Không bắt đầu bằng một giải thưởng
Tháng 9/2026, trong lễ trao bằng tốt nghiệp của trường ĐH Ngoại thương, Hoàng Minh Hiếu (lớp Anh 02, Chương trình tiên tiến Quản trị Kinh doanh quốc tế) được vinh danh là một trong 16 sinh viên tiêu biểu toàn khóa, giữa 1.748 sinh viên tốt nghiệp đợt này.
Bốn năm đại học của Hiếu được ghi dấu bằng bảng thành tích nổi bật: GPA 3.93/4.0, tốt nghiệp loại Xuất sắc, điểm rèn luyện 99/100, nhận học bổng khuyến khích học tập trong cả 7 học kỳ cùng học bổng AEON 1% và LOTTE. Nam sinh đạt IELTS 8.0, HSK 6 và có hai công bố trên các tạp chí thuộc nhóm Scopus Q1. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào những con số ấy, khó thấy được câu chuyện phía sau.
Nghiên cứu khoa học không phải hướng đi Hiếu xác định ngay từ đầu. Những mối quan tâm ban đầu của nam sinh chủ yếu xoay quanh doanh nghiệp và tài chính, khá gần với chuyên ngành theo học. Càng tìm hiểu, Hiếu càng nhận ra các vấn đề kinh tế không tồn tại độc lập. Đằng sau những bài toán tài chính có thể là câu chuyện về môi trường, phát triển bền vững, chuyển dịch năng lượng hay tác động xã hội.
Từ đó, phạm vi quan tâm của nam sinh dần mở rộng sang phát triển bền vững và ứng dụng AI trong nghiên cứu kinh tế. “Mình nghĩ, điều quan trọng nhất khi làm nghiên cứu là phải thực sự tò mò về vấn đề mình đang tìm hiểu. Khi tò mò, mình sẽ muốn tìm hiểu sâu hơn thay vì chỉ làm để hoàn thành một bài tập hay một cuộc thi”, Hiếu chia sẻ.
Với Hiếu, tò mò không chỉ là đặt câu hỏi mà còn là động lực để đọc thêm, thử những cách tiếp cận khác nhau và kiên trì tìm kiếm câu trả lời. Tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học, Hiếu nhận giải Khuyến khích năm 2024, giải Ba năm 2025 và có đề tài được chọn vào vòng Chung khảo năm 2026. Ở cấp Trường, nam sinh giành bốn giải Nhất nghiên cứu khoa học trong ba năm liên tiếp, gồm một giải năm 2024, một giải năm 2025 và hai giải năm 2026.
Nếu trong hai năm đầu, Hiếu cùng các thành viên trong nhóm thực hiện nghiên cứu thì đến năm 2026, cả hai đề tài đoạt giải Nhất đều được nam sinh thực hiện độc lập dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Nguyễn Thị Hoa Hồng. Điều giữ Hiếu ở lại với nghiên cứu không phải là những giải thưởng. Đó là cảm giác được đi sâu vào một vấn đề, từ một câu hỏi ban đầu tìm ra những câu hỏi mới và từng bước tiến gần hơn đến câu trả lời.
Bước ra khỏi giảng đường để nhìn rộng hơn
Cùng với nghiên cứu tại trường, Hiếu tìm kiếm những môi trường học tập khác để tiếp cận các vấn đề kinh tế và phát triển bền vững từ nhiều góc nhìn. Năm 2025, nam sinh tham gia Trại Hè quốc tế về khủng hoảng khí hậu tại ĐH Giao thông Thượng Hải và trình bày về ứng dụng tài chính hỗn hợp nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng.
Năm 2026, Hiếu tiếp tục tham gia Tsinghua Global SDG Case Competition, cuộc thi phân tích các tình huống chính sách công, do ĐH Thanh Hoa tổ chức, dành cho sinh viên từ nhiều trường đại học trên thế giới. Nhóm của Hiếu đã vượt qua vòng đầu và hiện tham gia vòng Chung kết.
Với nam sinh, những trải nghiệm ấy không đơn thuần là cơ hội bổ sung thêm một dòng vào hồ sơ cá nhân. Làm việc với sinh viên đến từ những môi trường khác nhau giúp Hiếu nhận ra, một vấn đề có thể được nhìn bằng nhiều cách. Người học Kinh tế có thể quan tâm đến bài toán tài chính, trong khi sinh viên Chính sách công chú ý nhiều hơn đến tác động xã hội. Những góc nhìn khác nhau khiến một vấn đề tưởng như quen thuộc trở nên rộng hơn. Hiếu cũng nhận ra, kiến thức đại học không nên chỉ nằm trong giáo trình. Việc học còn là quá trình bước ra khỏi môi trường quen thuộc, đối thoại với những người có cách nhìn khác và liên tục kiểm chứng những điều mình tưởng đã hiểu.
Bên cạnh học tập và nghiên cứu, Hiếu là lớp trưởng lớp Anh 02, tham gia các chương trình tình nguyện, hoạt động thể dục thể thao và được công nhận danh hiệu 'Sinh viên 5 tốt' cấp Trường. Những hoạt động ấy có thể không nổi bật như một công bố quốc tế hay giải Nhất nghiên cứu khoa học, nhưng lại là phần ký ức nam sinh trân trọng khi nhìn lại bốn năm đại học.
Với Hiếu, đại học không chỉ là nơi để đạt điểm cao. Đó còn là những buổi làm việc cùng bạn bè, những lần tranh luận về một ý tưởng nghiên cứu, những vấn đề chưa có câu trả lời và những trải nghiệm buộc bản thân bước ra khỏi vùng an toàn.
Nhìn lại quãng thời gian tại trường ĐH Ngoại thương, Hiếu cho rằng, điều đáng giá không nằm ở việc có bao nhiêu thành tích được ghi trong hồ sơ, mà ở chỗ bản thân đã tìm thấy những điều khiến mình sẵn sàng dành thời gian và công sức để theo đuổi. Danh hiệu sinh viên tiêu biểu toàn khóa 61, vì thế giống một dấu mốc nhìn lại hơn là đích đến.
Sau lễ tốt nghiệp, hành trình của Hiếu vẫn tiếp tục với những câu hỏi mới. Hiện tại, anh cùng nhóm tham gia vòng Chung kết Tsinghua Global SDG Case Competition 2026 về chính sách công và các Mục tiêu Phát triển Bền vững. “Bốn năm học ở Chương trình tiên tiến Quản trị Kinh doanh của Ngoại thương là một trải nghiệm rất vui vẻ và có tác động lớn tới bản thân mình. Mình hi vọng, các bạn sinh viên, đặc biệt là các bạn sinh viên khóa dưới của Ngoại thương, cũng sẽ có được một thời gian đại học trọn vẹn”, Hiếu chia sẻ.
Phía sau GPA 3.93/4.0, hai công bố Scopus Q1 hay bốn giải Nhất nghiên cứu khoa học là hành trình một người trẻ học cách tìm kiếm tri thức, bước ra khỏi vùng quen thuộc và nhận ra điều gì thực sự khiến mình muốn đi xa. Thành tích có thể là thứ được nhìn thấy đầu tiên, nhưng với Hoàng Minh Hiếu, điểm bắt đầu lại giản dị hơn: Sự tò mò trước thế giới và mong muốn hiểu nó sâu hơn mỗi ngày.
Ảnh: NVCC