TPO - Rạng sáng 15 tháng Giêng (ngày 3/3 Dương lịch), từ đền Và (phường Sơn Tây, Hà Nội), đoàn rước kiệu Tam vị Đức Thánh Tản khởi hành trong không khí linh thiêng, vượt quãng đường gần 10 km ra sông Hồng làm lễ. Đây là một trong những nghi thức quan trọng của chính hội lễ hội đền Và - lễ hội lớn vào bậc nhất xứ Đoài.
Lễ hội đền Và 2026 được tổ chức từ ngày 2/3 đến ngày 5/3 (ngày 14-17 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Đây là lễ hội lớn bậc nhất ở xứ Đoài được tổ chức nhằm thể hiện lòng biết ơn và tưởng nhớ Đức Thánh Tản Viên.
Theo phong tục truyền thống, vào các năm Tý - Ngọ - Mão - Dậu, đền Và sẽ mở hội chính với nghi lễ rước kiệu Tam vị Đức Thánh Tản qua sông Hồng sang đền Ngự Dội (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) làm lễ. Tại đây diễn ra lễ tế Thánh trang nghiêm. Những năm tổ chức chính hội luôn thu hút rất đông người dân và du khách thập phương về đền Và trẩy hội.
Điểm nhấn đặc biệt của chính hội đền Và là màn rước kiệu Tam vị Đức Thánh Tản. Theo đó, công tác chuẩn bị rước kiệu từ đền Và được thực hiện từ sớm. Đúng 3h sáng 3/3 (ngày 15 tháng Giêng) các cụ từ đền Và làm Lễ Phụng nghinh.
Đoàn rước khởi hành vào 4h sáng tại đền Và, đi theo hành trình: đền Và - cầu Cộng - phố Ngô Quyền - phố Phùng Hưng - phố Phó Đức Chính - phố Lê Lợi - đê Hữu Hồng, bến Sông Hồng.
Đền Và đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia từ năm 1964. Năm 2016, Lễ hội đền Và tiếp tục được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Lễ hội đền Và là dịp để nhân dân các làng thuộc phường Sơn Tây cùng nhân dân thôn Duy Bình (xã Vĩnh Phú) thắt chặt tình đoàn kết, cùng nhau giữ gìn bản sắc văn hóa vùng Đồng bằng châu thổ sông Hồng.
Đoàn rước thu hút rất đông sự tham gia của người dân và du khách thập phương.
Ngoài lòng thành kính ôn lại công đức Thánh Tản, rất đông người dân đổ về lễ hội đền Và để cầu mong những điều tốt lành sẽ đến với mình, gia đình, họ hàng, người thân… trong dịp đầu xuân năm mới.
Theo lộ trình, buổi chiều cùng ngày, đoàn rước sẽ trở về đền Và để làm lễ yên vị. Một trong những nghi thức được mong chờ nhất dịp lễ này là rước Thánh qua sông Hồng. Đây vốn là nét văn hóa độc đáo, thể hiện sự giao hòa giữa hai vùng đất, đồng thời tái hiện truyền thống lịch sử, tâm linh lâu đời của cư dân xứ Đoài.
Theo thông tin từ ban tổ chức, để bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông khi tổ chức lễ hội, trước lượng người tham gia nghi lễ rước Thánh qua sông ngày càng đông, năm nay, Ban tổ chức triển khai in, phát phiếu cho người dân và du khách khi tham gia xuống thuyền, tàu. Việc này giúp kiểm soát số lượng người trên mỗi phương tiện, tránh tình trạng chen lấn, quá tải, đồng thời tạo điều kiện để công tác điều hành, cứu hộ, cứu nạn được chủ động, hiệu quả hơn.
