Theo cơ quan điều tra, các bị can thuộc 59 doanh nghiệp xả thải và cung cấp, lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường, trong đó có cả cán bộ, lãnh đạo cơ quan quản lý nhà nước về môi trường. Các đối tượng bị khởi tố về 10 tội danh khác nhau, phản ánh tính chất phức tạp, có tổ chức và kéo dài của hành vi vi phạm.
Quá trình khám xét hơn 300 trạm quan trắc môi trường tại các cơ sở xả thải, lực lượng chức năng phát hiện, gần 160 trạm bị can thiệp, chỉnh sửa số liệu; Dữ liệu ô nhiễm bị biến đổi từ vượt ngưỡng (báo đỏ) thành trong giới hạn cho phép.
Theo quy định, khi chỉ số ô nhiễm vượt ngưỡng, nhà máy có thể bị buộc dừng hoạt động. Do đó, nhiều doanh nghiệp đã tìm cách thay đổi dữ liệu nhằm duy trì sản xuất, né tránh chế tài.
Cơ quan điều tra xác định, các hành vi vi phạm xảy ra tại nhiều cơ sở phát thải lớn, bao gồm: Nhiệt điện Quảng Ninh; Nhiệt điện Hải Phòng; Nhiệt điện Thái Bình 2…cùng nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực nhôm, thép và xử lý môi trường. Đáng chú ý, dữ liệu quan trắc sau khi truyền về cơ quan quản lý như Sở Nông nghiệp và Môi trường đã bị can thiệp, làm sai lệch so với thực tế.
Theo C05, hệ thống quan trắc môi trường tại các doanh nghiệp được lắp đặt tại nguồn xả thải, niêm phong thiết bị, giám sát bằng camera riêng.
Tuy nhiên, trên thực tế, dữ liệu vẫn bị chỉnh sửa thủ công, thậm chí bị can thiệp từ xa thông qua phần mềm.