"Hệ sinh thái" công bằng, minh bạch
Bạn Tạ Ngọc Minh Châu - sinh viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM nhìn nhận, khởi nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số không hề dễ dàng với người trẻ và rào cản lớn nhất là vấn đề vốn đầu tư.
“Khởi nghiệp trong thời đại công nghệ số đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn hơn. Trong khi đó, các bạn trẻ có rất ít cơ hội để tiếp cận vốn từ ngân hàng hay quỹ đầu tư”, Châu nói.
Chứng kiến sự phát triển của các khóa học trực tuyến, chứng chỉ số, Minh Châu cho rằng đây chính là cơ hội để Nhà nước tạo điều kiện cho người trẻ cũng cố kỹ năng, tạo lợi thế khi khởi nghiệp. Cụ thể, Nhà nước cần đẩy mạnh hỗ trợ phát triển các nền tảng học tập trực tuyến, cung cấp các khóa học chất lượng cao về công nghệ và đổi mới sáng tạo.
 |
| Tạ Ngọc Minh Châu - sinh viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh. |
Minh Châu nhấn mạnh, các nền tảng học tập trực tuyến cần có thêm các khóa học thực hành, giúp thanh niên áp dụng kiến thức vào thực tế. Điều này sẽ giúp thanh niên định hướng nghề nghiệp, xây dựng lộ trình phát triển phù hợp và có lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
Để hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, cần xây dựng một mạng lưới mentor chuyên nghiệp. Hệ thống này gồm các chuyên gia công nghệ, nhà sáng lập startup thành công và giảng viên đại học, chia sẻ kinh nghiệm thực tế, giúp người trẻ định hướng đúng đắn ngay từ đầu. Bên cạnh đó, cần có nền tảng trực tuyến để người trẻ kết nối với các mentor, xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp chặt chẽ hơn.
Châu nói thêm: “Hiện nay, tình trạng sao chép ý tưởng, vi phạm bản quyền diễn ra khá phổ biến, nhất là trong lĩnh vực sáng tạo, công nghệ. Do không kịp đăng ký bản quyền, nhiều người dễ dàng mất đi thành quả lao động của mình”.
Minh Châu đề xuất, cơ quan chức năng cần đơn giản hóa quy trình đăng ký sáng chế, bản quyền phần mềm; cập nhật và sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ đảm bảo bắt kịp sự phát triển của công nghệ. Đồng thời, cần tăng cường chế tài xử phạt với các hành vi vi phạm bản quyền, để môi trường khởi nghiệp trở nên công bằng và minh bạch.
Tăng cường bảo mật thông tin, dữ liệu
Anh Trần Hoài Nam - Bí thư Đoàn xã Thái Long, TP Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, nhận định rằng chuyển đổi số đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng quá trình này vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn. Sự chênh lệch về nhận thức và kỹ năng số của người dân, đặc biệt ở khu vực nông thôn, cùng với những lo ngại về bảo mật thông tin trong quy trình chuyển đổi là những thách thức đang đặt ra.
Theo anh Nam, mặc dù các mô hình chuyển đổi số được áp dụng rộng rãi, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Cụ thể, người dân chưa có đủ nhận thức và kỹ năng để sử dụng các nền tảng số một cách an toàn. Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, mạng internet kém ổn định, thiếu kinh phí đầu tư và các trang thiết bị hỗ trợ cũng là những vấn đề chưa được giải quyết.
"Chuyển đổi số cũng đang tác động mạnh mẽ đến việc định hình vị trí công tác và tinh giản biên chế trong các cơ quan nhà nước. Việc ứng dụng công nghệ khiến các vị trí thủ công dần được thay thế bởi phần mềm và trí tuệ nhân tạo (AI)... Trong khi đó, nhu cầu về nhân lực có kỹ năng số, quản trị dữ liệu lại tăng lên. Điều này đòi hỏi cán bộ, công chức phải có trình độ cao để thích ứng với yêu cầu công việc mới", anh Nam nói.
 |
| Anh Trần Hoài Nam (ở giữa) - Bí thư Đoàn xã Thái Long, TP Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang nhận giải thưởng Lý Tự Trọng năm 2025. |
Anh Nam đề xuất, để đảm bảo độ an toàn trong quá trình chuyển đổi số, Nhà nước cần xây dựng quy trình hành chính đảm bảo tính bảo mật cao. Các hệ thống trực tuyến phải tích hợp công nghệ mã hóa dữ liệu, xác thực nhiều lớp và giám sát an ninh mạng chặt chẽ.
Quy trình xử lý hồ sơ cần quy định rõ về bảo mật thông tin cá nhân, hạn chế tối đa nguy cơ rò rỉ dữ liệu. Đồng thời, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nâng cao cơ chế kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin định kỳ để ngăn ngừa rủi ro. Bên cạnh đó, Nhà nước có thể hỗ trợ các đơn vị để quá trình đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số diễn ra đồng bộ, hiệu quả hơn.
“Tôi hy vọng Nhà nước có thể hỗ trợ, đầu tư thiết bị công nghệ, phần mềm cho các địa phương khó khăn để người dân đều có cơ hội tiếp cận công nghệ số. Đi đôi với đó là xây dựng cơ chế bảo đảm an toàn thông tin cho họ trong môi trường số”, anh Nam chia sẻ.
Xây dựng hạ tầng số vững chắc
Chị Nguyễn Thị Lan Phương - Phó Bí thư Thường trực, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đoàn Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cho biết, một trong những thành công lớn của ngân hàng trong chuyển đổi số là việc tối ưu hóa hệ thống Core Banking. Nhờ đó, tốc độ xử lý giao dịch tăng gấp đôi, thời gian xử lý cuối ngày rút ngắn 77%, đáp ứng tốt nhu cầu giao dịch của khách hàng.
Ngoài ra, việc xây dựng các nền tảng số như SmartBanking, iBank, hệ thống thanh toán hóa đơn trực tuyến và hệ thống quản trị nội bộ B.One,... đã giúp cung cấp dịch vụ nhanh chóng, tiện lợi, minh bạch hơn, đồng thời tối ưu chi phí vận hành doanh nghiệp.
Bên cạnh những thành tựu, chị Phương cũng chỉ ra, ngân hàng đang đối mặt với những thách thức đáng kể, bao gồm nguy cơ rò rỉ thông tin khách hàng, sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng và việc đảm bảo tính đồng bộ của hạ tầng và hệ thống.
 |
| Chị Nguyễn Thị Lan Phương. |
Để thúc đẩy chuyển đổi số cho các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, chị Phương đề xuất Nhà nước cần ban hành các chính sách về định danh điện tử, giao dịch số, bảo vệ dữ liệu khách hàng. Các chính sách này sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý vững chắc để triển khai các dịch vụ số một cách an toàn và hiệu quả.
Đồng thời, xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, công nghệ giúp đẩy nhanh tiến trình số hóa. Phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia để kết nối và khai thác dữ liệu một cách hiệu quả. Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ tài chính (Fintech), trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực ngân hàng số.
Thủ tướng Chính phủ sẽ gặp mặt và đối thoại với thanh niên năm 2025 với chủ đề "Thanh niên Việt Nam tiên phong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" vào ngày 25/3.
Chương trình gặp mặt và đối thoại sẽ diễn ra dưới hình thức trực tiếp, với những nội dung chính như: Chủ trương, chính sách hiện hành của Nhà nước về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Cơ chế, chính sách, nguồn lực của Nhà nước trong việc hỗ trợ, phát huy vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
