Doanh nghiệp chuyển sang năng lượng thay thế
Trả lời PV VietNamNet, đại diện Tập đoàn Hòa Phát cho biết, đà tăng của giá xăng dầu trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông đã tác động trực tiếp đến nhiều ngành kinh tế, trong đó có lĩnh vực sản xuất thép. Doanh nghiệp này cũng chịu ảnh hưởng rõ nét trong hoạt động vận tải nguyên vật liệu và phân phối sản phẩm khi cước vận tải tăng, kéo theo chi phí nguyên nhiên liệu, vật tư đầu vào và giá thành thành phẩm đi lên.
Theo Hòa Phát, diễn biến xung đột tại Trung Đông vẫn còn phức tạp, có thể ảnh hưởng đến nhu cầu thị trường trong thời gian tới. Trước bối cảnh này, tập đoàn đang theo dõi sát các biến động kinh tế - địa chính trị toàn cầu để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, doanh nghiệp chủ động đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và thị trường tiêu thụ nhằm giảm thiểu rủi ro.
Về giải pháp tiết kiệm và tối ưu hóa năng lượng, Hòa Phát cho biết đã triển khai nhiều biện pháp tại các khu liên hợp sản xuất thép. Nổi bật là việc thu hồi nhiệt dư trong quá trình luyện than coke và luyện gang thép để phát điện, qua đó giúp doanh nghiệp tự chủ khoảng 90% nhu cầu điện phục vụ sản xuất.
Bên cạnh đó, tập đoàn này đang mở rộng sử dụng năng lượng thay thế như điện mặt trời áp mái tại các nhà máy và khu công nghiệp trên cả nước.
Ít ngày trước, một đơn vị thành viên của Tập đoàn Hòa Phát là Công ty Cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất (Quảng Ngãi) đã khởi công phân kỳ 2 dự án điện mặt trời áp mái, công suất 22,5 MWp. Dự án nhằm bổ sung nguồn điện phục vụ sản xuất, góp phần giảm chi phí năng lượng và hạn chế phát thải. Hệ thống điện mặt trời áp mái phân kỳ 2 dự kiến tạo ra khoảng 32,8 triệu KWh điện sạch mỗi năm.
Ngoài ra, Hòa Phát cũng từng bước chuyển đổi các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện, bao gồm xe nâng, máy xúc, thiết bị xử lý phế liệu và xe tải nội bộ, nhằm giảm chi phí năng lượng và hạn chế phát thải.
Cần thêm các biện pháp hỗ trợ
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, mặt bằng giá xăng dầu tại Việt Nam hiện ở mức thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia lân cận, qua đó phản ánh hiệu quả điều hành và các công cụ bình ổn.
Song, diễn biến hiện nay cho thấy các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị. Trong ngắn hạn, cơ quan này cho rằng cần ưu tiên bảo đảm nguồn cung, điều hành linh hoạt giá và kiểm soát thị trường. Về dài hạn, cần tăng dự trữ chiến lược, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời tăng cường hợp tác khu vực để ứng phó với các gián đoạn tại những “điểm nghẽn” như eo biển Hormuz.
Trao đổi với PV VietNamNet, TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc nghiên cứu chính sách vĩ mô, Trung tâm Green-X (Đại học VinUni), cho hay tình hình chiến sự tại Trung Đông và diễn biến giá dầu đang tác động trực tiếp đến mọi mặt của đời sống và kinh tế.
Theo chuyên gia Nguyễn Tú Anh, trong bối cảnh hiện nay, ưu tiên hàng đầu là tìm được nguồn cung thay thế nhằm bảo đảm an ninh năng lượng. Qua đó, duy trì nguồn cung ở mức cần thiết để nền kinh tế không rơi vào khủng hoảng.
Thứ hai, trong trường hợp nguồn cung được bảo đảm nhưng giá tăng cao, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm giảm rủi ro “đình lạm” - tức tình trạng lạm phát cao đi kèm tăng trưởng chậm. Bởi, khi giá tăng, chi phí sản xuất leo thang, kéo theo giá tiêu dùng tăng và gây áp lực lạm phát. Ngược lại, giá cao khiến nhu cầu suy giảm, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, từ đó dẫn tới nguy cơ suy thoái.
Ông nhấn mạnh, khi nền kinh tế rơi vào “đình lạm”, việc đưa trở lại trạng thái bình thường sẽ rất khó khăn. Vì vậy, cần có giải pháp để tránh kịch bản này xảy ra. Còn trường hợp vẫn bảo đảm được nguồn cung xăng dầu dù giá cao, cần áp dụng chính sách hỗ trợ giá ở mức hợp lý để duy trì hoạt động của nền kinh tế.
“Thời gian qua, cơ quan điều hành đã sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Chính phủ cũng đã giảm nhiều loại thuế nhập khẩu các mặt hàng xăng dầu về 0%, qua đó góp phần hạ nhiệt giá mặt hàng này”, ông nói. Tuy nhiên, trong trường hợp giá vẫn tiếp tục tăng, ông ủng hộ phương án đang được đề xuất là giảm thuế bảo vệ môi trường. Ngoài ra, có thể giảm hoặc tạm miễn thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu.
Bên cạnh đó, Nhà nước có thể triển khai các gói hỗ trợ khẩn cấp nhằm trợ giá cho doanh nghiệp và người dân, giúp ứng phó với cú sốc giá. Cần xem xét các công cụ như hỗ trợ doanh nghiệp xăng dầu ở khâu bán lẻ, bảo lãnh hoặc trợ cấp tín dụng để bù đắp phần chênh lệch khi giá tăng. Khoản hỗ trợ này có thể được hoàn trả khi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ổn định trở lại và có lãi.
Vị chuyên gia cho rằng những giải pháp trên sẽ góp phần hạn chế nguy cơ “đình lạm”, đồng thời duy trì niềm tin thị trường, ổn định xã hội và môi trường đầu tư. Khi khủng hoảng qua đi, nền kinh tế sẽ có điều kiện phục hồi nhanh hơn.