Sau hơn 2 tuần đàm phán, kéo dài thêm 2 ngày so với thời hạn dự kiến, Chủ tịch COP31 Murat Kurum của Thổ Nhĩ Kỳ phát biểu tại phiên bế mạc ngày 22/11, rằng ông nhận thấy các bên không thể đạt được đồng thuận. Ông xác nhận sẽ không đưa ra bất kỳ văn bản mới nào và sau đó rời khỏi sân khấu, khi đại diện các quốc gia vẫn đang phát biểu.
“Không còn gì có thể làm được nữa, chúng tôi đã làm tất cả những gì có thể. Vì có 196 quốc gia tham gia, họ sẽ đưa ra quyết định và chúng tôi sẽ tôn trọng quyết định đó Từ thời điểm này sẽ không có văn bản mới nào được đưa ra”, ông nói.
Lần gần nhất các cuộc đàm phán khí hậu của LHQ không thể thông qua thỏa thuận với sự đồng thuận của tất cả các bên là tại Copenhagen vào năm 2009.
Nguy cơ đổ vỡ lần này diễn ra trong bối cảnh nhiều cuộc khủng hoảng tiếp diễn, bao gồm các cuộc xung đột và làn sóng phản đối của công chúng trước chi phí sinh hoạt gia tăng. Những vấn đề này khiến các nhà hoạch định chính sách ít tập trung hơn vào những hệ lụy do khí hậu Trái đất nóng lên gây ra.
Bộ trưởng Môi trường Ireland Darragh O’Brien cho biết, EU không thể ủng hộ thỏa thuận được đề xuất, một phần vì văn bản không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch – nguồn phát thải mà các nhà khoa học xác định là nguyên nhân chính thúc đẩy hiện tượng nóng lên toàn cầu.
“Thật không thể chấp nhận được nếu chúng ta thông qua văn kiện về khí hậu mà không hề đề cập đến nhiên liệu hóa thạch, cũng không đề cập đến việc chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch”, ông nói.
Panama cũng tuyên bố không thể ủng hộ văn bản này vì nó không phản ánh đúng quy mô và mức độ cấp bách của cuộc khủng hoảng khí hậu.
COP năm nay là hội nghị đầu tiên kể từ khi cơ quan môi trường của Liên Hợp Quốc xác nhận vào tháng 10, rằng mức tăng nhiệt độ toàn cầu được dự báo sẽ vượt ngưỡng 1,5 độ C. Đây là ngưỡng mà các quốc gia đã nhất trí tại Hội nghị khí hậu Paris hơn 1 thập kỷ trước, với mục tiêu không để vượt qua. Khi vượt ngưỡng này, những tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.
Dự thảo thỏa thuận đã thừa nhận nguy cơ vượt ngưỡng nhiệt độ 1,5 độ C, nhưng kêu gọi đẩy nhanh phát triển các công nghệ loại bỏ carbon nhằm từng bước đảo ngược tình trạng này.
Sức ép từ Ả-rập Xê-út
Các nhà quan sát tại địa điểm tổ chức hội nghị cho biết, Ả-rập Xê-út và những quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn khác đã gây sức ép đáng kể trong quá trình đàm phán, nhằm đưa ra một văn bản không đề cập rõ ràng đến nhiên liệu hóa thạch, đồng thời đưa các công nghệ loại bỏ carbon vào thỏa thuận.
Các nhà khoa học cho rằng việc loại bỏ carbon khỏi khí quyển, kết hợp với cắt giảm mạnh lượng khí thải, là yếu tố thiết yếu để tránh những tác động nghiêm trọng nhất của biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, những người chỉ trích dự thảo thỏa thuận lo ngại rằng các nội dung liên quan đến công nghệ loại bỏ carbon có thể bị lợi dụng như một cái cớ để các quốc gia tiếp tục khai thác và bơm dầu.
Phát biểu tại hội nghị, một đại diện của phái đoàn Ả-rập Xê-út cho biết ông ngạc nhiên trước sự phản đối đối với các giải pháp công nghệ.
“Nếu thực sự thách thức khí hậu, như một số người đã đề cập hôm nay, nghiêm trọng đến vậy, thì việc gạt các giải pháp, những giải pháp cụ thể… ra khỏi bàn đàm phán là điều hoàn toàn vô lý”, ông nói.
Tiến trình COP là cơ chế chính để các quốc gia phối hợp nỗ lực kiềm chế hiện tượng nóng lên toàn cầu. Hội nghị thượng đỉnh thường niên tạo cơ hội để các nước thể hiện thiện chí hợp tác tìm kiếm giải pháp, đồng thời hỗ trợ tài chính nhằm ứng phó với những vấn đề do nhiệt độ gia tăng gây ra.
Mặc dù đây là một đòn giáng mạnh vào nỗ lực tăng cường hành động quốc tế về khí hậu, việc không thể thống nhất tuyên bố chính trị tại Antalya không làm mất hiệu lực các nghĩa vụ mà những hội nghị trước đó đã thông qua, cũng không xóa bỏ các khuôn khổ kỹ thuật và pháp lý đang điều chỉnh hoạt động hợp tác đa phương nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu.