Năm mới, trong đời sống hiện đại, ngày càng gắn với áp lực phải “luôn làm mới bản thân”. Người trẻ được khuyến khích đặt mục tiêu cao hơn, sống hiệu quả hơn, thành công sớm hơn. Những bản kế hoạch đầu năm xuất hiện dày đặc, từ sự nghiệp, tài chính đến phát triển cá nhân. Thế nhưng, đi cùng với tinh thần tích cực ấy là không ít mệt mỏi, khi nhiều người cảm thấy mình đang bị bỏ lại phía sau nếu không kịp “bứt phá” như số đông.
Trong bối cảnh xã hội còn nhiều biến động, tâm thế ấy trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. PGS.TS Bùi Hoài Sơn - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội - cho rằng cảm xúc chủ đạo của xã hội khi bước sang năm mới là sự đan xen giữa lo âu và hy vọng, đặc biệt thể hiện rõ ở người trẻ.
Những câu hỏi ấy không chỉ xoay quanh chuyện “làm gì để sống tốt hơn”, mà còn là “mình đang đứng ở đâu trong dòng chảy chung của xã hội”, “giá trị của bản thân nằm ở đâu”, “tương lai sẽ đi về đâu”. Đó là những trăn trở mang tính thế hệ, khi người trẻ vừa được tiếp cận nhiều cơ hội chưa từng có, vừa phải đối diện với những chuẩn mực thành công ngày càng khắt khe.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, nếu chỉ nhìn vào áp lực, chúng ta sẽ bỏ lỡ một điều rất quan trọng: phía sau những băn khoăn ấy là một nguồn năng lượng tích cực đang âm thầm vận động.
“Nhưng phía sau những băn khoăn ấy vẫn là một nguồn năng lượng tích cực: khát vọng vươn lên, mong muốn được khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho cộng đồng", theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn.
Chính khát vọng đó giúp nhiều người trẻ không ngừng tìm kiếm con đường của riêng mình, dù phải đi chậm, dù phải thử để sai nhiều lần. Vì vậy, năm mới không chỉ là thời điểm đặt ra mục tiêu, mà còn là lúc xã hội cần nhìn nhận đúng hơn về hành trình trưởng thành của người trẻ: một hành trình không thẳng tắp, không đồng đều, nhưng đầy nỗ lực.
Niềm tin, theo ông, là yếu tố then chốt để giúp xã hội vượt qua những giai đoạn bất định. Đó không phải là niềm tin mơ hồ, mà được bồi đắp từ lịch sử và trải nghiệm vượt khó của cả dân tộc.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn chia sẻ: "Điều quan trọng là chúng ta nuôi dưỡng được niềm tin rằng dù phía trước còn nhiều thử thách, dân tộc Việt Nam đã nhiều lần vượt qua gian khó để đi tới, và thế hệ trẻ hôm nay chính là lực lượng quyết định để biến những khát vọng ấy thành hiện thực".
Trong bức tranh chung ấy, Tết Dương lịch ngày càng mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ là mốc chuyển giao thời gian, Tết Dương lịch đã trở thành một dấu mốc văn hóa - xã hội phản ánh nhịp sống hội nhập và tư duy hiện đại của người Việt.
Nếu Tết Nguyên đán gợi nhắc về gia đình, về cội nguồn và những giá trị truyền thống thiêng liêng, thì Tết Dương lịch lại nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân trước tương lai, trước những lựa chọn của chính mình. Hai cái Tết song hành, không loại trừ nhau, mà bổ sung cho nhau, tạo nên một đời sống tinh thần đa tầng của người Việt trong thời đại toàn cầu hóa.
Ở thời điểm đầu năm, khi nhiều người còn đang loay hoay giữa hy vọng và lo âu, điều xã hội cần lan tỏa không phải là những áp lực phải thành công, mà là một thông điệp tích cực và bao dung hơn.
“Ở thời điểm mở đầu năm mới, điều xã hội cần lan tỏa hơn cả là một thông điệp tích cực và nhân văn: hãy tin vào sức mạnh của mỗi con người Việt Nam, tin vào khả năng tự đổi mới và vượt lên chính mình”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn chia sẻ.
Niềm tin ấy cần đi cùng với tinh thần sẻ chia, để sự phát triển không chỉ dành cho những người mạnh mẽ nhất, mà còn bao bọc những phận đời dễ bị tổn thương. "Chúng ta cần khích lệ tinh thần sẻ chia, biết quan tâm đến những số phận kém may mắn, để không ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình phát triển", theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn.
Năm mới, vì thế, không chỉ là một mốc thời gian, mà là một lời nhắc nhở sâu sắc rằng mỗi con người đều có quyền viết tiếp câu chuyện của mình theo cách riêng, không bị áp đặt bởi những chuẩn mực thành công đồng loạt.
Giữa rất nhiều cách để bắt đầu một năm mới, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là bạn đi nhanh đến đâu, mà là bạn có đủ vững vàng để tiếp tục bước đi, đủ tin tưởng để không bỏ rơi chính mình. Và trong hành trình ấy, mỗi khởi đầu, dù rực rỡ hay lặng lẽ, đều đáng được trân trọng.
Trân trọng cảm ơn PGS.TS Bùi Hoài Sơn!
