Bất ngờ từ bẫy ảnh trong khu vườn Di sản ASEAN tại miền Trung

Kết quả giám sát tại 10 điểm bẫy ảnh mới nhất tại Vườn Quốc gia Bạch Mã (TP. Huế) cho thấy sự hiện diện của 29 loài động vật có xương sống, trải rộng từ thú, chim đến các loài gặm nhấm nhỏ. Đáng chú ý, có tới 10 loài thuộc diện nguy cấp, quý hiếm theo Sách đỏ Việt Nam. Kết quả này phản ánh rõ giá trị bảo tồn đặc biệt của hệ sinh thái rừng nơi đây. Trong ảnh là cầy móc cua ghi nhận bằng bẫy ảnh gần đây tại Bạch Mã.

Nhóm loài nguy cấp ghi nhận gồm 3 loài ở mức cực kỳ nguy cấp như mang Trường Sơn, cầy vằn bắc và tê tê; 2 loài nguy cấp là chà vá chân nâu, sơn dương; cùng 5 loài sắp nguy cấp như khỉ đuôi lợn, khỉ mặt đỏ, cầy gấm, gà lôi trắng và khứu mỏ dài. Sự xuất hiện của các loài này cho thấy Bạch Mã vẫn là “vùng lõi” quan trọng của đa dạng sinh học khu vực Trung Trường Sơn. Trong ảnh là cầy vằn bắc quý hiếm được ghi nhận xuất hiện tại Bạch Mã thông qua bẫy ảnh. Ảnh: Vườn QGBM

Tuy nhiên, nhiều loài quý hiếm chỉ xuất hiện rất hạn chế thông qua bẫy ảnh, như chà vá chân nâu, cầy vằn bắc chỉ ghi nhận tại 1/10 điểm bẫy; tê tê, mang Trường Sơn, sơn dương xuất hiện ở 2/10 điểm. Điều này phản ánh quần thể nhỏ, phân bố hẹp và dễ bị tổn thương trước các tác động môi trường. Trong ảnh là cá thể tê tê tại Bạch Mã thuộc loài cực kỳ nguy cấp, quý hiếm. Ảnh: Vườn QGBM

Một tín hiệu tích cực là mang Trường Sơn - loài đặc hữu cực kỳ nguy cấp, có xu hướng gia tăng xác suất hiện diện. Đây được xem là dấu hiệu khả quan cho nỗ lực bảo tồn loài đặc hữu tại khu vực. Ảnh: Vườn QGBM

Ở chiều ngược lại, các loài phổ biến như khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn, sóc, chuột rừng, đon và một số loài cầy, chồn vẫn chiếm ưu thế về tần suất ghi nhận. Cấu trúc quần xã vì thế đang nghiêng về nhóm loài có khả năng thích nghi cao với điều kiện môi trường rừng hiện nay. Trong ảnh là khỉ mặt đỏ tại Vườn Quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Vườn QGBM

Theo đánh giá, các loài chỉ thị sinh thái chưa ghi nhận biến động lớn, cho thấy hệ sinh thái rừng Bạch Mã vẫn duy trì sự ổn định tương đối. Dù vậy, áp lực suy giảm đối với các loài nguy cấp vẫn hiện hữu, đặt ra yêu cầu tăng cường bảo vệ, giám sát dài hạn và phục hồi sinh cảnh. Trong ảnh là cá thể khỉ đuôi lợn tại Vườn Quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Vườn QGBM

Ngoài thú, bẫy ảnh còn ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài chim, gà rừng và động vật nhỏ khác, góp phần hoàn thiện bức tranh đa dạng sinh học tại khu vực. Kết quả này tiếp tục khẳng định Vườn Quốc gia Bạch Mã là “kho tàng” đa dạng sinh học quý giá, không chỉ của Trung Trường Sơn mà còn ở tầm quốc gia và toàn cầu. Theo lãnh đạo vườn, đây là cơ sở quan trọng để xây dựng các phương án bảo tồn, quản lý rừng hiệu quả hơn trong thời gian tới. Trong ảnh là cá thể Sơn Dương ở Bạch Mã. Ảnh: Vườn QGBM

Cầy gấm ở Vườn Quốc gia Bạch Mã (hình ảnh ghi nhận từ bẫy ảnh). Ảnh: Vườn QGBM

Mới đây, Vườn Quốc gia Bạch Mã được công nhận là Vườn Di sản ASEAN, trở thành một trong những lâm viên tiêu biểu của khu vực nhờ cảnh quan đặc sắc và hệ sinh học giàu giá trị bảo tồn. Danh hiệu được công bố tại Hội nghị Vườn Di sản ASEAN lần thứ 8 (AHP8) tổ chức ở Hạ Long vào tháng 12/2025, nâng tổng số Vườn Di sản ASEAN của Việt Nam lên 15. Trong ảnh là loài gà lôi trắng ở Bạch Mã. Ảnh: Vườn QGBM

Có lịch sử hình thành từ năm 1925, khi người Pháp lập dự án xây dựng khu bảo tồn rộng khoảng 50.000 ha, Bạch Mã từng là điểm nghỉ mát nổi tiếng với gần 139 biệt thự cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ. Ngày nay, khu vực này được đánh giá là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng nhất miền Trung, với 1.728 loài động vật, 15 loài đặc hữu và 14 loài mới được phát hiện cho khoa học, trong đó nhiều loài mang tên gắn với địa danh Bạch Mã. Ảnh: Vườn QGBM