Lập 2 sổ, giấu doanh thu nghìn tỷ
Vừa qua, nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng quy định về kế toán đã bị phát hiện, khởi tố. Cơ quan điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố, bắt tạm giam ông Vũ Minh Châu - nguyên Giám đốc Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu, liên quan đến vụ án vi phạm về kế toán xảy ra tại công ty này. Cơ quan điều tra phát hiện, giai đoạn 2020-2023 trên phần mềm công ty doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỷ đồng chênh lệch so với báo thuế khoảng 9.700 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
Kết luận điều tra bổ sung vụ án Công ty Hoàng Long (xuất khẩu lao động) xác định, các bị can thu tiền trái quy định pháp luật, lập 2 sổ sách kế toán, để ngoài sổ sách nhằm che giấu doanh thu hơn 1.206 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế cho nhà nước hơn 241 tỷ đồng.
Lý giải tình trạng doanh nghiệp sử dụng 2 hệ thống sổ sách, ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas - cho biết, đây là việc tồn tại song song “sổ nội bộ” và “sổ thuế”.
Theo đó, sổ nội bộ được lưu trữ, theo dõi trong phạm vi doanh nghiệp, còn sổ thuế dùng để kê khai, báo cáo với cơ quan thuế. Sổ nội bộ thường ghi nhận đầy đủ doanh thu và chi phí thực tế, trong khi sổ thuế có số liệu thấp hơn, từ đó tạo ra một khoản chênh lệch doanh thu giữa hai hệ thống. Phần chênh lệch này thường được nhận qua tài khoản cá nhân hoặc bằng tiền mặt.
“Điều này đồng nghĩa rằng, một khoản tiền chưa được xuất hóa đơn, chưa được ghi nhận doanh thu đã được chuyển vào tài khoản cá nhân, hoặc nhận bằng tiền mặt”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Về phía cơ quan quản lý, theo ông Tuấn, ngành thuế hiện triển khai nhiều biện pháp giám sát dựa trên dữ liệu của bên thứ ba. Trước hết là kiểm soát đầu vào của doanh nghiệp, thông qua việc buộc bên bán phải xuất hóa đơn đầy đủ thông tin tên, địa chỉ, mã số thuế của bên mua. Trong trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ trốn thuế, cơ quan thuế có quyền yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng cá nhân của chủ doanh nghiệp, hoặc người thân để xác minh nghĩa vụ thuế.
Bên cạnh đó, việc kiểm soát còn được thực hiện thông qua hệ thống nhận diện rủi ro của cơ quan thuế. Thông qua hệ thống dữ liệu tập trung của ngành thuế, cơ quan quản lý có thể nhận diện các trường hợp đáng ngờ dựa trên các hệ số rủi ro được thiết lập sẵn.
Báo cáo doanh nghiệp dùng hai sổ sách kế toán
Cục Thuế vừa cảnh báo tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế, thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song 2 hệ thống sổ sách kế toán.
Trước ngày 8/4, các tổ chức cung cấp dịch vụ, giải pháp hoá đơn điện tử phải lập danh sách toàn bộ khách hàng đã sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính (đến hết ngày 31/3), gửi về Cục Thuế.
Các đơn vị công nghệ cho biết, việc cung cấp danh sách khách hàng đang sử dụng phần mềm với thông tin cơ bản, tương tự quy định đang áp dụng về hoá đơn điện tử trước đây.
Theo Misa, cơ quan thuế không yêu cầu cung cấp dữ liệu kế toán chi tiết, số liệu tài chính hay thông tin kinh doanh nội bộ của doanh nghiệp. Việc này nếu cần, cơ quan thuế sẽ trực tiếp làm việc với doanh nghiệp tại các kỳ thanh tra thuế định kỳ hoặc đột xuất như từ xưa đến nay.
“Trong thực tế, doanh nghiệp có thể có nhiều cơ sở dữ liệu kế toán phục vụ các mục đích riêng như sao lưu dữ liệu, đào tạo nội bộ, kiểm thử nghiệp vụ, lập phương án tài chính giả định… Đến thời điểm hiện tại, Cục Thuế chưa có hướng dẫn cụ thể về tiêu chí xác định như thế nào là 2 sổ kế toán nhằm gian lận thuế, do vậy tại thời điểm này công ty chưa gửi đi bất kỳ thông tin nào liên quan tới việc này”, Misa thông tin.
