Căn bếp nhỏ hẹp, đơn sơ của bà Cam không khỏi xúc động. Nhưng cứ rạng sáng, mùi củi lửa hòa với làn sương mì Quảng, bánh tráng khiến ai bước vào cũng ấm lòng. Vừa trở bánh tráng, bà Cam chia sẻ, bản thân sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm bánh tráng và các loại mì truyền thống xứ Quảng. Từ khi mới 15 tuổi, bà Cam bắt đầu học nghề từ dòng họ, làm và bán bánh ở quê nhà tỉnh Quảng Nam cũ
Do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, 42 năm trước bà Cam rời quê hương theo chồng lên vùng đất đỏ Tây Nguyên lập nghiệp, bắt đầu cuộc sống mới tại xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai. Khi mới lên, vợ chồng bà vừa làm nông, vừa duy trì nghề bánh truyền thống để mưu sinh, nuôi 6 người con ăn học. Hiện các con bà Cam đã trưởng thành, nhưng bà vẫn lặng lẽ gắn bó với gian bếp nhỏ, tiếp tục giữ nghề truyền thống của gia đình.
“Ngày nào cũng vậy, 2 giờ sáng tôi dậy chuẩn bị gạo đã được chọn kỹ từ đêm hôm trước, vo sạch. Sau đó xay gạo cho mịn, nhóm lửa đun sôi nồi nước, pha bột với một chút muối và tráng từng lớp bột mỏng lên khuôn vải. Chỉ khoảng một phút, bánh chín thì tôi dùng thanh tre vớt ra vỉ, xếp từng lớp mì Quảng mềm mỏng, để nguội, thoa một lớp dầu rồi gấp lại”, bà Cam chia sẻ. Làm bánh xong, 6 giờ sáng mỗi ngày, bà cùng con gái út bắt đầu bán bánh đến gần 12 giờ trưa.
Bà Cam chia sẻ, gạo làm bánh phải là gạo mới, hạt đều, sạch thì bánh mới ngon, chỉ cần sơ sẩy một chút là hỏng cả mẻ. Bởi theo bà, giờ nhiều nơi làm bằng bếp điện cho tiện nhưng bản thân vẫn giữ cách nấu bằng củi như mấy chục năm nay để bánh có mùi thơm riêng. "Hồi mới lên Gia Lai, khi tôi mới làm thì ít khách lắm. Nhưng dần dần, quen cuộc sống nơi đây, được bà con thương, động viên, mua bánh ủng hộ nên tôi gắn bó với nghề đến tận bây giờ", bà Cam kể.
Các loại bánh bà Cam làm chủ yếu gồm mì lá, mì sắt và bánh tráng. Riêng mì sắt được tráng từ bột gạo mỏng, cắt thành sợi, dùng để nấu mì quảng, món ăn đặc trưng của quê hương Quảng Nam. Mì lá thường được dùng để cuốn cùng thịt luộc, chả và rau sống. Riêng bánh tráng mỏng có thể nướng giòn hoặc nhúng ẩm để cuốn ăn kèm nhiều món khác. Vị bánh mà bà Cam làm thơm mềm từ gạo mới, dai vừa phải và đậm đà vị quê.
Mỗi ngày, bà bán từ 35 - 60 kg bánh, phục vụ bà con trong xã Ia Khươl và các vùng lân cận. Mì sắt (mì thái lát nhỏ - PV), mì lá được bán theo cân với giá 16.000 đồng/kg; bánh tráng có giá 5.000 đồng/cái. Giá này phù hợp với người dân vùng nông thôn, nên bánh của bà luôn được nhiều người tìm mua.
Mấy năm nay, khi chồng bà Cam mất, trong gian bếp nhỏ của bà có thêm con gái út Lê Thị Thanh Lài (37 tuổi). Mỗi ngày, hai mẹ con cùng chuẩn bị nguyên liệu, canh bếp và đóng bánh để phục vụ bà con tới mua từ sáng sớm. “Tôi và các anh chị đều khuyên mẹ nghỉ ngơi, giữ gìn sức khoẻ. Nhưng mẹ tôi đã quen với việc làm bánh này nên mọi người tôn trọng. Tôi phụ mẹ mấy năm nay và cũng yêu nghề này luôn nên sẽ tiếp nối tình yêu mà mẹ đã bao năm gắn bó nuôi cả gia đình”, chị Lài thổ lộ.
Ông Phạm Minh Châu - Chủ tịch UBND xã Ia Khươl, cho biết: Không chỉ chăm lo lao động sản xuất, bà Cam còn thường xuyên sẻ chia các phần mì Quảng, bánh tráng với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn. Bà là tấm gương về lao động cần mẫn, giữ nghề truyền thống và tấm lòng thơm thảo với xóm làng.
