Trong Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII trình Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm – Trưởng Tiểu ban Văn kiện – đã nói một câu ngắn, rất thẳng, không né tránh: “Điểm yếu lớn nhất của chúng ta là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu.” Nhận diện ấy không chỉ là tổng kết nhiệm kỳ, mà là sự tự soi chiếu nghiêm khắc của một Đảng cầm quyền trước yêu cầu phát triển mới.
Chính từ thực tiễn đó, Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh một yêu cầu mang tính nguyên tắc hành động: “Nói ít – làm nhiều – làm đến cùng”. Đây không phải một khẩu hiệu chung chung, mà là chuẩn mực để đo năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền trong giai đoạn đất nước bước vào những “khung giờ quyết định” trước mốc 2030 – 100 năm thành lập Đảng ta.
“Nói ít” là chấm dứt tình trạng hô hào nhiều, nghị quyết dày, báo cáo đẹp, nhưng hiệu quả ngoài đời sống lại mờ nhạt. “Làm nhiều” là chuyển trọng tâm từ phát biểu sang hành động, từ hội nghị sang công việc cụ thể, từ chỉ đạo chung chung sang kết quả đo đếm được. Và quan trọng nhất, “làm đến cùng” là không bỏ dở giữa chừng, không né tránh trách nhiệm khi vấp phải khó khăn, không đẩy phần khó cho cấp dưới hay nhiệm kỳ sau.
Tinh thần ấy được cụ thể hóa rất rõ trong 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm về tổ chức thực hiện mà Văn kiện Đại hội XIV nêu ra. Đây có thể coi là “bản đồ hành động” của toàn bộ hệ thống chính trị trong thời gian tới.
Trước hết, mọi chủ trương, nghị quyết phải được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch với mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu đo lường được, thời hạn cụ thể và phân công trách nhiệm minh bạch. Mỗi việc phải có người chịu trách nhiệm đến cùng.
Thứ hai, kiểm tra, giám sát phải trở thành công cụ điều chỉnh hành động, chứ không chỉ là thủ tục hành chính. Trì trệ, né tránh, đùn đẩy phải bị xử lý; người làm tốt phải được ghi nhận, khen thưởng kịp thời. Đặc biệt, Văn kiện nhấn mạnh việc bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung – một điểm then chốt để phá vỡ tâm lý “sợ sai, sợ trách nhiệm” đang tồn tại trong không ít cán bộ.
Thứ ba, sử dụng nguồn lực phải hiệu quả, tiết kiệm, có trọng tâm, trọng điểm. Lãng phí lúc này không chỉ là thất thoát tiền bạc, mà là làm chậm cơ hội phát triển, làm hao mòn niềm tin và năng lượng xã hội. Đầu tư dàn trải, chạy theo phong trào, thiếu tính toán dài hạn sẽ không còn chỗ đứng trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt hiện nay.
Thứ tư, xây dựng văn hóa công vụ liêm chính, chuyên nghiệp, khoa học, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo quan trọng. Đánh giá cán bộ phải dựa trên dữ liệu, kết quả, sản phẩm cụ thể, chứ không dựa trên cảm tính hay hình thức. Minh bạch và trách nhiệm giải trình không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là nền tảng để phòng chống tiêu cực từ gốc.
Thứ năm, công tác thông tin, truyền thông phải đi trước một bước, tạo đồng thuận xã hội trong quá trình cải cách. Cải cách sâu rộng chắc chắn sẽ đụng chạm lợi ích. Vì vậy, công khai, minh bạch, lắng nghe, giải thích thấu đáo và tôn trọng phản biện là điều kiện để chính sách đi vào cuộc sống bền vững, tránh bị xuyên tạc, lợi dụng.
Siết kỷ luật, kỷ cương
Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Kỷ luật của Đảng phải đi trước. Kỷ cương phép nước phải nghiêm. Mọi quyền lực phải được kiểm soát. Mọi trách nhiệm phải được minh định. Mọi sai phạm phải bị xử lý, và mọi nỗ lực chân chính vì dân, vì nước phải được ghi nhận, bảo vệ”. Đây là cam kết chính trị mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm xây dựng một bộ máy thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực dẫn dắt đất nước của Đảng.
Trả lời báo chí tại Đại hội, tân Ủy viên Trung ương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương Hà Quốc Trị, cho biết: Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng cần đổi mới căn bản về tư duy và cách làm, chuyển mạnh từ “bị động xử lý vi phạm” sang “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”. Kiểm tra, giám sát phải được tiến hành ngay từ khi ban hành chủ trương, nghị quyết, thực hiện thường xuyên, liên tục, nhằm phát hiện sớm khuyết điểm để chấn chỉnh kịp thời, không để sai phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, từ cá nhân lan sang tập thể, từ ít nghiêm trọng thành nghiêm trọng.
Thời gian tới, Ủy ban Kiểm tra Trung ương sẽ tập trung kiểm tra các lĩnh vực kinh tế – xã hội trọng yếu, nhất là quản lý đất đai, tài nguyên, công tác cán bộ và việc thực hiện mô hình chính quyền ba cấp. Trọng tâm là việc bố trí, sắp xếp cán bộ, quản lý tài chính, tài sản sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhằm chủ động phòng ngừa lãng phí, tiêu cực; đồng thời kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết để kịp thời phát huy mặt tốt, chỉ ra hạn chế và kiến nghị giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo phù hợp.
Đột phá từ điểm nghẽn
Đại hội XIV khẳng định: Hoàn thiện thể chế phát triển và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Lấy thực thi làm thước đo. Thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là "đột phá của đột phá". Phải tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển mới. Kiên quyết xóa bỏ cơ chế "xin - cho", giảm tối đa thủ tục hành chính; đẩy mạnh số hóa toàn diện, toàn trình, liên thông dữ liệu. Lấy thời gian, chi phí của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng cải cách; bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.
“Nói ít” là chấm dứt tình trạng hô hào nhiều, nghị quyết dày, báo cáo đẹp, nhưng hiệu quả ngoài đời sống lại mờ nhạt. “Làm nhiều” là chuyển trọng tâm từ phát biểu sang hành động, từ hội nghị sang công việc cụ thể, từ chỉ đạo chung chung sang kết quả đo đếm được. Và quan trọng nhất, “làm đến cùng” là không bỏ dở giữa chừng, không né tránh trách nhiệm khi vấp phải khó khăn, không đẩy phần khó cho cấp dưới hay nhiệm kỳ sau.
Đại hội XIV được xác định là Đại hội của niềm tin và khát vọng, của đột phá và hành động. Nhưng niềm tin không đến từ lời hứa, mà từ kết quả cụ thể. Khát vọng chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành chính sách đúng, hành động quyết liệt và thành quả có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày của nhân dân.
Vì thế, thành công của Đại hội XIV không dừng lại ở những ngày họp trọng thể, mà sẽ được kiểm chứng trong từng năm, từng tháng, từng việc làm sau Đại hội. Khi thống nhất cao về tư tưởng, quyết liệt trong hành động, nghiêm minh trong kỷ luật, và khi nhân dân thực sự là trung tâm, thì tinh thần “nói ít – làm nhiều – làm đến cùng” sẽ không chỉ là một thông điệp, mà trở thành phong cách lãnh đạo, phong cách cầm quyền của cả hệ thống.
Và khi đó, nhân dân sẽ thấy, sẽ tin, sẽ đồng hành và thụ hưởng – như thước đo công bằng và bền vững nhất cho mọi nghị quyết của Đảng.