Sao chổi sáng nhất năm 2026 tiến gần Trái Đất vào tháng Tư và có thể nhìn thấy bằng mắt thường

Sao chổi C/2025 R3 (PanSTARRS) mới được phát hiện gần đây sẽ tiến gần Mặt Trời và Trái Đất nhất vào cuối tháng Tư và có khả năng nhìn thấy được bằng mắt thường. Nó có thể trở thành sao chổi sáng nhất trong năm.

Một sao chổi được phát hiện vào tháng 9 năm ngoái hiện đang trên đà đạt độ sáng cực đại, gần bằng Vega, ngôi sao sáng thứ năm trên bầu trời đêm trong lịch sử. Thật không may, đỉnh điểm đó có thể xảy ra khi sao chổi C/2025 R3 (PanSTARRS) ở quá gần Mặt Trời để có thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng có thể sẽ có một khoảng thời gian ngắn có thể quan sát được bằng mắt thường trước khi Mặt Trời mọc.

Hàng chục sao chổi ghé thăm hệ Mặt Trời bên trong mỗi năm, nhưng hầu hết chỉ là những chấm nhỏ li ti khi quan sát bằng kính thiên văn nghiệp dư. Trong hai năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến ​​một chuỗi sự kiện bất thường, với năm sao chổi có thể nhìn thấy bằng mắt thường tại một thời điểm nào đó, một số ngoạn mục hơn những sao chổi khác.

Ở giai đoạn này, có vẻ như năm 2026 sẽ không tiếp tục chuỗi sự kiện đó, nhưng sao chổi cũng vô cùng khó đoán, thường không đáp ứng được kỳ vọng, và đôi khi lại vượt quá kỳ vọng, vì vậy, bất kỳ dự đoán nào về độ sáng của một sao chổi dự kiến ​​đạt đỉnh điểm sau hơn ba tháng nữa đều nên được xem xét một cách thận trọng.

Tuy nhiên, nếu bạn không muốn chờ 35 năm nữa cho đến khi sao chổi Halley quay trở lại, với khả năng cao sẽ có một màn trình diễn tuyệt vời, thì việc theo dõi mọi sao chổi có khả năng tỏa sáng cũng rất đáng giá, và trong sáu tháng tới, đó gần như chỉ là C/2025 R3 (PANSTARS).

Chúng ta vẫn chưa biết chu kỳ quỹ đạo của sao chổi C/2025 R3, nhưng chúng ta biết nó là một sao chổi chu kỳ dài. Thật vậy, quỹ đạo của nó gần như là hình parabol đến mức đây rất có thể là lần tiếp cận Mặt Trời đầu tiên của nó.

Hiện tại, C/2025 R3 có độ sáng cấp 16, tức là mờ hơn 10.000 lần so với kính viễn vọng để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Có 18 sao chổi sáng hơn, nhưng không giống như những sao chổi đó, C/2025 R3 đang sáng lên nhanh chóng. Nó vẫn cách Mặt Trời 290 triệu km (170 triệu dặm, gấp đôi khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời), và cách chúng ta xa hơn một chút.

C/2025 R3 sẽ đạt điểm cận nhật (điểm gần Mặt Trời nhất) vào ngày 19/4, cách Mặt Trời khoảng một nửa khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Dựa trên xu hướng hiện tại, nó sẽ đạt độ sáng cấp 5 vào thời điểm đó, chỉ vừa đủ nhìn thấy bằng mắt thường dưới bầu trời tối. May mắn thay, trăng non sẽ không làm lu mờ nó. Vì nó chỉ mọc lên hơn một giờ trước khi Mặt Trời mọc, nên việc có được bầu trời tối sẽ rất khó khăn. Nhưng đừng lo lắng!

Một tuần sau, vào ngày 27/4, C/2025 R3 sẽ tiến gần Trái Đất nhất, và khoảng thời gian giữa đó là lúc điều thú vị có thể xảy ra. Ngay cả khi nó bắt đầu di chuyển ra xa Mặt Trời trên thực tế, vị trí của chúng ta sẽ thấy nó dường như di chuyển gần hơn trên bầu trời, đồng thời có khả năng tiếp tục sáng lên. Tất cả điều này sẽ xảy ra khi nó đi qua từ chòm sao Song Ngư vào chòm sao Cá Voi, băng qua gần miệng của chòm sao đó trước khi đi khá gần tinh vân lớn trong "thanh kiếm" của chòm sao Orion khi nó mờ dần.

Còn quá sớm để nói liệu chúng ta có thể quan sát được nó rõ ràng trước khi nó biến mất vào ánh sáng chói chang của Mặt Trời, hay sau khi nó xuất hiện. Tuy nhiên, ít nhất bất cứ ai cố gắng quan sát C/2025 R3 trong phần di chuyển ra ngoài của nó sau khi Mặt Trời lặn sẽ có rất nhiều điều để giải trí, nếu bản thân sao chổi không như mong đợi. Bầu trời phía Tây sau khi Mặt Trời lặn sẽ không chỉ có sao chổi, mà còn có hai hành tinh sáng nhất, Sao Kim và Sao Mộc, cùng với Sirius và Orion. Nhưng trăng tròn sẽ gây cản trở vào khoảng ngày 1/5. Với việc không có sao chổi nào khác được dự báo sẽ có thể nhìn thấy bằng mắt thường trong năm nay, đây là một sự kết hợp đáng để chiêm ngưỡng.