Từ khi xung đột bùng phát, Tổng thống Trump và các đồng minh đã nhiều lần khẳng định luôn chuẩn bị sẵn sàng cho việc Iran phong toả Eo biển Hormuz, tuyến đường biển quan trọng nơi 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua.
Tuy nhiên, những gì xảy ra trên thực tế đã khiến nhiều người hoài nghi về chiến lược của Mỹ. Eo biển Hormuz đã gần như “đóng băng” suốt nhiều ngày. Tình hình càng trở nên cấp bách với Tổng thống Trump, khi giá dầu tăng vọt làm rung chuyển thị trường toàn cầu và gây khó khăn cho người tiêu dùng Mỹ, chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng.
Tuần trước, Washington đề xuất giải pháp ngoại giao khi kêu gọi một liên minh quốc tế tham gia bảo vệ eo biển. Tuy nhiên, các đồng minh đã từ chối. Sau đó, ông Trump nói rằng Mỹ có thể tự xoay xở.
Ngày 20/3, trong một động thái nhằm kiểm soát giá xăng dầu, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với 140 triệu thùng dầu Iran. Mục tiêu là đưa thêm hàng triệu thùng dầu vào thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, hiện chưa rõ điều đó sẽ tác động đến giá xăng dầu như thế nào, hoặc chính quyền có thể ngăn chặn Iran thu lợi từ việc bán dầu ra sao.
Ngày 21/3, Tổng thống Trump gửi tối hậu thư khuyến cáo Iran nên mở cửa Eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ tới, hoặc Mỹ sẽ tấn công phá huỷ các nhà máy điện của nước này.
Các phụ tá của ông Trump coi lời đe dọa như một chiến thuật cứng rắn nhằm gây sức ép buộc Iran phải khuất phục. Nhưng phe đối lập lại cho rằng, đây là dấu hiệu cho thấy Nhà Trắng đang mất khả năng kiểm soát tình hình.
Lần này, mục tiêu bị đe dọa là cơ sở hạ tầng năng lượng cung cấp điện của Iran.
Chiến tranh không cấm các cuộc tấn công vào các nhà máy điện, nhưng chiến thuật này chỉ được cho phép nếu phân tích cho thấy lợi ích quân sự lớn hơn thiệt hại dân sự, các nhà phân tích cho biết.
Tổng thống Trump không nói rõ nhà máy nào có thể bị nhắm mục tiêu và bằng cách nào. Ông chỉ cho biết “nhiều nhà máy điện sẽ bị tấn công, bắt đầu với nhà máy lớn nhất”.
Nhà Trắng đã lập tức lên tiếng bảo vệ Tổng thống Trump, đưa ra lời biện minh cho việc tấn công lưới điện của Iran.
Ông Mike Waltz - Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc - cho biết, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran kiểm soát phần lớn cơ sở hạ tầng của nước này và đang sử dụng nó để phục vụ nỗ lực chiến tranh. Theo ông Waltz, các mục tiêu tiềm năng bao gồm “các nhà máy nhiệt điện khí đốt và các loại nhà máy khác”.
Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte cũng cố gắng xoa dịu căng thẳng. Tổng thư ký NATO hiểu sự tức giận của Tổng thống Trump, và nhấn mạnh rằng hơn 20 quốc gia đang “cùng nhau thực hiện mong muốn của ông Trump” về việc sớm khôi phục giao thông qua eo biển.
Đại sứ Israel tại Washington - Yechiel Leiter - tỏ ra dè dặt trước viễn cảnh về một cuộc tấn công toàn diện như lời đe dọa của Tổng thống Trump. Ông nói với chương trình “State of the Union” của CNN: “Chúng tôi muốn giữ nguyên mọi thứ ở Iran, để những người kế nhiệm chế độ này có thể xây dựng và tái thiết”.