Xây dựng hồ sơ năng lực số của thanh niên Việt Nam
Anh Trần Đình Phong - Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam (SVVN) TPHCM, Chủ tịch Hội SVVN Trường Đại học Sư phạm TPHCM:
Với vai trò là Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TPHCM và là thủ lĩnh sinh viên tại Trường Đại học Sư phạm TPHCM, tôi mong muốn chia sẻ một số đề xuất, kỳ vọng nhằm phát huy tối đa tiềm năng của thanh niên trong kỷ nguyên số.
Trước hết, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, thanh niên cần xác định mình là lực lượng tiên phong trong quá trình này. Tuy nhiên, để thanh niên có thể tham gia một cách hiệu quả, cần có những công cụ đo lường và định hướng phát triển rõ ràng. Vì vậy, tôi kiến nghị T.Ư Đoàn nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá năng lực số dành cho đoàn viên, thanh niên.
Đối với mỗi đoàn viên, thanh niên, đây sẽ là công cụ giúp họ tự đánh giá mức độ chuyển đổi số của bản thân, từ đó xác định lộ trình học tập, rèn luyện và phát triển năng lực trong môi trường số.
Đối với các cấp bộ Đoàn, hệ thống tiêu chí này sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá thực trạng, hoạch định chính sách, thiết kế các chương trình đào tạo và phong trào phù hợp với từng nhóm thanh niên. Xa hơn, khi được triển khai đồng bộ trên nền tảng số, bộ tiêu chí này có thể hình thành một “hồ sơ năng lực số của thanh niên Việt Nam”, góp phần tạo dữ liệu quan trọng phục vụ hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực trẻ trong thời kỳ chuyển đổi số quốc gia.
Bên cạnh việc phát triển năng lực số, vấn đề ngày càng cần được quan tâm trong công tác thanh niên hiện nay là sức khỏe tâm thần của đoàn viên, thanh niên. Thực tiễn cho thấy, áp lực học tập, công việc, sự cạnh tranh trong xã hội hiện đại cùng với tác động của môi trường mạng đã khiến nhiều bạn trẻ đối diện với những vấn đề về tâm lý như căng thẳng, lo âu, mất định hướng hoặc khủng hoảng bản sắc cá nhân. Nếu không được quan tâm đúng mức, đây có thể trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển toàn diện của thanh niên.
Do đó, tôi kỳ vọng tổ chức Đoàn trong thời gian tới sẽ xem chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh niên là một nội dung trọng tâm trong các chương trình đồng hành với thanh niên. Điều này có thể được triển khai thông qua nhiều giải pháp đồng bộ như: Xây dựng các mạng lưới tư vấn tâm lý trong hệ thống Đoàn - Hội; tổ chức các chương trình nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần; đồng thời đào tạo đội ngũ cán bộ Đoàn có kiến thức cơ bản để kịp thời hỗ trợ, định hướng như sơ cứu tâm lý cho đoàn viên, thanh niên.
Trong kỷ nguyên số, thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng các chính sách mà còn là chủ thể kiến tạo tương lai. Vì vậy, việc xây dựng môi trường để thanh niên phát triển toàn diện - từ năng lực số, tư duy sáng tạo cho đến sức khỏe tinh thần chính là nền tảng quan trọng để hình thành một thế hệ công dân trẻ bản lĩnh, trí tuệ và giàu khát vọng cống hiến.
Tôi tin rằng, với sự quan tâm, định hướng kịp thời của Ban Bí thư T.Ư Đoàn cùng với tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ, thanh niên Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, đóng góp thiết thực vào công cuộc chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Thủ lĩnh Đoàn cần nỗ lực trở thành người có độ nhận diện và uy tín cao
Chị Châu Minh Hiền - Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn UBND TPHCM, Bí thư Đoàn Sở Nội vụ TPHCM:
Trong kỷ nguyên số, thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải là lực lượng nòng cốt, làm chủ được ứng dụng khoa học, công nghệ để đóng góp vào mục tiêu chung, vì lợi ích của cộng đồng. Để thực sự phát huy tối đa tiềm năng của “Thế hệ bản địa số” - Digital natives (những người sinh ra và lớn lên trong thời đại công nghệ), tổ chức Đoàn cần chủ động, tích cực và kịp thời thay đổi trong phương pháp định hướng, đồng hành và truyền cảm hứng đến thế hệ trẻ.
Trên cơ sở app Thanh niên Việt Nam sẵn có, chúng ta có thể nghiên cứu, từng bước xây dựng “hệ sinh thái số” cho thanh niên, từ đó số hóa công tác quản lý thông tin và tương tác với người trẻ, đến gần hơn với các bạn và nhu cầu của họ bằng một nền tảng số hiện đại, thu hút, tích hợp cả học tập, định hướng văn hóa thưởng thức, giải trí, đến tìm kiếm việc làm…
Đồng thời tăng cường đối thoại trực tuyến và tăng tính kết nối với các kênh mạng xã hội mà người trẻ đang quan tâm.
Về phần mình, thủ lĩnh Đoàn cũng cần nỗ lực tự học hỏi, phát triển, tiên phong nâng cao năng lực quản trị số. Nếu trở thành những “influencers” có độ nhận diện và uy tín cao, chúng ta thậm chí có thể nêu gương và khơi dậy khát vọng cống hiến mạnh mẽ của đoàn viên, thanh niên.
Từ việc làm chủ công nghệ, cùng hành trang về kỹ năng mềm và ngoại ngữ, người trẻ có thể tham gia vô cùng hiệu quả vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị, của thành phố và đất nước; tham gia xây dựng nền hành chính phục vụ, thân thiện, chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập.
Bằng tinh thần trách nhiệm và xung kích, ngày càng có nhiều bạn trẻ, đoàn viên, thanh niên tham gia hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng; chủ động nghiên cứu và đề xuất các giải pháp ứng dụng AI, Blockchain, Big data vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là các lĩnh vực đề cao tính sáng tạo, tiên phong.
Bên cạnh đó, thanh niên cũng cần nâng cao ý thức về an toàn thông tin và văn hóa số. Mỗi người phải là những “chiến sĩ” bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng, kịp thời đấu tranh với những thông tin xấu, độc, để góp phần xây dựng môi trường số không chỉ lành mạnh, an toàn, văn minh, mà còn hướng đến phát huy và lan tỏa những giá trị văn hóa đẹp và bền vững của dân tộc Việt Nam.
