Giải A gây "sốc"
Họp báo Giải thưởng Sách Quốc gia lần VIII năm 2026 được tổ chức chiều 3/3 tại Hà Nội. Ban tổ chức tiết lộ thông tin về những điểm đặc biệt của mùa giải năm nay. Theo đánh giá từ ban tổ chức giải, tác phẩm tham dự tiếp tục tăng so với kỳ trước, cho thấy sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của các đơn vị xuất bản.
Cụ thể, Giải thưởng Sách quốc gia năm 2026 thu hút sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tên sách và bộ sách, tổng là 512 cuốn, tăng 25 đầu sách và 57 cuốn sách so với mùa giải trước.
Số lượng tác phẩm dự giải tiếp tục gia tăng không chỉ phản ánh sức lan tỏa của giải thưởng mà còn cho thấy sự quan tâm, hưởng ứng ngày càng tích cực từ các đơn vị xuất bản trong bối cảnh ngành xuất bản đối mặt với nhiều khó khăn về huy động nguồn lực.
Điểm đặc biệt trong mùa giải này được ban tổ chức đề cập là sự vượt trội của các tác phẩm trong nước. Tỷ lệ sách dịch được chọn lựa, chấm chọn vì thế cũng giảm đi với tỷ lệ 36%.
Ông Đỗ Quang Dũng - Phó Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam - nhận định trong số 50 cuốn sách được trao giải năm nay, đáng chú ý là sự chuyển biến rõ rệt trong xu hướng tiếp nhận và đánh giá các cuốn sách tham dự.
"Trước đây, những mảng sách như dịch thuật thường nhận được nhiều sự quan tâm, trong khi một số dòng sách chuyên sâu hoặc có tính học thuật lại chưa được chú ý đúng mức. Tuy nhiên, năm nay, lượng độc giả và các tổ chức tham gia, đồng hành cùng giải thưởng đã tăng lên đáng kể, cho thấy sự lan tỏa tích cực và sức hút ngày càng lớn của giải", ông Đỗ Quang Dũng nêu.
Ông Dũng cho rằng xu hướng phát hiện và tôn vinh những giá trị thực chất, có chiều sâu đang ngày càng rõ nét. Các tác phẩm được vinh danh năm nay đều có chất lượng chuyên môn và hình thức thể hiện đều đạt tiêu chuẩn cao, đặc biệt là những tác phẩm đạt giải cao.
"Cuốn sách được giải A rất đẹp và hay. Khi công bố kết quả chính thức, có thể nhiều người sẽ sốc vì nó quá đồ sộ", ông Đỗ Quang Dũng chia sẻ.
Mưa đỏ được gọi tên
Giải thưởng Sách quốc gia năm 2026 tiếp tục duy trì hạng mục Sách được bạn đọc yêu thích. Tới thời điểm chấm giải, ban tổ chức ghi nhận 1.368 lượt bình chọn cho 150 sách và bộ sách. Trong số này có tiểu thuyết Mưa đỏ của nhà văn Chu Lai - tác phẩm được chuyển thể thành phim, tạo ra hiện tượng điện ảnh gây sốt trong năm 2025.
Tuy nhiên, ông Nguyễn Nguyên - Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành - khẳng định hạng mục này được chấm kết hợp cả các tiêu chí về mặt chuyên môn chứ không phụ thuộc hoàn toàn vào bình chọn công khai trên internet. Cụ thể ý kiến của công luận sẽ được ghi nhận tương đương 15-25% trong thang điểm.
Ông Nguyễn Nguyên cũng nhấn mạnh sách được trao giải không nhất thiết phải là sách xuất bản mới, mà có thể được tái bản trong thời gian mà giải thưởng quy định (đối với mùa giải năm 2026 là sách được xuất bản hoặc tái bản từ tháng 3/2024 đến tháng 3/2025). Vì vậy, những tựa sách dù đã ra mắt từ 40 năm trước, nhưng còn chứng minh được giá trị đến hiện tại, nên vẫn được vinh danh.
Hội đồng Sơ khảo, Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII quy tụ trên 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia uy tín đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc, khoa học, qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín, bảo đảm tính khách quan và chuyên môn.
Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII diễn ra tối 8/3 tại Hà Nội, truyền hình trực tiếp trên sóng Đài truyền hình Việt Nam.
Giải thưởng Sách quốc gia là giải thưởng thường niên, được tổ chức lần đầu năm 2018. Qua 7 kỳ tổ chức, Giải thưởng Sách quốc gia đã góp phần phát hiện, tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về mặt tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ, hướng đến lan tỏa văn hóa đọc, định hướng độc giả và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản tại Việt Nam.
