Phòng vé Tết thắng đậm, thử thách đường dài

Sự áp đảo của phim Việt mùa Tết

Phim dẫn đầu mùa Tết năm nay, Thỏ ơi của Trấn Thành chốt ở 231 tỷ, chiếm 56% tổng doanh thu phòng vé trong 6 ngày đầu tiên (tính tới hết 3/3 đạt 400 tỷ đồng). Mức kiếm tiền của phim tương đương với Bộ tứ báo thủ năm ngoái - từng thống lĩnh Tết Ất Tỵ 2025 với 215 tỷ đồng trong 6 ngày đầu, chỉ thấp hơn đôi chút do Mùng 6 năm đó rơi vào thứ Hai, kéo theo sự sụt giảm lượt mua vé.

Điểm đáng chú ý là không chỉ phim đứng đầu tăng trưởng. Các vị trí thứ hai, ba, bốn đều cho thấy sự bứt phá so với cùng kỳ năm trước. Nhà ba tôi một phòng đ?t 76 t? ??ng sau 6 ng?y, v??t xa m?c 52 t? ??ng c?a?ạt 76 tỷ đồng sau 6 ngày, vượt xa mức 52 tỷ đồng của Nụ hôn bạc tỷ năm ngoái. Báu vật trời cho đ?t doanh thu g?p b?n l?nạt doanh thu gấp bốn lần Yêu nhầm bạn thân (12,4 tỷ đồng sau 6 ngày đầu năm 2025). Mùi Phở cũng thu 11 tỷ đồng, cao gấp 2,5 lần so với Paddington 3 trong dịp Tết trước. Tính tới hết 1/3, doanh thu 4 phim Tết đạt gần 620 tỷ đồng.

Tất nhiên, doanh thu không đồng nghĩa tuyệt đối với chất lượng. Điều đó ai cũng biết. Nhưng doanh thu tăng đều ở nhiều phim lại là tín hiệu của một sự thay đổi.

Những tranh luận trên mạng xã hội về chuyện sắp xếp suất chiếu, theo quan sát thực tế, không làm thay đổi quyết định mua vé của số đông. Khán giả đi xem phim Tết theo nhóm gia đình, bạn bè, họ chọn phim dựa trên tên tuổi đạo diễn, diễn viên và cảm nhận truyền miệng sau những ngày đầu tiên. Khi một bộ phim không đáp ứng kỳ vọng, tốc độ tụt doanh thu trong 2 đến 3 ngày sau đó là rất rõ.

Nhà phê bình Nguyễn Phan Dương cho rằng, bức tranh phòng vé Tết năm nay phản ánh một sự dịch chuyển thực chất trong hành vi khán giả. Khán giả hiện không còn ra rạp chỉ vì tò mò hay vì bị cuốn theo hiệu ứng truyền thông ngắn hạn. Việc bốn phim Việt cùng ghi nhận mức tăng trưởng so với các vị trí tương ứng năm trước cho thấy người xem đã chủ động lựa chọn phim nội địa như một phương án giải trí ưu tiên trong dịp đầu năm, thay vì xem đây là lựa chọn thay thế.

Nếu trước đây phòng vé Tết thường bị so sánh với các bom tấn Hollywood ra mắt cùng thời điểm, thì nay sự cạnh tranh ấy không còn gay gắt như giai đoạn 2015-2020. Khi đó, các thương hiệu như Avengers: Endgame (Biệt đội siêu anh hùng: Hồi kết) hay Fast & Furious 7 (Quá nhanh quá nguy hiểm 7) từng áp đảo phòng vé Việt, đẩy phim nội vào thế phòng thủ.

Hiện tại, phim Việt chủ động chiếm lĩnh thời gian vàng Tết, đồng thời tận dụng lợi thế văn hóa bản địa, yếu tố gia đình và cảm xúc gần gũi mà phim ngoại khó thay thế. Điều này không chỉ là chiến lược phát hành, nó phản ánh sự tự tin hơn của nhà sản xuất trong việc nắm bắt thị hiếu công chúng.

Ông phân tích việc Nhà ba tôi một phòng và Báu vật trời cho giữ được nhịp tăng trưởng sau những ngày cao điểm đầu tiên là tín hiệu đáng chú ý. Trong nhiều mùa Tết trước, không ít phim rơi doanh thu mạnh ngay sau Mùng 1, Mùng 2 vì phản hồi khán giả không tích cực. Năm nay, khoảng cách giữa phim dẫn đầu và nhóm phía sau thu hẹp hơn, cho thấy mặt bằng chất lượng ổn định hơn. Theo ông Dương, đây là nền tảng quan trọng nếu điện ảnh Việt muốn xây dựng thị trường bền vững.

Giành lại thị trường và xuất khẩu phim

Thành công của một mùa Tết, dù ấn tượng đến đâu, vẫn chưa đủ để khẳng định phim Việt đã thực sự giành lại thị trường từng bị bom tấn ngoại chi phối trong nhiều năm. Hơn 400 tỷ đồng trong 6 ngày đầu năm là con số đáng chú ý, nhưng thách thức thật sự nằm ở khả năng duy trì sức hút suốt 12 tháng, thay vì dồn toàn bộ kỳ vọng vào một cao điểm đầu Xuân.

Nhà sản xuất Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, nền tảng của sự bền vững không nằm ở chiến dịch quảng bá rầm rộ hay việc sở hữu một ngôi sao phòng vé, mà ở chất lượng kịch bản. Theo ông, khán giả hiện nay không còn ở vị thế bị động. Họ có thể lựa chọn giữa rạp chiếu và hàng loạt nền tảng trực tuyến với nội dung được cập nhật liên tục. Một bộ phim thiếu chiều sâu dễ dàng bị thay thế chỉ sau vài phút xem thử. “Một kịch bản hời hợt có thể qua mặt truyền thông, nhưng không qua được người mua vé”, ông nhận định. Doanh thu của một vài tên tuổi quen thuộc có thể tạo cảm giác an tâm trong ngắn hạn, nhưng nếu khâu phát triển nội dung không được đầu tư nghiêm túc, đà tăng trưởng sẽ sớm chững lại.

Nhìn vào cấu trúc thị trường, đạo diễn Ngô Quang Hải cho rằng, điện ảnh Việt đang vận hành tương đối tốt trong “vùng an toàn” của phim gia đình và hài cảm xúc dịp Tết. Các tác phẩm như Thỏ ơi hay Nhà ba tôi một phòng cho thấy dòng phim này vẫn có sức hấp dẫn lớn với khán giả đại chúng. Tuy vậy, sự tập trung quá mạnh vào một vài thể loại sẽ khiến thị trường mất cân bằng. Trong khi đó, khán giả trẻ ngày càng quen với nhịp kể nhanh, kỹ thuật hiện đại của các phim hành động, kinh dị hay khoa học viễn tưởng nước ngoài. Nếu không đầu tư bài bản vào những thể loại đòi hỏi kỹ thuật cao và chi phí lớn, phim Việt khó có thể giữ nhịp ở mùa hè hoặc các dịp không phải lễ Tết.

Thực tế vài năm gần đây, những thử nghiệm đa dạng hóa thể loại không phải không có cơ hội. Một số phim kinh dị nội địa từng đạt doanh thu khả quan. Vấn đề nằm ở tính ổn định và chiến lược dài hạn, thay vì những dự án mang tính thử nghiệm đơn lẻ.

Bên cạnh việc củng cố thị trường nội địa, câu chuyện xuất khẩu phim cũng được giới chuyên môn xem là bước đi không thể trì hoãn. Ông Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, không thể chỉ dựa vào cộng đồng kiều bào để nói đến việc thu ngoại tệ bền vững. Muốn tiếp cận khán giả quốc tế, phim Việt phải đạt chuẩn kỹ thuật, từ âm thanh, hình ảnh đến nhịp dựng, đồng thời sở hữu câu chuyện có tính phổ quát. Những yếu tố văn hóa bản địa vẫn cần được giữ gìn, nhưng phải được kể theo cách mà người xem ở một nền văn hóa khác có thể đồng cảm.

Đạo diễn Ngô Quang Hải cho rằng, việc một bộ phim được mời tham dự liên hoan phim quốc tế mới chỉ là bước khởi đầu. Khoảng cách từ sân chơi nghệ thuật đến phòng vé thương mại ở nước ngoài còn khá xa. Điều đó đòi hỏi một chiến lược phân phối chuyên nghiệp, sự tham gia của các nhà bán phim quốc tế và cả tư duy sản xuất hướng đến thị trường toàn cầu ngay từ giai đoạn phát triển dự án.