300 ca cứu hộ giả, gần 4.800 nhà leo núi ảnh hưởng
Nepal đang điều tra một đường dây gian lận bảo hiểm liên quan hoạt động leo núi ở Everest. Hàng chục hướng dẫn viên bị cáo buộc bí mật đánh thuốc du khách để kích hoạt các cuộc sơ tán bằng trực thăng với giá "cắt cổ".
The Independent đưa tin, ngày 3/4, nhà chức trách khởi tố 32 người, trong đó có 11 người bị bắt, chủ yếu là các nhân sự điều hành công ty cứu hộ trên đỉnh Everest ở Nepal. Vụ việc được cho là đã ảnh hưởng đến gần 4.800 nhà leo núi quốc tế trong giai đoạn 2022-2025. Các đối tượng khai báo đã thực hiện hơn 300 ca cứu hộ giả, tổng số tiền gian lận gần 20 triệu USD.
Cơ quan chức năng nhận định đây là một hệ sinh thái tội phạm có tổ chức. Hệ thống phạm tội gồm mắt xích từ các hướng dẫn viên (Sherpa) trực tiếp trên núi đến lãnh đạo các bệnh viện tư nhân tại Kathmandu.
Cơ chế vận hành được mô tả là “tinh vi nhưng hiệu quả”. Trên thực tế, việc leo núi tại Everest luôn tiềm ẩn nguy cơ về sức khỏe, đặc biệt là hội chứng say độ cao - tình trạng phổ biến có thể gây chóng mặt, buồn nôn, khó thở. Chính yếu tố này đã bị lợi dụng.
Các hướng dẫn viên bị cáo buộc lén pha bột nở vào thức ăn của du khách, gây rối loạn tiêu hóa với biểu hiện dễ bị nhầm là sốc độ cao. Một số trường hợp khác bị cho uống thuốc kèm lượng nước lớn để kích phát triệu chứng bệnh lý. Khi khách xuất hiện dấu hiệu buồn nôn, chóng mặt hoặc đau nhức, họ lập tức bị khuyên phải sơ tán khẩn cấp bằng trực thăng.
Tới bước này, các đối tượng tiếp tục sử dụng nhiều thủ đoạn để hợp thức hóa hành vi gian lận, bao gồm làm giả hồ sơ y tế, giấy tờ bay và hóa đơn. Trong một số trường hợp, một chuyến bay được khai thành nhiều ca cứu hộ riêng biệt để tăng chi phí. Các bệnh viện tiếp tay bằng cách lập báo cáo điều trị giả cho những người không hề nhập viện.
Trang People thống kê Bệnh viện Quốc tế Era bị cáo buộc đã lấy hơn 15,87 triệu USD, Bệnh viện Quốc tế Shreedhi nhận được hơn 1,22 triệu USD liên quan đến các hoạt động cứu hộ giả mạo.
Theo Reuters, một chuyến bay cứu hộ trị giá khoảng 3.000 bảng (khoảng 100 triệu đồng) có thể bị đội giá lên tới 9.000 bảng (khoảng 300 triệu đồng). Để hợp thức hóa, các đối tượng còn làm giả danh sách hành khách và bảng tải trọng.
Vấn nạn dàn cảnh cấp cứu trên 'nóc nhà thế giới'
Cục Điều tra trung ương (CIB) của Cảnh sát Nepal khẳng định, các hành vi phạm tội đã gây tổn hại đến niềm tự hào, uy tín và nhân phẩm quốc gia của Nepal. Vụ bê bối cũng làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch của ngành du lịch - lĩnh vực đang tạo ra hơn 1 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp tại Nepal.
Ông Manoj Kumar KC - lãnh đạo Cục Điều tra Trung ương (CIB) - cho rằng nguyên nhân khiến đường dây lừa đảo tinh vi hoạt động suốt nhiều năm qua là các biện pháp xử lý còn lỏng lẻo, tạo điều kiện để các nhóm lừa đảo lũng đoạn thị trường bảo hiểm du lịch.
Vấn nạn cứu hộ giả tại Nepal bị khui ra từ năm 2018, thông qua cuộc điều tra quy mô lớn. Các nhà chức trách từng công bố bản báo cáo dài 700 trang, phơi bày hàng loạt sai phạm và cam kết cải cách. Tuy nhiên, mạng lưới lừa đảo vẫn tiếp tục hoạt động với phương thức ngày càng tinh vi.
Một số báo cáo từ năm 2019 còn cho thấy một số du khách nước ngoài đã thông đồng với công ty lữ hành, giả vờ mắc sốc độ cao để được bay trực thăng miễn phí và đổi lại các tour giá rẻ. Các doanh nghiệp lữ hành thậm chí kiểm tra kỹ hồ sơ bảo hiểm trước khi nhận khách để đảm bảo khả năng chi trả từ các bên liên quan.
Vụ việc tại Everest không chỉ là bê bối của riêng một quốc gia, mà còn là lời cảnh báo rộng hơn cho ngành du lịch mạo hiểm toàn cầu. Trong những môi trường khắc nghiệt, nơi thông tin bất cân xứng và rủi ro luôn hiện hữu, đạo đức nghề nghiệp trở thành yếu tố sống còn.
