Giải quyết dứt điểm các nút thắt về giá thành thức ăn và vaccine
Phát biểu tại phiên khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết ngành chăn nuôi hiện đóng góp khoảng 26-28% giá trị sản xuất toàn ngành nông nghiệp. Với quy mô khoảng 33 tỷ USD, Việt Nam đang nằm trong nhóm các quốc gia chăn nuôi hàng đầu thế giới với đàn lợn đứng thứ 5 và gia cầm đứng thứ 9.
Năm 2025, ngành chăn nuôi cung ứng ra thị trường 8,66 triệu tấn thịt hơi, 21,4 tỷ quả trứng và đạt giá trị xuất khẩu trên 2,2 tỷ USD. Đặc biệt, năng lực sản xuất thuốc và vaccine thú y đã vươn tầm quốc tế với hơn 2.400 sản phẩm xuất khẩu sang gần 50 quốc gia.
Tuy nhiên, ông Tiến cũng chỉ rõ những thách thức đang kìm hãm sức bật của ngành, như chi phí sản xuất cao và sự liên kết giữa các chủ thể còn lỏng lẻo.
“Chỉ khi các nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân cùng tham gia trong một hệ sinh thái thống nhất, khoa học công nghệ mới phát huy được hiệu quả thực chất. Bộ sẽ tập trung nguồn lực cho các chương trình lớn gắn chặt với đơn đặt hàng từ thị trường để giải quyết dứt điểm các nút thắt về giá thành thức ăn và vaccine nội địa, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu", Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
Ứng dụng công nghệ thế hệ mới
Phân tích sâu hơn về bối cảnh này, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi - Thú y Phạm Kim Đăng nhận định, ngành chăn nuôi Việt Nam đang bước vào "giai đoạn bản lề". Những biến động từ xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và lạm phát nhập khẩu đã buộc các quốc gia phải điều chỉnh chiến lược theo hướng tự chủ hơn.
Ông Đăng cho rằng, tăng trưởng của ngành hiện nay vẫn chưa thực sự bền vững khi còn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu và chưa chủ động hoàn toàn về công nghệ giống.
Theo Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi - Thú y Phạm Kim Đăng, giai đoạn 2025-2030 là “cửa sổ cơ hội” để tái định hình ngành theo hướng hiện đại. Trọng tâm của quá trình này là xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất giống, thức ăn đến chế biến sâu và logistics. Việc làm chủ công nghệ giống, nâng cao tỷ lệ tự chủ nguồn giống trong nước và tận dụng phụ phẩm để sản xuất thức ăn chăn nuôi là những yếu tố then chốt để giảm rủi ro thị trường.
Để xoay chuyển cục diện, các đại biểu cho rằng, cần đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ chiến lược như chỉnh sửa gen, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data).
Ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho rằng, giải pháp trọng tâm là thúc đẩy cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các công nghệ thực phẩm mới như thịt nuôi cấy (cultured meat) và thuốc thú y thế hệ mới. Đây được xem là lộ trình để thực hiện cam kết Net Zero - yêu cầu bắt buộc khi tiếp cận các thị trường khó tính như EU hay Mỹ.