Những “khoảng tối” trong không gian tiêu dùng số
Chia sẻ với PV Tiền Phong, bà Nguyễn Quỳnh Anh - Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương - chỉ ra những rủi ro đang hiện hữu với rất nhiều người tiêu dùng trong kỷ nguyên số.
Trước hết là câu chuyện về dữ liệu cá nhân - thứ tài sản vô hình nhưng ngày càng dễ bị tổn thương. Chỉ một sơ suất nhỏ, thông tin người tiêu dùng có thể bị khai thác, bị lợi dụng cho các hành vi mạo danh, lừa đảo.
Bên cạnh đó là nỗi lo về chất lượng hàng hóa, dịch vụ trong môi trường trực tuyến. Những lời quảng cáo hấp dẫn đôi khi che giấu phía sau là hàng giả, hàng kém chất lượng, khiến người tiêu dùng không chỉ thiệt hại về kinh tế mà còn mất đi niềm tin.
Một thực tế khác cũng được bà nhấn mạnh, đó là sự chênh lệch về thông tin và kỹ năng số. Khi chưa được trang bị đầy đủ kiến thức, người tiêu dùng rất dễ rơi vào những “cái bẫy” tinh vi, từ tín dụng, đầu tư đến những điều khoản bất lợi trong hợp đồng.
Những rủi ro ấy, theo bà, không chỉ là thách thức riêng lẻ mà đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện “lá chắn” bảo vệ người tiêu dùng - từ pháp luật, cơ chế giám sát đến nâng cao năng lực của cả doanh nghiệp và người dân.
Ba trụ cột, ba cam kết
Chủ đề của năm 2026 “An toàn thông tin - Gắn kết niềm tin - Tiêu dùng bền vững” không phải là một khẩu hiệu mang tính hình thức, mà là sự kết tinh của những yêu cầu rất cụ thể. Trong đó, an toàn thông tin được đặt ở vị trí nền tảng, nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân và các giao dịch của người tiêu dùng trong bối cảnh thương mại điện tử, dịch vụ số phát triển nhanh, qua đó tạo sự yên tâm khi tham gia môi trường số.
Gắn kết niềm tin hướng tới việc hình thành mối quan hệ minh bạch, tin cậy giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Điều này đòi hỏi sự tuân thủ pháp luật nghiêm túc, minh bạch thông tin và xử lý dứt điểm những hành vi gian lận, lừa đảo trên thị trường.
Ở góc độ dài hạn, tiêu dùng bền vững được xác định là định hướng quan trọng, khuyến khích người dân ưu tiên lựa chọn những sản phẩm, dịch vụ an toàn, thân thiện với môi trường, đồng thời ủng hộ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm. Qua đó, việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được gắn kết chặt chẽ với mục tiêu phát triển xanh và bền vững của nền kinh tế.
Chuỗi hoạt động lan tỏa niềm tin của người tiêu dùng
Những thông điệp ấy đã được cụ thể hóa trong chuỗi sự kiện trọng điểm tại Nha Trang, diễn ra từ ngày 27-29/3 tại Quảng trường 2/4. Không chỉ là lễ phát động mang tính biểu tượng, chương trình được thiết kế như một không gian mở, nơi chính sách gặp gỡ thực tiễn. Hai tọa đàm chuyên đề về tiêu dùng xanh và an toàn thông tin sẽ đi thẳng vào những vấn đề nóng, trong khi các khu tư vấn pháp luật giúp người dân trực tiếp tháo gỡ vướng mắc.
Sự kiện càng trở nên sôi động khi kết hợp với Giải Vô địch Quốc gia Marathon - Báo Tiền Phong lần thứ 67, năm 2026. Hàng chục nghìn vận động viên, người dân và du khách cùng tham gia không chỉ tạo nên bầu không khí sôi nổi, mà còn góp phần lan tỏa thông điệp tiêu dùng bền vững theo cách gần gũi, dễ chạm tới cộng đồng.
Từ “bệ phóng” Nha Trang, chuỗi hoạt động nhanh chóng lan rộng tới nhiều địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng hay Đắk Lắk,... mỗi nơi một cách làm, nhưng cùng chung một mục tiêu: đưa chính sách đến gần hơn với đời sống.
Theo bà Nguyễn Quỳnh Anh, ý nghĩa của chuỗi hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức, mà còn là lời cam kết rõ ràng của Nhà nước và doanh nghiệp trong việc xây dựng một môi trường tiêu dùng an toàn, minh bạch và đáng tin cậy hơn.
"Khi Nhà nước làm tốt vai trò kiến tạo và thực thi, doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm, người dân tiêu dùng thông thái và các tổ chức xã hội vào cuộc mạnh mẽ, chủ đề của Ngày Quyền người tiêu dùng 2026 sẽ đi vào cuộc sống một cách thực chất và bền vững" - bà Nguyễn Quỳnh Anh nhấn mạnh.
Nhìn ở góc độ dài hạn, bà cho rằng việc nuôi dưỡng và củng cố niềm tin không thể là nỗ lực nhất thời, mà cần được xem như một chiến lược xuyên suốt để bảo đảm sự phát triển ổn định, lành mạnh của nền kinh tế. Khi cơ quan quản lý thực sự đóng vai trò “người gác đền” nghiêm minh, doanh nghiệp thượng tôn pháp luật, còn người tiêu dùng được trang bị đầy đủ “sức đề kháng” về thông tin, nền tảng cho một môi trường tiêu dùng bền vững mới có thể được hình thành và phát triển vững chắc.
