Ngày 8/1, Trường Đại học FPT công bố cuộc thi AI Young Guru – sân chơi sáng tạo AI quy mô quốc gia dành cho học sinh THPT và trung cấp nghề. Theo ban tổ chức, mục tiêu của cuộc thi không chỉ dừng ở việc tìm kiếm giải pháp công nghệ mà còn giúp AI trở nên dễ tiếp cận, thiết thực và có trách nhiệm với thế hệ trẻ.
Tham dự chương trình có: Thứ trưởng Bộ KH - CN Bùi Hoàng Phương; Thứ trưởng Bộ GD – ĐT Phạm Ngọc Thưởng; Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an); anh Nguyễn Đức Nguyên – Phó Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam.
Cuộc thi diễn ra từ tháng 1 đến tháng 4/2026, gồm ba vòng: Phổ cập và Ý tưởng, Sàn đấu và Thực chiến. Trong đó, điểm nhấn là yêu cầu thí sinh phải hoàn thành khóa học AI ứng dụng trước khi bước vào thi đấu, nhằm bảo đảm nền tảng kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Ở vòng đầu tiên, thí sinh đăng ký tham gia và học miễn phí khóa AI trên nền tảng Coursera, gồm 6 module tập trung vào đạo đức AI, sử dụng AI có trách nhiệm, AI tạo sinh trong phân tích dữ liệu và sáng tạo nội dung số. Các bài học được thiết kế ngắn gọn, trực quan, giúp học sinh ở nhiều vùng miền, từ đô thị đến nông thôn, hải đảo, làm quen với AI thông qua những tình huống gần gũi trong học tập và đời sống.
Sau vòng học tập và đề xuất ý tưởng, các đội bước vào vòng hai – Sàn đấu, tổ chức trực tiếp tại năm khu vực trên cả nước. Tại đây, thí sinh sử dụng AI để giải quyết các bài toán thực tế trong thời gian giới hạn, qua đó kiểm chứng khả năng vận dụng kiến thức đã học. Những đội xuất sắc nhất tiếp tục tham gia vòng Thực chiến, làm việc tập trung trong khuôn khổ hackathon trước khi trình bày, tranh biện và demo sản phẩm tại trường quay S14 của Đài Truyền hình Việt Nam.
Tổng giá trị giải thưởng của cuộc thi lên tới 5 tỷ đồng. Trong đó, giải Nhất gồm 100 triệu đồng tiền mặt, học bổng Nhân tài Kỷ nguyên số Việt Nam và chuyến tham quan, học tập tại Silicon Valley (Mỹ). Ngoài ra, thí sinh hoàn thành khóa học còn nhận được chứng chỉ quốc tế và nhiều giải thưởng phụ xuyên suốt chương trình.
Phát biểu tại sự kiện, TS Lê Trường Tùng - Chủ tịch HĐQT kiêm Hiệu trưởng đơn vị tổ chức, cho rằng AI không nên chỉ là một khái niệm “thời thượng” mà cần trở thành công cụ quen thuộc với học sinh. “Khi AI hiện diện trong mọi lĩnh vực của xã hội, việc chuẩn bị cho học sinh khả năng thích ứng và làm chủ công nghệ là trách nhiệm chung, trong đó nhà trường đóng vai trò then chốt”, ông nói.
Theo ông, yêu cầu thí sinh phải học AI ứng dụng trước khi thi giúp cuộc thi có thể phổ cập kiến thức AI trong thời gian ngắn cho hàng trăm nghìn học sinh, thay vì chỉ tập trung vào nhóm nhỏ đoạt giải. Các sản phẩm dự thi cũng phải được thử nghiệm thực tế, tránh tình trạng AI chỉ dừng lại ở ý tưởng hoặc lý thuyết.
Dưới góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ KH - CN Bùi Hoàng Phương đánh giá cao nỗ lực đưa AI từ khái niệm lý thuyết vào thực tiễn đời sống. Ông cho rằng, thách thức lớn nhất không phải là công nghệ phát triển nhanh đến đâu, mà là làm thế nào để thế hệ trẻ Việt Nam có tư duy làm chủ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI.
Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ GD – ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhận định cuộc thi tạo cơ hội tiếp cận AI tương đối bình đẳng cho học sinh các vùng miền, đồng thời đánh giá cả quá trình học tập, vận dụng, thay vì chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng.
Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) lưu ý, AI có thể bị lợi dụng cho mục đích xấu. Vì vậy, việc sớm hình thành tư duy sử dụng AI an toàn, đúng pháp luật và có trách nhiệm cho học sinh là yếu tố quan trọng để công nghệ này mang lại giá trị tích cực cho xã hội.
AI Young Guru có sự bảo trợ của Bộ GD – ĐT, bảo trợ chuyên môn của Bộ KH - CN, cùng sự đồng hành của Ban Chuyên đề Khoa giáo – Đài Truyền hình Việt Nam, T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) và các đơn vị trong lĩnh vực công nghệ, truyền thông.
