Đô vật bị quấy rối, thiệt mạng ngay trên sới
Đấu vật là trò chơi dân gian phổ biến ở hầu hết làng, xã tại Việt Nam, từ lâu cũng là nét văn hóa đặc sắc không thể thiếu của người Việt trong mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Nét đẹp đó được thể hiện ở câu ca dao: Ba năm chúa mở khoa thi/ Đệ nhất thi vật, đệ nhì thi bơi/ Đệ tứ thi đánh cờ người/ Phường Bông tứ xứ mồng mười tháng ba.
Qua thời gian, các hội vật vẫn giữ được nét cổ truyền, thể hiện tinh thần thượng võ và đoàn kết của người Việt. Các sới vật luôn có sức hút đặc biệt, thu hút mọi tầng lớp trong xã hội đến vây quanh sàn đấu.
Tuy nhiên, không thể chỉ chú trọng không khí sôi động mà bỏ qua những yếu tố an toàn của một môn thể thao đối kháng. Sự việc anh Nguyễn Văn T. (44 tuổi) tử vong khi tham gia hội vật cổ truyền làng Thái Lai (xã Kim Anh, Hà Nội) hôm 26/2 gây bàng hoàng dư luận. Sau vụ việc, UBND xã Kim Anh cho biết tăng cường công tác tuyên truyền, quản lý hoạt động lễ hội đầu xuân trên địa bàn xã đảm bảo an toàn và đúng quy định, nhưng việc đô vật bị trúng đòn dẫn đến tử vong ngay tại lễ hội làng vẫn đặt ra nhiều nỗi lo về mức độ an toàn tại các hoạt động thể thao truyền thống.
Chỉ sau đó vài ngày, khi tham gia đấu vật tại hội làng Quậy (Đông Anh, Hà Nội), một nữ đô vật trẻ cho biết bị quấy rối và bị cố tình cắt ghép clip nhạy cảm đăng lên mạng xã hội để câu view. Cụ thể, nữ đô vật bị nhiều camera quay sát người, cố ý chọn góc máy khiếm nhã. Sau trận đấu, lợi dụng lúc người dân vào chụp ảnh làm kỷ niệm, kẻ xấu động chạm vào cơ thể của nữ đô vật.
"Tôi tham gia đấu vật với tinh thần thể thao nghiêm túc, mong muốn lan tỏa hình ảnh tích cực và giá trị văn hóa truyền thống. Vì vậy sẽ không im lặng trước những hành vi thiếu tôn trọng và quấy rối như vậy”, cô gái chia sẻ.
Giáo dục văn hóa đi trước một bước
Từ những sự cố đáng tiếc, giải vật tại hội làng cần đặt ra hệ thống quy định và cơ chế quản lý đủ chặt, trong đó bắt buộc có phương án bảo đảm an toàn đã được thẩm định về địa điểm tổ chức, đội ngũ y tế. Sới vật là nơi tôn vinh tinh thần thượng võ, không bỏ cuộc. Tuy nhiên, thượng võ cũng phải thể hiện ở việc tôn trọng đối thủ, dừng đúng lúc thay vì triệt hạ đối phương.
Nhà nghiên cứu Quách Trọng Trà nhận định giá trị sâu xa của lễ hội là tạo ra một không gian tâm linh đúng nghĩa, để con người tự an định tâm thân, tự nhắc mình sống cẩn trọng hơn, tử tế hơn, có trách nhiệm hơn với gia đình và cộng đồng. Lễ hội là cơ chế tự nhắc nhở rất đẹp trong xã hội hiện đại: nhắc ta biết tri ân, biết giới hạn, biết sống trong mối liên hệ với mọi người, chứ không chỉ chạy theo những ham muốn riêng tư. Vì vậy, trước hết, để tránh những sự cố đáng tiếc ở sới vật trong lễ hội, cần có công tác quản lý chuyên nghiệp, minh bạch, để kỷ cương làm nền cho văn hóa chứ không thay thế văn hóa.
"Giáo dục văn hóa phải đi trước một bước, để người tham dự hiểu mình đang bước vào đâu, đang tri ân ai, đang dự phần vào truyền thống gì. Và sau cùng, quan trọng nhất, là sự tự giác của mỗi người tham gia", ông Quách Trọng Trà nói. Chuyên gia cũng đề xuất xây dựng quy chuẩn chung cho các hoạt động thể thao dân gian có mức độ nguy hiểm cao trong lễ hội.
Lễ hội là không gian sinh hoạt cộng đồng, việc ghép cặp phải đảm bảo tương đồng về độ tuổi, cân nặng và trình độ. Những cặp đấu chênh lệch quá lớn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương rất cao, nhất là khi các đô vật không được đào tạo chuyên nghiệp.
Luật sư Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp - cho rằng dù vụ việc đô vật tử vong là hi hữu, song vẫn là tín hiệu cho thấy cần tăng cường tuyên truyền các giải pháp để đảm bảo an toàn cho vận động viên, đô vật và những người tham gia các lễ hội để tránh các vụ việc tai nạn, thương vong có thể xảy ra.
"Đối với các hoạt động thể thao có những chất mạo hiểm, những hoạt động đối kháng có thể dẫn đến thương tích cần có sự kiểm soát chặt chẽ của đơn vị tổ chức, của chính quyền địa phương để tránh những thiệt hại không đáng có có thể xảy ra”, luật sư Đặng Văn Cường nói.
