Phi hành đoàn Artemis II bắt đầu chuyến du hành trên tàu Orion kể từ khi rời bệ phóng ở Florida ngày 2/4. Sau khi trở thành những người bay xa Trái đất nhất trong lịch sử, họ dự kiến sẽ đáp xuống vùng biển ngoài khơi Nam California vào tối 10/4.
Trên hành trình trở về, con tàu sẽ di chuyển với tốc độ lên tới 38.365 km/giờ khi tiến vào khí quyển Trái đất - một giai đoạn rủi ro cao của sứ mệnh, nơi lớp chắn nhiệt của tàu Orion sẽ phải chịu thử thách với ma sát khí quyển cực lớn.
“Tôi thực sự đã nghĩ về giai đoạn tái nhập từ ngày 3/4/2023, khi chúng tôi được giao nhiệm vụ này. Còn rất nhiều bức ảnh, rất nhiều câu chuyện, và trời ạ, tôi thậm chí còn chưa kịp xử lý hết những gì chúng tôi đã trải qua. Chúng tôi vẫn còn 2 ngày nữa, và việc ‘cưỡi’ một quả cầu lửa xuyên qua khí quyển cũng là một trải nghiệm vô cùng sâu sắc”, phi công Victor Glover nói trong cuộc họp báo trên quỹ đạo Mặt trăng ngày 8/4, khi được hỏi về cảm xúc trước hành trình trở về.
Glover cùng 2 phi hành gia NASA Reid Wiseman và Christina Koch, và phi hành gia Canada Jeremy Hansen là nhóm đầu tiên trong chuỗi sứ mệnh trị giá hàng tỷ đô la của chương trình Artemis, với mục tiêu đưa con người đổ bộ xuống Mặt trăng vào năm 2028 trước Trung Quốc, đồng thời thiết lập sự hiện diện lâu dài của Mỹ trong thập kỷ tới, bao gồm xây dựng một căn cứ trên Mặt trăng để phục vụ các sứ mệnh tới sao Hỏa trong tương lai.
Nữ phi hành gia Koch ví chuỗi sứ mệnh này như một cuộc chạy tiếp sức. “Thực tế là chúng tôi đã mua những cây gậy tiếp sức để tượng trưng cho điều đó. Chúng tôi dự định trao chúng cho phi hành đoàn tiếp theo, và mọi điều chúng tôi làm đều hướng tới họ”, cô nói.
Sứ mệnh kế tiếp mang tên Artemis III sẽ bao gồm thử nghiệm kết nối trên quỹ đạo thấp của Trái đất giữa tàu Orion và các tàu đổ bộ Mặt trăng mà NASA dự định sử dụng để đưa phi hành gia đổ bộ trong các nhiệm vụ sau này.
Artemis IV - dự kiến vào năm 2028, sẽ là lần đổ bộ Mặt trăng có con người đầu tiên của chương trình, và cũng là lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo 17 năm 1972.
Phi hành đoàn Artemis II dự kiến trở về Trái đất vào khoảng 20h tối 10/4, theo giờ miền Đông nước Mỹ, đáp xuống vùng biển ngoài khơi San Diego, bang California.
Ngày 6/4, bốn phi hành gia đã đạt khoảng cách kỷ lục hơn 405.000 km so với Trái đất, vượt xa kỷ lục khoảng 6.400 km mà phi hành đoàn Apollo 13 nắm giữ suốt 56 năm.
Ông Reid Wiseman - chỉ huy sứ mệnh Artemis II, cho biết mỗi người trong nhóm đã có 2 cuộc trò chuyện “rất ngắn” với gia đình trong suốt chuyến đi.
“Nghe các đồng đội vừa cười vừa khóc, nghẹn ngào, lắng nghe và gửi gắm tình cảm tới gia đình từ xa, gia đình có ý nghĩa vô cùng quan trọng với cả 4 chúng tôi, và đó là điều thật tuyệt vời”, ông nói.
Trong thông điệp tín hiệu gửi về trung tâm điều khiển ở Houston ngày 6/4, khi phi hành đoàn tiến gần nhất tới bề mặt Mặt trăng, Hansen đã đề xuất đặt tên một miệng hố mới trên Mặt trăng để tưởng nhớ người vợ quá cố của Wiseman - bà Carroll, người qua đời vì ung thư năm 2020.
“Đó là khoảnh khắc đầy cảm xúc với tôi. Tôi đã nói ‘Chắc chắn rồi, tôi rất muốn điều đó’… nhưng tôi không thể phát biểu. Tôi không thể nói thành lời”, Wiseman chia sẻ.
Vào ngày thứ 6 của sứ mệnh, Hansen đã nghẹn ngào khi đưa ra đề xuất này với trung tâm điều khiển, tạo nên khoảnh khắc khiến nhiều nhân viên NASA tại Houston rơi nước mắt.
Chuyến bay của phi hành đoàn lướt qua nửa tối của Mặt trăng trong 6 giờ đã cung cấp dòng dữ liệu khoa học theo thời gian thực từ chính quan sát của con người, thực hiện các cuộc trao đổi hiếm hoi giữa nhóm dưới mặt đất và nhóm phi hành gia ở cách xa tới hơn 405.000km trong không gian sâu.
Sứ mệnh Artemis II là bước đi quan trọng ban đầu để giải mã những bí ẩn về sự hình thành của hệ Mặt trời.
