“Chúng tôi đang chuẩn bị cho các cuộc đối thoại cấp lãnh đạo. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm mọi thứ trong khả năng của mình để tìm lối thoát cho tình hình này và đưa mọi thứ trở lại hòa bình”, Thủ tướng Takaichi nói về khả năng đối thoại với Iran trong phiên họp Quốc hội Nhật Bản ngày 6/4.
Phát biểu được bà Takaichi đưa ra trong bối cảnh ông Trump cảnh báo Tehran, rằng Mỹ sẽ ném bom các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch cung cấp hơn 90% lượng dầu mỏ mà Nhật Bản nhập khẩu.
Thủ tướng Takaichi cho biết, Nhật Bản sẽ làm mọi cách trước thời hạn 7/4 mà Tổng thống Mỹ Trump đặt ra. Bà cũng ngụ ý nói rằng bà đang tìm cách điện đàm với ông Trump, dù chưa có gì được xác nhận.
Chưa rõ Nhật Bản có thể giúp hạ nhiệt căng thẳng hay đóng vai trò trung gian hay không.
Trong những ngày gần đây, 2 tàu Nhật Bản đã đi qua eo biển Hormuz thành công - lần đầu tiên kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công phối hợp vào Iran.
Bà Takaichi cho biết, Chính phủ Nhật Bản đang duy trì liên lạc chặt chẽ với các bên liên quan, bao gồm công ty vận tải biển, và cung cấp thông tin cần thiết. Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi đã tiến hành đối thoại với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, người từng là đại sứ tại Nhật Bản.
Ngày 3/4, công ty Mitsui OSK Lines của Nhật Bản xác nhận 1 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mà họ đồng sở hữu đã đi qua eo biển Hormuz. Một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) khác thuộc công ty con của hãng cũng đã rời khỏi eo biển này hôm 4/4.
Theo báo Asahi, tàu LNG này không hướng tới Nhật Bản và Chính phủ Nhật Bản không tham gia đàm phán liên quan đến việc tàu đi qua eo biển.
Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara cho biết, tính đến ngày 6/4 vẫn còn 43 tàu liên quan đến Nhật Bản mắc kẹt tại eo biển Hormuz.
GS. Koichiro Tanaka, giảng dạy tại Đại học Keio, nhận định rằng diễn biến tại Trung Đông hiện nay đặt ra câu hỏi, rằng ai sẽ đóng vai trò đảm bảo cho khu vực.
Theo GS. Koichiro Tanaka, nếu Mỹ từ chối đảm nhận vai trò đó, sẽ xuất hiện khoảng trống mà Trung Quốc có thể lấp đầy, do nước này phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ và năng lượng từ khu vực.
“Vấn đề đặt ra là liệu Tổng thống Trump hay thậm chí quân đội Mỹ có thực sự chấp nhận việc Trung Quốc có tiếng nói lớn hơn và vai trò lớn hơn tại Ấn Độ Dương cũng như khu vực vịnh Ba Tư hay không”, ông nói.
Về tác động kinh tế trước mắt, Chính phủ Nhật Bản đang gấp rút củng cố nguồn cung năng lượng. Nhật Bản không chỉ phụ thuộc vào Trung Đông về dầu mỏ mà còn về naphtha - nguyên liệu quan trọng có thể ảnh hưởng đến sản xuất hóa dầu và nguồn cung các sản phẩm nhựa, từ bao bì thực phẩm, ống tiêm y tế đến linh kiện ô tô và thiết bị công nghiệp.
Ngày 5/4, Thủ tướng Takaichi cho biết Nhật Bản có dự trữ dầu đủ dùng trong 8 tháng và đang tìm kiếm thêm các nguồn cung khác.
Bà bác bỏ thông tin cho rằng Nhật Bản sẽ không thể đảm bảo nguồn cung naphtha từ tháng 6, đồng thời cho biết chính phủ đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung.