Giá vàng đã giảm hơn 12%, rơi khỏi mốc 5.000 USD/ounce, mức giảm theo ngày lớn nhất kể từ đầu những năm 1980. Bạc lao dốc hơn 36%, tạo nên mức giảm theo ngày kỷ lục khi làn sóng bán tháo lan rộng khắp thị trường kim loại. Đồng giảm 3,4% tại London, rút khỏi mức cao kỷ lục đạt được hôm thứ 29/1. Ngược lại, đồng USD bật tăng, được hỗ trợ bởi đà bán ra của các ngoại tệ mạnh như AUD của Úc và krona của Thụy Điển.
Làn sóng quan tâm của nhà đầu tư đối với kim loại quý trong suốt năm qua khiến giá vàng và bạc liên tục lập kỷ lục mới, gây bất ngờ cho cả những nhà giao dịch dày dạn kinh nghiệm và tạo ra biến động giá đặc biệt mạnh. Xu hướng này tăng tốc trong tháng 1, khi nhà đầu tư đổ xô vào các tài sản trú ẩn truyền thống trước lo ngại về sự mất giá tiền tệ, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), các cuộc chiến thương mại và căng thẳng địa - chính trị.
Theo các chuyên gia, dù cả vàng và bạc vẫn hướng tới đà tăng, nhưng đợt bán tháo ngày 30/1 tạo nên cú sốc mạnh nhất trên đà tăng này, thậm chí vượt qua cú sụt giảm hồi tháng 10/2025.
Nguyên nhân khởi phát là việc đồng USD phục hồi sau khi xuất hiện thông tin chính quyền Tổng thống Mỹ Trump chuẩn bị đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed, và điều này đã được xác nhận.
Đà tăng của đồng bạc xanh làm suy yếu tâm lý của các nhà đầu tư sau khi họ đổ tiền vào kim loại vì nhà lãnh đạo Mỹ phát tín hiệu sẵn sàng để USD suy yếu.
“Việc ông Trump công bố ông Warsh là lựa chọn cho vị trí Chủ tịch Fed tiếp theo có lợi cho USD và bất lợi cho kim loại quý”, ông Aakash Doshi, Trưởng bộ phận chiến lược vàng và kim loại toàn cầu tại State Street Investment Management, nhận định.
“Diễn biến này có lẽ còn bị khuếch đại bởi hoạt động tái cân bằng danh mục đầu tư vào cuối tháng, khi việc bán khống USD và nắm giữ dài hạn kim loại quý đã trở thành giao dịch vĩ mô đồng thuận trong 2 đến 3 tuần qua”, ông Doshi cho biết.
Ông Christopher Wong, chiến lược gia tại Oversea-Chinese Banking Corp., cho rằng diễn biến của vàng “xác nhận cảnh báo, rằng đà tăng nhanh thì cũng có thể giảm nhanh”.
Dù các báo cáo về đề cử ông Warsh là tác nhân kích hoạt, nhưng theo ông Wong, đã đến lúc cho một đợt điều chỉnh. “Giống như thị trường đang chờ sẵn một cái cớ để tháo gỡ những cú tăng mang tính parabol đó”, ông Wong nhận định.
Kim loại quý vốn đã ở trạng thái sẵn sàng cho những biến động cực đoan, khi giá tăng vọt và mức độ biến động cao gây áp lực lên các mô hình quản trị rủi ro và bảng cân đối của giới giao dịch.
Goldman Sachs Group Inc. cho biết trong một báo cáo rằng, làn sóng mua quyền chọn mua (call options) kỷ lục (các hợp đồng cho phép người nắm giữ quyền mua ở mức giá định sẵn) cũng đã “củng cố đà tăng giá một cách cơ học”, khi bên bán quyền chọn phải phòng ngừa rủi ro bằng cách mua thêm khi giá tăng.
Tuy nhiên, ngay cả sau đợt điều chỉnh lần này, giá vàng vẫn tăng hơn 12% trong tháng 1, còn bạc tăng 16%.
Quy mô của đợt điều chỉnh “cho thấy các bên tham gia thị trường đơn giản là đang chờ cơ hội để chốt lời sau đà tăng giá quá nhanh,” các nhà phân tích tại Commerzbank AG viết trong báo cáo ngày 30/1.
Tuy nhiên, dù tin đồn về việc bổ nhiệm ông Warsh có thể đã kích hoạt đà giảm, Commerzbank cho rằng vẫn có xác suất cao Fed “sẽ nhượng bộ áp lực ở một mức độ nào đó và cắt giảm lãi suất nhiều hơn so với những gì thị trường ước tính”.
Mua quá mức
Khi giá vàng và bạc tăng rất mạnh từ đầu năm, một số chỉ báo kỹ thuật đã phát đi tín hiệu cảnh báo. Trong đó có chỉ số sức mạnh tương đối (RSI) - trong những tuần gần đây cho thấy cả hai kim loại có thể đã rơi vào trạng thái mua quá mức và cần một đợt điều chỉnh. RSI của vàng gần đây chạm mốc 90, mức cao nhất đối với kim loại quý này trong nhiều thập kỷ.
“Mức độ biến động là cực kỳ mạnh và cả hai ngưỡng kháng cự tâm lý 5.000 USD và 100 USD đã bị xuyên thủng nhiều lần trong ngày 30/1. Chúng ta cần chuẩn bị tinh thần, rằng chuyến tàu lượn này sẽ còn tiếp diễn”, ông Dominik Sperzel, Trưởng bộ phận giao dịch tại Heraeus Precious Metals, nhận định.
Các nhà đầu tư Trung Quốc dẫn đầu làn sóng mua vào, với lực mua mạnh đến mức khiến Sàn Giao dịch hàng hóa tương lai Thượng Hải phải nhanh chóng đưa ra các biện pháp nhằm hạ nhiệt đà tăng trên thị trường kim loại quý và kim loại công nghiệp.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông dự định đề cử ông Warsh làm Chủ tịch Fed tiếp theo trong bài đăng ngày 30/1.
Cựu Thống đốc Fed này từ lâu được biết đến là người cứng rắn với lạm phát, nhưng trong những tháng gần đây đã thể hiện thái độ đồng thuận với Tổng thống Trump khi công khai ủng hộ việc hạ lãi suất.
Trong khi đó, nguy cơ Chính phủ Mỹ lại phải đóng cửa đã được loại bỏ sau khi ông Trump và các thượng nghị sĩ Dân chủ đạt được thỏa thuận tạm thời. Nhà Trắng đang tiếp tục đàm phán với phe Dân chủ về việc đặt ra giới hạn mới đối với chiến dịch truy quét nhập cư vốn gây làn sóng phản đối trên toàn quốc.