Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Không 'đẩy cái khó' cho doanh nghiệp

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, công tác lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã hoàn tất. Về vốn đầu tư, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh quan điểm huy động tối đa nguồn lực xã hội nhưng không “đẩy cái khó” cho doanh nghiệp.

Thông tin nêu trên được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy chia sẻ tại buổi gặp mặt báo chí nhân dịp Xuân Bính Ngọ.

Theo ông Huy, đơn vị được chọn là tư vấn lớn, có kinh nghiệm, sẽ đánh giá toàn diện các nội dung then chốt như hướng tuyến, hiệu quả đầu tư, công nghệ, tổng mức vốn và mô hình đầu tư theo quy định pháp luật cũng như thực tiễn triển khai.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy phát biểu tại họp báo. Ảnh: Tạ Hải.

Liên quan câu hỏi dự án sẽ được đầu tư bằng vốn ngân sách hay theo hình thức đối tác công - tư (PPP), Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh quan điểm huy động tối đa nguồn lực xã hội nhưng không “đẩy cái khó” cho doanh nghiệp.

“Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, với những dịch vụ công mà khu vực tư nhân không thể hoặc không sẵn sàng làm, Nhà nước phải đứng ra đầu tư. Khi giao tư nhân tham gia hạ tầng, cần tính toán kỹ rủi ro và cơ chế chia sẻ rủi ro”, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nói.

Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, các phương án đầu tư công, PPP hoặc doanh nghiệp đầu tư trực tiếp đều đã được đặt lên bàn nghiên cứu, phù hợp với nghị quyết của Quốc hội giao Chính phủ đánh giá toàn diện các phương thức đầu tư. Hiện tại, nội dung này đang được tư vấn phân tích, làm rõ để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Mới đây, Bộ Xây dựng có văn bản trả lời nhiều doanh nghiệp đề xuất tham gia đầu tư, cho biết hiện đang lập Báo cáo nghiên cứu khả thi và sẽ công bố hình thức đầu tư sau khi có quyết định chính thức.

Trước đó, hàng loạt doanh nghiệp như Tập đoàn Trường Hải, liên danh Mekolor - Great USA, Công ty cổ phần Xây dựng Thăng Long Quốc gia, Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam… đã gửi đề xuất tham gia dự án. Riêng cuối tháng 12/2025, Tập đoàn Vingroup - công ty mẹ của Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc Vinspeed - đã có văn bản xin rút đề xuất đầu tư sau hơn 7 tháng theo đuổi.

Công tác lựa chọn tư vấn hỗ trợ kỹ thuật lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã hoàn tất. Ảnh minh họa: Xinhua.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án Thăng Long lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trên cơ sở tiếp quản toàn bộ kết quả nghiên cứu trước đó, nhằm bảo đảm tính kế thừa và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư. Ban Chỉ đạo triển khai dự án cũng đã được thành lập, Bộ trưởng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài hơn 1.540 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TPHCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đơn vị hành chính. Tuyến được đầu tư mới hoàn toàn với đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế trên 300 km/h, chủ yếu phục vụ vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng về quốc phòng, an ninh và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng hơn 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương hơn 67 tỷ USD), dự kiến thực hiện theo phương thức đầu tư công. Mục tiêu được đặt ra là khởi công trong năm nay và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.