Công khai nhận khách, chia ca, báo giá
Chỉ cần bỏ ra khoảng 5 phút, với từ khóa tìm kiếm “Câu mực đêm vịnh Hạ Long”, các hội nhóm trên Facebook sẽ hiển thị hàng loạt thông tin liên quan mời gọi tham gia câu mực đêm trên vịnh Hạ Long với những thông tin công khai như: “Khởi hành hằng ngày”, “nhận khách ghép”, “bao tàu”, “có sẵn cần câu, mồi câu, bếp nướng, bếp lẩu”, thậm chí chia rõ từng ca từ đầu tối đến rạng sáng.
Trong các hình ảnh, clip quảng bá của các chủ tour đăng tải lên mạng xã hội mà PV Tiền Phong đã ghi nhận, nhiều nhóm khách ngồi ken dày trên những con tàu nhỏ, vừa câu mực, vừa ăn uống, sinh hoạt ngay trên boong nhưng không một ai mặc áo phao. Ngay cả trẻ em cũng tham gia câu mực nhưng không được trang bị các biện pháp an toàn.
Từ những nội dung chào mời này cho thấy quy mô của những tour câu mực đêm này không hề tự phát, nhỏ lẻ mà được chào đón rất bài bản. Giá dịch vụ được niêm yết rất cụ thể, từ khách ghép vài trăm nghìn đồng mỗi người đến bao tàu vài triệu đồng cho một chuyến, tùy số lượng khách, ngày thường hay cuối tuần. Nhiều đầu mối còn chia khung giờ thành 2, 3 ca mỗi đêm, kéo dài từ khoảng 17h30, 18h hôm trước đến tận 3h hoặc 6h sáng hôm sau.
Lựa chọn một số điện thoại có đuôi 389, đầu dây là giọng một người phụ nữ liên tục giới thiệu về tour câu mực. Với giá ghép 300.000 đồng/khách, bao tàu từ 2,3-3,5 triệu đồng, tùy số lượng người và ngày thường hay cuối tuần. Người phụ nữ này cũng công khai điểm đón ở chân cầu Bài Thơ.
Tiếp tục với một số điện thoại khác, phóng viên được báo “bao tàu từ 2,6 triệu đồng/1 tàu tối đa 12 khách”, vượt khách tính 200.000 đồng/người”, thậm chí có cả “bảng giá tour câu mực theo ca” rất bài bản. Chủ tour này không những công khai điểm đón mà cho khách chọn điểm đón tự do từ bến cá chợ Sato đến cuối đường bao biển Cột 5.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, ngày 18/3, đơn vị đã ban hành văn bản yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành, cơ sở kinh doanh du lịch không tổ chức, không quảng cáo, không chào bán tour câu mực đêm trên vịnh Hạ Long, đồng thời phải gỡ bỏ các nội dung quảng bá liên quan trên website, fanpage và mạng xã hội.
Trên thực tế, các lời chào mời vẫn xuất hiện dày đặc. Nội dung quảng cáo không chỉ có hình ảnh khách tham gia đông đúc, phương tiện chở khách ra vịnh ban đêm, mà còn giới thiệu đủ tiện ích như mái che, cabin, nhà vệ sinh, bếp ga, bếp nướng, áo phao.
Nguy cơ treo lơ lửng
Rủi ro lớn nhất của “tour câu mực đêm” trái phép nằm ở yếu tố an toàn. Hoạt động diễn ra ban đêm, tầm nhìn hạn chế, trên các phương tiện nhỏ không phải tàu du lịch hợp pháp. Khách lên tàu thường ngồi sát mép boong để câu, nhiều người ăn uống, sinh hoạt ngay tại chỗ, trong khi thời tiết trên vịnh có thể thay đổi nhanh.
Trước đó, nhiều vụ việc thương tâm đã xảy ra khi chủ quan với thời tiết trên vịnh, nhưng có lẽ vì lợi nhuận của tour câu mực đêm đem lại rất lớn khiến các chủ tour bất chấp lệnh cấm cũng như an toàn cho khách và như nhân viên phục vụ, lái tàu.
Theo báo cáo của các cơ quan quản lý, các phương tiện kiểu này thường không đáp ứng đủ điều kiện về an toàn kỹ thuật, cứu sinh, cứu nạn như tàu du lịch được cấp phép. Đa số là các tàu cá hết hạn sử dụng được cải hoán, độ chế để phục vụ dịch vụ câu mực đêm trái phép.
Tối 22/3, tại khu vực hòn Con Chó, lực lượng tuần tra của Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử phối hợp với Cảnh sát đường thủy phát hiện tàu cá QN-2351-TS chở 9 người tham gia câu mực trái phép. Tại thời điểm kiểm tra, giấy phép khai thác thủy sản của tàu và giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật đã hết hiệu lực từ tháng 7/2019.
Đáng nói, đây không phải chuyện mới xuất hiện. Từ nhiều năm nay, lực lượng chức năng ở Hạ Long đã liên tiếp phát hiện, xử lý các tàu cá, đò, phương tiện nhỏ chở khách đi câu mực đêm trái phép trên vịnh. Chỉ trong những tháng đầu năm 2024, Công an TP. Hạ Long cũ đã xử lý 12 phương tiện chở khách trái phép trên vịnh, trong đó có 7 phương tiện chở người đi câu mực đêm.
Không chỉ đe dọa an toàn giao thông đường thủy, các chuyến câu mực đêm trái phép còn tác động xấu đến môi trường, trật tự trên vịnh và hình ảnh du lịch di sản. Một vùng di sản thế giới nhưng “tour chui” mọc lên công khai, đón khách ngay ven bờ, chạy xuyên đêm rồi quảng bá rầm rộ trên mạng như một sản phẩm du lịch chính thống.
Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử cho biết thời gian gần đây hoạt động câu mực đêm trái phép bằng tàu cá, phương tiện không đủ điều kiện có dấu hiệu tái xuất hiện trên vịnh Hạ Long.
Theo đơn vị này, việc dùng tàu cá, tàu nhỏ chở khách đi câu mực ban đêm không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường thủy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường, trật tự trên vịnh và hình ảnh du lịch di sản.
"Chúng tôi phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông thường xuyên tuần tra kiểm soát trên vùng vịnh để xử lý những trường hợp vi phạm, đồng thời phát đi nhiều cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn khi tham gia tour câu mực đêm. Riêng những đối tượng rao bán tour trên mạng xã hội, phía Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Quảng Ninh sẽ có những biện pháp xử lý kịp thời", vị đại diện Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử khẳng định.