Ở những trang cuối của luận án tiến sĩ tại Nhật Bản, Lê Hoài Phong dành riêng một đoạn cảm ơn bà ngoại của mình. Giữa những dòng chữ được viết bằng tiếng Anh, chàng trai Việt cố ý giữ nguyên hai chữ "bà ngoại" bằng tiếng mẹ đẻ, đặt trong dấu ngoặc kép.
"Last but not least, I dedicate my deepest gratitude to my beloved "bà ngoại". Your love, sacrifices, support, encouragement, and even your "small money" gave me strength since I was a child. Everything I am today is built on the foundation you laid for me. I always love you from the bottom of my heart", Phong viết.
(Tạm dịch: "Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, con xin dành lòng biết ơn sâu sắc nhất đến bà ngoại yêu dấu. Tình thương, sự hy sinh, sự ủng hộ, động viên của ngoại và cả những đồng tiền nhỏ mà ngoại cho, đã tiếp thêm sức mạnh cho con từ khi còn bé. Tất cả những gì con có hôm nay đều được xây trên nền tảng mà ngoại đã đặt cho con. Con luôn thương ngoại từ tận đáy lòng").
"Mình muốn giữ nguyên hai chữ "bà ngoại" bằng tiếng Việt. Mình nghĩ, không từ ngữ nào trong tiếng Anh đủ để có thể thay thế được hai chữ ấy", anh chia sẻ. Lê Hoài Phong trải lòng rằng, gần như cả tuổi thơ của anh gắn liền với bà ngoại. Khi mẹ đi làm, anh ở nhà với bà, được bà chăm sóc từ bữa ăn đến giấc ngủ. Lớn lên, dù chuyển về sống cùng bố mẹ, Phong vẫn thường xuyên qua thăm nhà ngoại. Bà không phải người thường xuyên nói những lời lớn lao hay đặt ra những kỳ vọng về thành tích học tập của cháu. Tình thương của bà được thể hiện qua những việc rất giản đơn. Mỗi lần Phong về thăm, bà lại cho bánh, cho nước, dúi thêm ít tiền để cháu mang theo.
Những năm tháng học phổ thông, Phong sớm bộc lộ niềm yêu thích với môn hóa học. Anh theo học lớp chuyên Hóa, trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (TP. HCM). Năm 2016, anh đoạt giải Nhì kỳ thi Học sinh Giỏi quốc gia môn Hóa học, qua đó được tuyển thẳng vào chương trình Cử nhân Tài năng ngành Hóa học, trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP. HCM).
Bốn năm đại học giúp Phong xây dựng nền tảng kiến thức chuyên môn và có những trải nghiệm đầu tiên trong phòng thí nghiệm. Cũng từ đây, anh nhận ra mình muốn theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học. Năm 2020, sau khi tốt nghiệp đại học, Phong quyết định sang Nhật Bản học thạc sĩ, rồi tiếp tục chương trình tiến sĩ ngành Kỹ thuật Hóa học tại ĐH Hiroshima. Gia đình ủng hộ quyết định này, trong đó bà ngoại là một trong những người động viên anh nhiều nhất. Trước ngày cháu lên đường, bà còn lén dúi tiền vào tay, dặn dò Phong đủ thứ, giống hệt lúc anh còn nhỏ. Phong không ngờ đó lại là lần cuối cùng hai bà cháu gặp nhau.
Tháng 8/2021, khi anh sang Nhật Bản được khoảng một năm và đang học thạc sĩ, bà ngoại qua đời, đúng thời điểm dịch COVID-19 bùng phát. Gia đình sợ anh ở nơi đất khách một mình sẽ suy sụp nên không báo tin ngay. Mãi sau đó, Phong mới biết bà đã mất. "Đó là lúc mình thấy cô đơn và hụt hẫng nhất trong suốt những năm ở Nhật. Mình không được tiễn bà và đó là điều mình nuối tiếc nhất", Phong nhớ lại.
Con đường nghiên cứu của Phong tại Nhật Bản không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những thí nghiệm, Phong phải thực hiện đi thực hiện lại nhiều lần nhưng kết quả vẫn không như mong đợi.
Thế nhưng, những năm học tập tại Nhật giúp Phong trưởng thành hơn, rèn luyện tính kỷ luật, sự tỉ mỉ, thái độ làm việc nghiêm túc và tinh thần tôn trọng dữ liệu khoa học. Quá trình hợp tác với doanh nghiệp cũng giúp anh hiểu rằng nghiên cứu không chỉ dừng lại ở các công trình học thuật mà cần hướng đến giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội. Tháng 9/2025, Phong bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại ĐH Hiroshima và trở về Việt Nam. Hiện Phong là giảng viên tại khoa Hóa học, trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP. HCM), cũng là ngôi trường từng đào tạo anh ở bậc đại học.
Phong mong muốn mang những kiến thức, kinh nghiệm tích lũy được trong thời gian học tập ở Nhật Bản về phục vụ nghiên cứu, đào tạo các thế hệ sinh viên tiếp theo. Anh cũng hy vọng tiếp tục kết nối với ĐH Hiroshima và các đối tác quốc tế để sinh viên Việt Nam có thêm cơ hội học tập, nghiên cứu. Nhìn lại hành trình đã qua, Phong cho rằng, tấm bằng tiến sĩ tuy ghi tên mình nhưng phía sau là công sức và sự đồng hành của cả gia đình.
