![Nhiệt độ mặt nước biển tăng cao trong hiện tượng siêu El Nino](https://cdn.tienphong.vn/images/cf7c84e56685743ce79c202e90c9090008fd518c0424df11433ba62e1d0e364dd696eb6158aa5a4b6954961df745458cde5f824a2e5a3cd75376800f975e21b5/nhiet-do-bien-el-nino-tang-cao.jpg.avif "Hình minh họa đơn giản về luồng nước ấm (vùng màu đỏ, hồng) ở Thái Bình Dương khi có "siêu El Nino". Ảnh: CBS Boston.")
Nhiệt độ đại dương chỉ cần tăng 0,5oC so với mức trung bình lịch sử thì đã gọi là El Nino rồi. Còn "siêu El Nino" là một phiên bản cực đoan hơn nhiều, trong đó nhiệt độ (ở vùng nước đại dương được theo dõi) tăng hơn 2oC. Nhiều người cho rằng 2oC nghe không có vẻ "siêu". Nhưng thực tế, nó là sự khác biệt giữa mức "nhẹ" và mức "nguy hiểm". Chỉ có rất ít lần El Nino đạt đến mức mạnh như vậy, lần gần nhất là năm 2015. Mỗi lần như vậy, hạn hán, lụt lội, cháy rừng… lại xảy ra ở nhiều châu lục.
"Siêu El Nino" ảnh hưởng thế nào đến thời tiết?
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đã nhận định rằng hiện tượng El Nino có thể phát triển ngay từ khoảng tháng 5 đến tháng 7/2026. Và theo MetOffice thì El Nino thường đạt đỉnh điểm vào cuối năm, với ảnh hưởng rõ nhất thường thể hiện từ tháng 11 đến tháng 2; và một khi El Nino mạnh phát triển trong điều kiện khí hậu toàn cầu đã ấm hơn, thì nhiệt độ trên khắp thế giới có thể bị đẩy lên mức đặc biệt cao.
Cũng theo MetOffice, nếu El Nino phát triển mạnh, một số nơi ở Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, có thể trở nên khô hơn và ấm/ nóng hơn mức trung bình; lượng mưa giảm, từ đó có thể làm tăng nguy cơ hạn hán và xảy ra cháy rừng. Ở Việt Nam, nếu El Nino mạnh xảy ra thì nhiệt độ trung bình trên cả nước có xu hướng cao hơn, số ngày nắng nóng nhiều hơn và và nắng nóng cũng gay gắt hơn.
El Nino cũng ảnh hưởng đến hoạt động của bão. Ở Đại Tây Dương, El Nino có xu hướng làm giảm khả năng phát triển của bão. Còn ở một số vùng tại Thái Bình Dương thường lại có điều kiện thuận lợi (nước biển ấm hơn) để bão phát triển mạnh. Sự tương phản này cho thấy El Nino không chỉ đơn giản có nghĩa là "thời tiết khắc nghiệt hơn ở khắp thế giới", mà là sự thay đổi về địa điểm xảy ra và mức độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Tất nhiên, không thể chỉ dựa vào dự báo về "siêu El Nino" để đưa ra những nhận định chắc chắn về mùa Hè hay mùa bão 2026 ở Việt Nam. Nhưng những dự báo xu hướng như vậy cho thấy mùa Hè 2026 có thể rất nóng, thời tiết có thể sẽ diễn biến rất phức tạp, khó dự báo xa; vì vậy, theo dõi và chủ động phòng chống thiên tai là việc của bất kỳ nước nào trên thế giới.
