Tưởng nhớ tác giả Thành phố buồn

Nhạc sĩ Lam Phương thời trẻ Ảnh: Tư liệu
Nhạc sĩ Lam Phương thời trẻ Ảnh: Tư liệu
TP - Nhạc sĩ Lam Phương từ trần chiều tối 22/12 tại thành phố Fountain Valley, bang California, Mỹ. Là một trong số những tên tuổi đại chúng hàng đầu của tân nhạc Việt Nam, ông có nhiều sáng tác được đông đảo công chúng ưa chuộng như Thành phố buồn, Tình bơ vơ, Duyên kiếp, Phút cuối… 

Âm nhạc Lam Phương sử dụng nhuần nhuyễn chất liệu truyền thống với khúc thức giản dị, ca từ có độ trau chuốt dễ đi vào lòng người. Ông dường như có khả năng xóa nhòa ranh giới giữa “nhạc sang” và “nhạc sến”.

Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ra tại Rạch Giá, Kiên Giang. Năm 10 tuổi, mẹ gửi ông lên Sài Gòn học, sống ở nhà người bác ruột. Ông bắt đầu tự mày mò học nhạc, rồi may mắn được nhạc sĩ Hoàng Lang và nhạc sĩ Lê Thương chỉ dẫn. Bút danh Lam Phương do ông lấy từ hai chữ trong tên thật của mình là Lâm và Phùng với ý nghĩa “hướng về phương trời màu xanh hy vọng”.

Ca khúc đầu tay của ông là bài Chiều thu ấy, viết khi mới 15 tuổi. Thời gian đầu sáng tác, ông gặp rất nhiều khó khăn về tài chính nên thường phải vay tiền những người bạn của mình để tự phát hành các tác phẩm âm nhạc cho đến khi nổi tiếng với Kiếp nghèo. Nhưng phải đến Thành phố buồn viết tại Đà Lạt năm 1970 ông mới thực sự trở thành ông hoàng nhạc tình miền Nam. Bài hát đem về cho ông ít nhất 12 triệu đồng tiền Việt Nam Cộng hòa. Trong khi một xe máy Honda nhập nguyên chiếc từ Nhật về lúc đó chỉ 30.000đ, theo nhạc sĩ Tuấn Khanh. Đây có thể coi là một trong những bản tình ca có sức ám ảnh lớn trong kho tàng nhạc Việt.

Năm 18 tuổi, ông xuất bản hàng loạt ca khúc viết về quê hương, trong đó Khúc ca ngày mùa được hầu hết các trường học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long chọn để dạy cho học sinh. Năm 1959, ông kết hôn cùng nghệ sĩ Túy Hồng và chuyên viết nhạc cho các vở kịch do vợ đóng vai chính. Sự khởi đầu và kết thúc của cuộc hôn nhân này được đánh dấu bằng Ngày hạnh phúc Lầm. Ngoài ra ông có một lịch sử tình trường phong phú với nhiều nữ danh ca trong đó phải kể đến Bạch Yến (nguồn cảm hứng của Tình bơ vơ, Chờ người…), Minh Hiếu (Biển tình)… Mỗi người đi qua đời ông đều để lại cho nhạc Việt những bản tình ca đi vào lòng nhiều thế hệ.

Thường đến thăm ông những ngày cuối đời, ca sĩ Quang Thành cho hay: “Trong những lần chúng tôi chuyện trò, ông luôn nhắn gửi lời cảm ơn đến khán giả khắp nơi, đặc biệt là khán giả trong nước. Ông nói nhớ Việt Nam, mong ngày về thắp cho mẹ một nén nhang tại mộ phần của bà ở chùa Phật Lớn, Rạch Giá, Kiên Giang và nếu được sau này nằm luôn bên mẹ - tình yêu đầu tiên và cuối cùng của ông”.

Tưởng nhớ tác giả Thành phố buồn ảnh 1  

Sau khi định cư tại Mỹ, nhạc sĩ tài danh phải làm đủ thứ nghề, từ lau sàn nhà, quét dọn, đến thợ mài, thợ tiện... trước khi trở lại với âm nhạc, tiếp tục sáng tác. Từ 1996 đến 1998, ông cộng tác với các trung tâm âm nhạc người Việt tại Mỹ, Pháp và đi lưu diễn ở nhiều nước châu Âu, châu Mỹ. Năm 1999, ông bị tai biến mạch máu não, phải trải qua nhiều đợt điều trị. Thời gian này ông nhận được nhiều tình cảm quý báu từ người hâm mộ giúp ông chống chọi với bạo bệnh. Theo Wikipedia thì em gái ông bỏ cả nhà hàng bên Pháp bay sang Mỹ để chăm sóc cho anh, hay một người yêu nhạc từ bên Úc mua cho ông một căn nhà và ngày nào cũng gọi điện để bắt ông phải nói chuyện. Bà còn đến tận nơi, vứt chiếc xe lăn ra xa để ông phải tự đi. Giữa tháng 12 năm nay, bệnh tim và tai biến tái phát khiến ông phải nhập viện cấp cứu. 

Năm 2016, Trung tâm Thúy Nga tổ chức liveshow tôn vinh ông tại Singapore. Cũng từ thời điểm này, tác phẩm của Lam Phương bắt đầu được chính thức vang lên trong nước. Một cuốn sách về cuộc đời và sự nghiệp của ông cũng được NXB Phụ nữ ấn hành cuối năm 2019. Nhạc sĩ Tuấn Khanh đánh giá Lam Phương “thật sự là một tài năng hiếm có và đáng kính trọng trong ký ức âm nhạc của người Việt”.

“Tôi đau lòng quá bởi đời sống vốn đã không nhiều hạnh phúc nay lại mất thêm chỗ dựa tinh thần. Biết lấy gì bù đắp! Dẫu vẫn biết sống gửi thác về nhưng trước sinh ly tử biệt, tôi đau buồn như mất đi một người cha. Từ nay tôi không còn được nghe tiếng cười của ông nữa, không ai còn nghe thấy nữa, nhưng tôi biết mọi người sẽ tiếc thương và nhớ ông mãi mãi. Tôi cầu chúc ông Lam  Phương an nghỉ trong cõi bình an đời đời!”.

Ca sĩ KHÁNH LY

MỚI - NÓNG

Có thể bạn quan tâm

Tùng Dương đâu chỉ biết 'lên đồng'!

Tùng Dương đâu chỉ biết 'lên đồng'!

TPO - Cứ tưởng ấn định với phong cách “lên đồng” nhưng khi Tùng Dương chạm vào những ca khúc được giới trẻ hiện nay yêu thích, anh lập tức gây “bão”. Từng thành công lớn khi hát lại “Ngày chưa giông bão”, sắp tới giọng ca “Chiếc khăn piêu” sẽ tiếp tục chinh phục “Ai chung tình được mãi” ngay trên sân khấu Nhà hát Lớn (Hà Nội).
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ giới thiệu tập đầu tiên của bộ ba tiểu thuyết “Nước non vạn dặm” về Hồ Chủ tịch. Ảnh: KỲ SƠN

Tiểu thuyết 'Nợ nước non': Thời niên thiếu bình dị, xúc động của Bác

TP - Nợ nước non là tập đầu tiên trong bộ ba tiểu thuyết lịch sử Nước non vạn dặm về cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhận định, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ đã thành công khi viết về thời niên thiếu của Bác Hồ một cách chân thực, bình dị và xúc động.
Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

Vĩnh biệt cha đẻ Biệt động Sài Gòn

TP - Nhà văn, nhà biên kịch Lê Phương-cha đẻ kịch bản điện ảnh kinh điển Biệt động Sài Gòn- vừa rời cõi tạm ở tuổi 90. Ông để lại nhiều tác phẩm nổi bật cả về văn chương lẫn điện ảnh, truyền hình.
NSƯT Đỗ Kỷ và NSND Lan Hương (Hương Bông) ở tuổi “nhàn”

NSƯT Đỗ Kỷ: Vẫn đi xe cũ đưa đón 'mẹ chồng ghê gớm'

TP - Chúng tôi hẹn gặp nhau ở một quán cà phê nhỏ gần nhà anh. Đỗ Kỷ cưỡi trên chiếc Dream cũ đến điểm hẹn, trong trang phục giản dị không ngờ. Anh còn “khai”: Cũng trên “con ngựa” sắt lỗi thời này, anh đã đưa đón “mẹ chồng ghê gớm nhất màn ảnh”, NSND Lan Hương (Hương Bông), trong bao nhiêu sự kiện. Nghệ sỹ sinh ra và lớn lên ở Hà Nội cũng chẳng ngại ăn uống ngay vỉa hè: “Người ta ngồi được, tôi ngồi được. Sao cứ phải tạo áp lực cho chính mình?”.
Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

Nghệ sỹ Áo hát nhạc cổ điển bằng tiếng Việt

TP - Hôm nay, Chủ nhật, ngày 15/5/2022 (giờ Áo), công chiếu thế giới của buổi hòa nhạc "Hành trình Mùa đông" của đoàn Oper in der Krypta diễn ra trong một nhà hát opera tầm cỡ tại thành phố Viên, thủ đô nước Áo. Điều đặc biệt là “Hành trình mùa đông” đã được hát lên bằng tiếng Việt do nghệ sỹ Áo thể hiện. Dịch giả Chu Thu Phương - một nhà ngoại giao phụ trách văn hóa đã kể lại hành trình một tập ca khúc nổi tiếng, di sản tinh thần nước Áo đã được “Việt hoá” thế nào.