Như thường lệ, Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai vẫn là những ca bệnh nối tiếp nhau trong nhịp làm việc khẩn trương. Giữa guồng quay ấy, một người đàn ông trung niên lặng lẽ bước vào, tự đi khám vì một cơn đau ngực thoáng qua. Không ai ngờ, chỉ ít phút sau, nơi đây trở thành “trận địa” của một cuộc giành giật sự sống căng thẳng đến nghẹt thở.
Người bệnh là anh Nguyễn Văn S. (44 tuổi, quê Hải Phòng), lao động tự do, cùng vợ mưu sinh tại Hà Nội để nuôi 4 con nhỏ. Với anh, những cơn mệt mỏi đôi khi chỉ là hệ quả của công việc và thói quen hút thuốc. Cơn tức ngực xuất hiện từ chiều 17/3, âm ỉ rồi thoáng qua, chưa đủ khiến anh dừng lại. Đến gần 19 giờ, cơn đau dồn dập hơn, anh mới quyết định vào viện “kiểm tra cho yên tâm”, vẫn một mình, không người thân đi cùng.
Ngay khi vào A9, anh được thăm khám và làm các xét nghiệm ban đầu. Nhưng khoảnh khắc vừa rút kim lấy máu, người đàn ông bất ngờ mất ý thức, đổ gục xuống sàn. Không một dấu hiệu báo trước rõ ràng, mọi thứ xảy ra trong tích tắc.
“Khi bệnh nhân ngã xuống, chúng tôi lập tức tiếp cận. Chỉ khoảng 10 giây sau, bệnh nhân đã được đặt lên cáng và ép tim ngay”, bác sĩ, ThS. Trần Hoài Linh, bác sĩ trực cấp cứu, nhớ lại.
Một cuộc “tổng tiến công” thực sự được kích hoạt. Ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện, đặt nội khí quản, dùng thuốc cấp cứu, gửi xét nghiệm khẩn và hội chẩn tim mạch… tất cả diễn ra đồng thời, chính xác đến từng nhịp. Sau 3 lần sốc điện và khoảng 15 phút nỗ lực không ngừng, tim bệnh nhân đập trở lại, tuần hoàn được tái lập.
Điều khiến các bác sĩ trăn trở là trước đó, các chỉ số ban đầu gần như không điển hình cho một cơn nhồi máu cơ tim. Với nhiều trường hợp tương tự, người bệnh có thể được cho về theo dõi. Nhưng linh cảm nghề nghiệp và kinh nghiệm lâm sàng khiến ê-kíp không dừng lại ở đó.
Bệnh nhân được chỉ định chụp mạch vành. Kết quả hé lộ nguyên nhân thực sự: cầu cơ động mạch liên thất trước kèm hẹp tới 99% đoạn mạch vành sau cầu cơ – thủ phạm gây rối loạn nhịp thất ác tính, dẫn tới ngừng tim đột ngột.
PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, phân tích đây là tình huống thiếu máu cơ tim đang hình thành, biểu hiện bằng rối loạn nhịp nguy hiểm trước khi các dấu ấn sinh học kịp tăng. Biểu hiện đầu tiên đã là rung thất và ngừng tuần hoàn. Nếu không xảy ra ngay trong bệnh viện, hoặc cấp cứu chậm trễ, khả năng tử vong gần như không thể tránh khỏi.
Ngay sau khi xác định nguyên nhân, bệnh nhân được can thiệp đặt stent khẩn cấp. Cuộc chiến chưa dừng lại khi anh tiếp tục được chuyển hồi sức tích cực, áp dụng hạ thân nhiệt chỉ huy trong 48 giờ, kết hợp an thần, thở máy và kiểm soát huyết động.
Những giờ phút căng thẳng kéo dài, nhưng kết quả lại vượt ngoài mong đợi. Khi kết thúc liệu trình, bệnh nhân tỉnh táo, được rút ống nội khí quản và hồi phục gần như hoàn toàn, không để lại di chứng thần kinh - điều không phải ca ngừng tuần hoàn nào cũng có thể đạt được.
Ngày ra viện, hành lang bệnh viện rộn ràng hơn thường lệ. Người vợ không giấu được xúc động khi nhắc lại khoảnh khắc nhận tin dữ. “Anh là trụ cột của gia đình. Khi nghe tin anh ngất, tôi thực sự hoang mang. May mắn là anh đã đến viện kịp thời, chỉ chậm vài phút thôi có thể đã không còn cơ hội”, chị nghẹn ngào.
Chứng kiến cuộc đoàn tụ, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, khẳng định đây là kết quả của sự phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ, trình độ chuyên môn cao và trên hết là tinh thần “cứu người không chậm trễ” của đội ngũ y bác sĩ.
Từ câu chuyện này, PGS Cơ nhấn mạnh một thông điệp quan trọng: nếu cộng đồng được trang bị kĩ năng cấp cứu ngừng tuần hoàn tại chỗ, cơ hội sống của người bệnh sẽ tăng lên đáng kể. “Giờ vàng không chờ đợi. Khi người dân biết ép tim, biết sơ cứu ban đầu, chúng ta có thể giữ lại sự sống trước khi bệnh nhân kịp đến bệnh viện”, TS Cơ nói.
Người đàn ông 44 tuổi rời viện trong vòng tay gia đình, mang theo một cơ hội sống được giành lại từ ranh giới mong manh nhất. Phía sau nụ cười đoàn tụ ấy là lời cảnh báo lặng lẽ: những cơn đau ngực tưởng chừng thoáng qua có thể là tín hiệu của một cơn nhồi máu cơ tim tối cấp và đôi khi, ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ tính bằng giây.