Bức tranh chân thực về nạn lừa đảo trực tuyến
Sáng 24/1, nhà văn Dương Bình Nguyên ra mắt tiểu thuyết Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới tại TPHCM. Tác phẩm trinh thám đạt Giải A Cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện ký “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” giai đoạn 2022-2025.
Trong bối cảnh xã hội chuyển đổi số mạnh mẽ, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trở nên cấp thiết. Thực tế cho thấy sự bất cẩn hoặc thiếu hiểu biết trong việc quản lý thông tin riêng tư trên không gian mạng tạo điều kiện cho các đối tượng lừa đảo tấn công, chiếm đoạt tài sản và bôi nhọ danh dự. Tác phẩm của Dương Bình Nguyên trực diện xoáy sâu vào thực trạng, vẽ nên bức tranh chân thực về những rủi ro mà bất kỳ ai cũng có thể gặp phải nếu lơ là cảnh giác.
Chia sẻ về ý tưởng tác phẩm, nhà văn Dương Bình Nguyên cho biết những ngày giãn cách vì dịch COVID-19 giúp anh nhận ra sự mâu thuẫn trong cách kết nối của con người hiện đại. Anh cho rằng sự đứt gãy trong giao tiếp trực tiếp đã vô tình đẩy con người vào thế giới ảo một cách thiếu kiểm soát.
“Chính sự đứt gãy ấy đã mở ra những cánh cửa nguy hiểm: trong thế giới vật lý, con người khóa chặt ngôi nhà của mình, nhưng trong không gian số, dữ liệu cá nhân lại bị phơi bày một cách hào phóng và vô thức. Đó cũng là mảnh đất để tội phạm công nghệ, tội phạm dữ liệu sinh sôi nhanh hơn, tinh vi hơn và tàn nhẫn hơn”, anh nói.
Nhà văn nhấn mạnh con người thường tưởng mình đang đầy ắp kết nối nhưng thực chất lại trống rỗng và dễ tổn thương trước các thuật toán thao túng.
Nội dung cuốn sách lấy bối cảnh Hà Nội xoay quanh nhân vật Lãnh Hoàng Bách, cán bộ điều tra tham gia triệt phá chuỗi vụ án liên quan đến lừa đảo trực tuyến. Quá trình điều tra dần hé lộ PhantomNet - mạng lưới ngầm tinh vi chuyên thao túng căn cước số và đời sống riêng tư.
Tác phẩm không chỉ mô tả các phương thức phạm tội mà còn đi sâu khắc họa đời sống nội tâm, những tổn thương âm thầm của người chiến sĩ trên mặt trận an ninh mạng. Với cấu trúc đa lớp thời gian, đan xen giữa hồi ức và nhật ký, cuốn sách mở rộng không gian từ đời sống đô thị đến mê cung số, tạo nên nhịp kể chặt chẽ và đầy tính dự báo.
Nghệ sĩ, chuyên gia ủng hộ tác phẩm phản ánh xã hội
Đại tá Trần Cao Kiều - Phó Cục trưởng Cục Truyền thông Công an nhân dân, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Công an nhân dân - nhận định về tính cấp thiết của đề tài: “Ngoài các loại tội phạm truyền thống, xã hội hiện nay đang đối mặt với những loại tội phạm phi truyền thống, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao. Những tác phẩm chất lượng như Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới là động lực để chúng tôi tiếp tục khuyến khích sáng tác và mở ra khả năng chuyển thể sang điện ảnh, truyền hình”.
Đại tá Trần Cao Kiều khẳng định việc phổ biến những tác phẩm có tính giáo dục và cảnh báo cao như thế này là cần thiết trong tình hình an ninh trật tự hiện nay.
Ở góc độ phê bình, nhà văn Bùi Anh Tấn cho rằng tác phẩm mang tính thời sự cao: “Tác phẩm rất hợp thời, phản ánh những nguy cơ tiềm ẩn khi con người sử dụng mạng xã hội và công nghệ số, đồng thời khai thác tốt yếu tố thực tế của đời sống”.
Tiến sĩ Hà Thanh Vân đánh giá cao giá trị nhân văn khi nhà văn không xây dựng hình tượng anh hùng một chiều: “Dương Bình Nguyên không xây dựng những nhân vật anh hùng một chiều, mà là những con người có số phận, có tổn thương. Chính những đau đớn đó khiến họ chọn công việc bảo vệ người khác, và đó là giá trị sâu sắc nhất của tác phẩm”.
Tiến sĩ còn ví von “rừng nhiệt đới” trong nhan đề chính là mê cung dữ liệu mà con người dễ dàng lạc lối nếu không có bản lĩnh đạo đức.
Nhiều nghệ sĩ như NSND Mỹ Uyên, Tăng Thanh Hà, Trần Bảo Sơn, Phi Thanh Vân, diễn viên Trần Nghĩa, Phi Thanh Vân, Á hậu Hồng Đăng... đến ủng hộ nhà văn Dương Bình Nguyên ra mắt sách ngày cuối tuần. NSND Mỹ Uyên gửi lời chúc mừng tác giả đã đối diện trực tiếp với các vấn đề xã hội của thời đại số bằng giọng văn “điềm tĩnh, tỉnh táo nhưng giàu chiều sâu nhân sinh”.
Trong lần hiếm hoi tham gia sự kiện văn hóa, diễn viên Tăng Thanh Hà chia sẻ: “Tôi và anh Dương Bình Nguyên là bạn thân thiết lâu năm. Tôi luôn tự hào vì những đóng góp của anh trong lĩnh vực báo chí - truyền hình của lực lượng Công an nhân dân. Ngoài ra, anh luôn khai thác được những đề tài thú vị, cho ra mắt nhiều tập truyện ngắn để lại dấu ấn. Trong lần anh trở lại với tiểu thuyết mới, tôi cùng bạn bè đều có mặt đông đủ để chúc mừng anh”.
Nhà văn Dương Bình Nguyên (sinh năm 1979) hiện công tác trong lực lượng Công an nhân dân. Anh là gương mặt quen thuộc của làng báo và văn chương từ cuối những năm 1990 với nhiều tập truyện ngắn ấn tượng như Làng nhan sắc, Về lại thiên đường, Giày đỏ...
Sau một thời gian dài tập trung cho công việc chuyên môn, sự trở lại lần này với Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới khẳng định tâm huyết của anh trong việc phản ánh những góc khuất của thời đại số, bảo vệ sự bình yên của cộng đồng trước những cơn gió độc từ không gian mạng.
