Lớn lên ở Rơ Ngao, Kon Tum cũ (nay là tỉnh Quảng Ngãi), Y Bdáo sớm nhận ra những khó khăn kinh tế và hạn chế trong tiếp cận giáo dục ảnh hưởng đến tương lai của trẻ em trong làng. Nhiều bạn bè cùng trang lứa của Y Bdáo phải nghỉ học sau khi hết cấp THCS. Gia đình Y Bdáo cũng khó khăn, bố mẹ cô chủ yếu làm nông. Khi Y Bdáo lên THPT, gia đình không đủ khả năng cho cô tiếp tục đi học. May mắn, các sơ tại mái ấm hỗ trợ cô bữa ăn, chỗ ở, học phí và cả một chiếc xe đạp để đến trường. “Mình thường tự hỏi, vì sao mình lại là một trong số ít đứa trẻ trong làng có cơ hội tiếp tục đi học. Nhiều bạn cũng có hoàn cảnh tương tự, nhưng cuộc sống lại rẽ theo những hướng rất khác nhau”, Bdáo chia sẻ.
Năm 18 tuổi, Bdáo từng mơ được vào đại học nhưng hoàn cảnh gia đình không cho phép. Sau đó, cô nhận được học bổng toàn phần ngành Công nghệ thông tin tại trường CĐ Công nghệ (ĐH Đà Nẵng). Cơ hội này mở ra một hướng đi khác cho Y Bdáo. Năm 2015, sau khi tốt nghiệp, Bdáo làm việc hơn 6 năm trong lĩnh vực công nghệ, đảm nhiệm các vị trí liên quan đến kiểm thử phần mềm và kiểm soát chất lượng.
Dù có công việc ổn định, câu chuyện về những đứa trẻ ở quê nhà phải rời mái trường vì rào cản kinh tế khiến Bdáo trăn trở. Cô muốn tìm cách để các em có thêm cơ hội lựa chọn tương lai. Năm 2023, Bdáo thành lập dự án cộng đồng "Kroong - Cánh cửa đến tương lai", với mong muốn tạo thêm cơ hội để trẻ em được học tập, khám phá năng lực bản thân và hình dung được con đường tương lai.
Dự án tổ chức các lớp tiếng Anh, tư vấn miễn phí, xây dựng thư viện cộng đồng và hỗ trợ tài chính cho những học sinh có nguy cơ phải gián đoạn việc học. Mỗi cuối tuần, gần 100 em nhỏ đến thư viện đọc sách, vẽ tranh và tham gia các hoạt động sáng tạo trong môi trường an toàn, thân thiện.
Bdáo cùng các sơ đã hỗ trợ 15 học sinh vượt qua kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, đưa tỷ lệ đỗ vào THPT ở thôn mình lên gấp ba lần so với những năm trước. Dự án cũng từng hỗ trợ chi phí học tập cho 8 học sinh THPT, giúp các em tiếp tục đến trường. Tuy nhiên, cô nhận ra rằng, để duy trì cơ hội đến trường, những hoạt động cộng đồng không thể mãi phụ thuộc vào nguồn tài trợ bên ngoài. Bdáo trăn trở làm thế nào để trẻ em địa phương có cơ hội tương tự, ngay cả khi không còn các nguồn tài trợ.
Năm 2024, Y Bdáo được lựa chọn tham gia Chương trình Trao đổi chuyên nghiệp Sáng kiến Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á (YSEALI). Một năm sau, cô tham gia chương trình giao lưu văn hóa tại Đức. “Những trải nghiệm này giúp mình có thêm góc nhìn về đổi mới xã hội và phát triển cộng đồng dựa trên nguồn lực địa phương. Đặc biệt, thời gian ở Đức khiến mình suy nghĩ nhiều hơn về cách duy trì các sáng kiến cộng đồng”, Bdáo chia sẻ.
Cô nhận ra rằng, những sáng kiến muốn tồn tại lâu dài cần có nền tảng tài chính vững chắc. Nếu chỉ phụ thuộc vào nguồn tài trợ, cơ hội dành cho trẻ em và các gia đình khó khăn có thể bị gián đoạn khi nguồn hỗ trợ không còn.
Từ suy nghĩ đó, Bdáo ấp ủ mô hình doanh nghiệp xã hội kết nối bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế. Cô muốn khai thác những giá trị sẵn có tại địa phương để tạo ra nguồn thu bền vững. Một trong những hướng đi Bdáo lựa chọn là nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Gia Rai. “Mình mong muốn tìm kiếm thị trường mới cho các sản phẩm dệt, giúp phụ nữ dân tộc thiểu số có thu nhập ổn định từ kỹ năng của họ, đồng thời tái đầu tư một phần lợi nhuận vào giáo dục cho trẻ em và thanh thiếu niên trong cộng đồng dân tộc mình”, cô chia sẻ.
Để chuẩn bị kiến thức và kỹ năng thực hiện kế hoạch, Bdáo nộp hồ sơ và giành học bổng Chắp cánh ước mơ để theo học chương trình Cử nhân Kinh doanh tại ĐH RMIT Việt Nam.
Sau hơn 6 năm đi làm, quyết định trở lại giảng đường đồng nghĩa với việc Bdáo bắt đầu một hành trình học tập mới. Nhưng lần này, mục tiêu của cô không chỉ là phát triển bản thân mà còn chuẩn bị năng lực để xây dựng một mô hình kinh doanh mang lại giá trị cho cộng đồng.
Cô kỳ vọng, chương trình học sẽ giúp mình tích lũy kiến thức về khởi nghiệp, marketing, quản trị tài chính và kinh doanh bền vững. Đây là những nền tảng cần thiết để phát triển mô hình vừa hỗ trợ phụ nữ làm nghề dệt truyền thống, vừa tạo thêm nguồn lực cho các hoạt động giáo dục tại địa phương.
Từ một cô bé từng được người khác mở cánh cửa đến trường, Bdáo giờ đây muốn trở thành người trao cơ hội cho những đứa trẻ khác. “Một ngày nào đó, mình hy vọng sẽ có một đứa trẻ trong làng nói rằng từng được ai đó mở ra một cánh cửa cho em. Và người đó chính là mình”, Bdáo nói.
