Thời gian xử lý số liệu được rút ngắn ngoạn mục
Giữa bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực, câu chuyện của chị Phạm Thị Ngọc Giàu - Bí thư Đoàn Cơ sở Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam, trở thành một điểm nhấn đáng chú ý.
Năm 2025, chị Giàu được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo toàn quốc nhằm ghi nhận những ứng dụng trí tuệ nhân tạo của chị mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành cao su.
Ít ai tin rằng hành trình đến với công nghệ của chị Giàu bắt đầu từ những trăn trở rất quen thuộc trong công việc hằng ngày. Trong quá trình xử lý số liệu sinh lý mủ của vườn cây cao su, nữ cán bộ Đoàn nhận thấy nhiều thao tác phải thực hiện lặp đi lặp lại, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và dễ xảy ra sai sót.
"Mỗi bộ số liệu cần so sánh thủ công với các thang chuẩn của từng dòng vô tính cao su, có khi mất đến hai tuần mới hoàn thành. Với khối lượng khoảng hai nghìn mẫu mỗi năm, áp lực về thời gian và độ chính xác là rất lớn", chị Giàu cho hay.
Từ thực tế đó, chị Ngọc Giàu bắt đầu tự học để tìm hướng cải tiến. Không có nền tảng công nghệ thông tin, chị tìm đến các nguồn học trực tuyến, đồng thời trao đổi với bạn bè, đồng nghiệp. Các công cụ trí tuệ nhân tạo trở thành trợ thủ hỗ trợ chị trong việc viết phần mềm và triển khai ý tưởng. Nhiều hôm, chị Giàu làm việc đến khuya chỉ để hoàn thiện ứng dụng mà mình ấp ủ.
Sau quá trình kiên trì thử nghiệm, một ứng dụng chẩn đoán sinh lý mủ được hình thành. Thay vì xử lý thủ công, hệ thống có thể tự động so sánh số liệu với các tham chuẩn và đưa ra kết luận.
"Thời gian xử lý một bộ số liệu từ đó được rút ngắn từ hai tuần xuống còn khoảng một phút. Không chỉ tiết kiệm thời gian, kết quả còn được chuẩn hóa, giúp nâng cao tính thống nhất trong các báo cáo kỹ thuật và giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân", chị Giàu hào hứng nói.
Từ khi ứng dụng được triển khai, hiệu quả thực tế đã nhanh chóng được ghi nhận. Các cán bộ kỹ thuật và đơn vị sản xuất đánh giá cao giải pháp này vì giúp họ giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công, từ đó có thêm thời gian tập trung vào các nhiệm vụ chuyên môn sâu hơn.
Khó khăn lớn nhất là thay đổi thói quen
Từ những kết quả bước đầu, chị Ngọc Giàu tiếp tục mở rộng việc áp dụng công nghệ vào nhiều công việc chuyên môn khác. Đặc biệt, phần mềm vẽ bảng cạo tự động ra đời từ yêu cầu cụ thể trong công tác tư vấn kỹ thuật. Chỉ cần nhập một số thông số cơ bản, hệ thống sẽ tự động tạo ra bản vẽ đúng quy chuẩn.
So với cách làm thủ công trước đây, giải pháp này vừa tiết kiệm thời gian, vừa đảm bảo các tài liệu kỹ thuật đồng bộ, rõ ràng, giúp người trực tiếp sản xuất dễ nắm bắt và áp dụng đúng quy trình. Hiện phần mềm đang được thử nghiệm, hoàn thiện và dự kiến sớm đưa vào sử dụng rộng rãi.
Chia sẻ về quá trình phát triển các ứng dụng, chị Giàu nói rằng khó khăn lớn nhất không phải là công nghệ mà là thay đổi thói quen của con người.
"Một giải pháp muốn được chấp nhận cần đơn giản để ai cũng có thể dùng, đủ chính xác để tạo niềm tin và hợp lý về chi phí để triển khai lâu dài. Đây cũng là những nguyên tắc mà tôi luôn đặt ra khi phát triển các ứng dụng", chị Giàu nói.
Theo ông Trần Đình Minh - Bí thư Đảng ủy, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam, những sáng kiến hữu ích kể trên cho thấy sự chủ động và tinh thần tìm tòi của lực lượng trẻ trong việc đưa công nghệ vào công việc chuyên môn. Đây là hướng đi phù hợp với định hướng chuyển đổi số của đơn vị, nhất là khi các ứng dụng đều bám sát nhu cầu thực tế và có khả năng triển khai ngay trong công việc hằng ngày.
Ông Minh nói thêm, dù mới bắt đầu ở quy mô từng bộ phận, các ứng dụng này đang dần tạo ra những thay đổi rõ rệt trong cách làm việc. Nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, nhiều khâu được rút ngắn, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn, đồng thời mở ra khả năng xây dựng các công cụ phục vụ lâu dài cho nghiên cứu và quản lý.
"Sự chuyển động này cũng cho thấy vai trò của việc tạo điều kiện từ phía Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam trong phát triển nguồn nhân lực trẻ. Khi được trao cơ hội và môi trường phù hợp, những ý tưởng tưởng chừng nhỏ bé hoàn toàn có thể trở thành những giải pháp hữu ích", ông Minh nhấn mạnh.