Theo các phi công Apache Mỹ từng tham chiến, việc dùng trực thăng để bắn hạ UAV không phải là điều hoàn toàn bất ngờ, nhưng việc thấy nó diễn ra ngoài chiến trường thực sự vẫn rất ấn tượng.
Ông Don Bentley, cựu phi công Apache từng phục vụ 10 năm trong quân đội Mỹ và chiến đấu tại Afghanistan cùng Sư đoàn Bộ binh số 4, cho biết: “Phi công Apache luôn thích phá hủy mục tiêu. Ý tưởng rằng chúng tôi có thể làm nhiệm vụ không đối không thực sự rất thú vị”.
Một phi công kỳ cựu khác, bà Emily Hills (từng bay Apache suốt một thập kỷ và nghỉ hưu năm 2018 sau khi làm phi công thử nghiệm) cũng chia sẻ sự phấn khích tương tự khi xem các đoạn video. Bà nói: “Apache là cơn ác mộng của đội bảo dưỡng, nhưng tôi vẫn yêu nó. Thấy hệ thống của nó tính toán và bắn hạ mục tiêu trên không như vậy thật đáng kinh ngạc”.
Apache dùng chiến thuật mặt đất để bắn mục tiêu trên trời
Phân tích video cho thấy các trực thăng Apache của UAE dường như dùng pháo M230 30mm gắn dưới mũi để bắn hạ UAV. Điều thú vị là khẩu pháo này vốn không được thiết kế cho không chiến.
Pháo M230 bắn khoảng 600 viên/phút, trong khi pháo máy bay tiêm kích có thể bắn 3.000 viên/phút. Phi công thường bắn loạt ngắn khoảng 10 viên.
Ông Bentley giải thích rằng, cách bắn của Apache rất khác với súng máy tốc độ cao. “Apache không dùng đạn vạch đường. Hệ thống ngắm FLIR cho phép pháo thủ nhìn thấy dấu nhiệt của từng viên đạn”, ông nói.
Thay vì bắn liên tục để “dẫn đường” cho đạn như súng máy, Apache bắn loạt ngắn, quan sát điểm rơi qua cảm biến hồng ngoại, điều chỉnh mục tiêu, bắn tiếp. Trong video, các phi công cũng nhận thấy đạn bay qua mục tiêu mà không nổ trên không, cho thấy chúng có thể là đạn tiêu chuẩn của Apache, chứ không phải loại đạn nổ trên không đang được Mỹ thử nghiệm để chống UAV.
Phi công phía sau phải lái cực kỳ chính xác. Trong Apache, nhiệm vụ được chia cho hai người. Phi công phía trước (tay súng) có nhiệm vụ khóa mục tiêu và điều khiển vũ khí, còn phi công phía sau lái trực thăng và giữ nền bắn ổn định.
Theo bà Hills, để bắn trúng UAV đang bay, phi công phía sau phải đẩy trực thăng gần tốc độ tối đa đồng thời giữ máy bay cực kỳ ổn định. “Người ngồi sau làm việc xuất sắc để giữ nền bắn ổn định. Đó là nhiệm vụ khó nhất”, ông nói.
Điều này đặc biệt khó trong môi trường sa mạc vì cát và bụi mài mòn hệ thống, nhiệt độ cao ảnh hưởng tới cơ khí, pháo M230 vốn nổi tiếng “khó chiều”.
Bà Hills thậm chí cho rằng, các kỹ thuật viên bảo dưỡng Apache ở UAE có thể là các cựu quân nhân Mỹ làm hợp đồng, vì nhiều người từng phục vụ cùng cô hiện đang làm việc tại Trung Đông.
Ý tưởng không chiến của Apache đã có từ đầu
Dù việc Apache bắn hạ UAV trông có vẻ mới mẻ, ý tưởng trực thăng này tham gia không chiến thực ra đã tồn tại từ khi nó được thiết kế.
Các phiên bản Apache ban đầu được dự tính có thể mang tên lửa Stinger ở đầu cánh. Mục tiêu khi đó là tự vệ trước máy bay hoặc trực thăng đối phương, hỗ trợ lực lượng mặt đất.
Ông Bentley cho biết: “Người ta từng nghĩ tới việc gắn Stinger ở đầu cánh Apache. Nhưng trong 10 năm bay, tôi chưa từng dùng”.
Ngày nay, với sự bùng nổ của UAV giá rẻ, khả năng đó bất ngờ trở nên hữu dụng hơn bao giờ hết.
Apache có thể trở thành “thợ săn UAV” trong tương lai
Chiến tranh hiện đại đang chứng kiến số lượng UAV khổng lồ được sử dụng cho trinh sát, tấn công tự sát, gây nhiễu phòng không.
Những hệ thống phòng không truyền thống thường quá đắt để bắn các UAV rẻ tiền. Vì vậy, trực thăng tấn công như Apache có thể trở thành một giải pháp linh hoạt. Ưu điểm là cơ động, cảm biến mạnh (FLIR, radar), vũ khí đa dạng.
Tuy nhiên, hạn chế là tốc độ thấp hơn máy bay, dễ bị phòng không bắn hạ nếu hoạt động gần chiến tuyến.
Dù vậy, các video clip từ UAE cho thấy Apache vẫn có thể trở thành một nền tảng hiệu quả để săn UAV, mở ra một vai trò mới cho chiếc trực thăng đã phục vụ hơn bốn thập kỷ.
Những pha bắn hạ UAV của Apache không chỉ là khoảnh khắc hiếm thấy trong lịch sử trực thăng tấn công. Chúng còn cho thấy chiến tranh UAV đang buộc các nền tảng vũ khí cũ phải thích nghi, và đôi khi một chiếc trực thăng 40 năm tuổi vẫn có thể trở thành vũ khí cực kỳ nguy hiểm trên bầu trời.
