Những người cần đi khám Thận - Tiết niệu để phát hiện sớm ung thư

TPO - Ung thư là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm và gây ra những hậu quả nặng nề đối với tình trạng sức khỏe người bệnh, tỷ lệ tử vong cao. Trong số đó, ung thư thận được xem là một căn bệnh quái ác có tỷ lệ tử vong khá cao.

sieu-am-bi-than-u-nuoc.jpg
Ung thư là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm và gây ra những hậu quả nặng nề đối với tình trạng sức khỏe người bệnh, tỷ lệ tử vong cao. Trong số đó, ung thư thận được xem là một căn bệnh quái ác có tỷ lệ tử vong khá cao. Ảnh minh họa: Internet

Tiền sử cá nhân:

  • Nghề nghiệp hoặc môi trường tiếp xúc: Tiếp xúc với dung môi hữu cơ có thể gây viêm cầu thận, công nhân nhuộm aniline và cao su có tỷ lệ mắc ung thư đường tiết niệu tăng, tiếp xúc lâu dài với chì và cadimi có thể gây tổn thương thận.
  • Các bệnh tật đã mắc hoặc vào nằm viện: Ví dụ, các nhiễm trùng, sốt rét, xơ gan, lao phổi, điều trị ung thư, các bệnh máu, u lympho. Tháng năm nào? Kéo dài bao lâu? Đã điều trị như thế nào? Hoặc đến khám do đái buốt, đái dắt thì từ trước đến nay đã bị bao giờ chưa, lúc nào, bao nhiêu lần? …
  • Tiền sử phát hiện bệnh thận: Ví dụ, giá trị xét nghiệm urê và creatinin huyết thanh, các bất thường xét nghiệm nước tiểu (hồng cầu niệu, protein niệu).
  • Tiền sử sỏi tiết niệu hoặc đã điều trị can thiệp về sỏi tiết niệu: Tiền sử được chẩn đoán sỏi tiết niệu, đái ra sỏi, tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi nội soi, tán sỏi qua da, phẫu thuật nội soi hoặc phẫu thuật mở lấy sỏi.
  • Các rối loạn tiểu tiện: Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu đêm, tiểu nhiều lần, tiểu gấp.
  • Các thay đổi tính chất nước tiểu: Thay đổi màu sắc, có mùi, có bọt, …
  • Nhiễm khuẩn đường tiết niệu tái phát nhiều lần (gây tổn thương sẹo ở thận).
  • Tiền sử phát hiện thiếu máu (có thể là triệu chứng của suy thận mạn).
  • Tiền sử về tăng huyết áp và bệnh lý tim mạch: Thời điểm phát hiện, nguyên nhân, các thuốc đã sử dụng, đáp ứng điều trị.
  • Tiền sử về bệnh đái tháo đường (ĐTĐ): Loại ĐTĐ, thời điểm chẩn đoán, các biện pháp điều trị, đáp ứng điều trị, các biến chứng của bệnh.
  • Tiền sử về bệnh gút: Thận có thể là tổn thương hậu quả của gút mạn tính (bệnh thận kẽ mạn tính do lắng đọng các tinh thể urat ở mô kẽ thận và/hoặc do sỏi urat ở thận), và trong bệnh thận mạn tính có thể có các cơn gút cấp do tăng acid uric máu.
  • Tiền sử đau các khớp, ban cánh bướm ở mặt, ban dạng đĩa, nhạy cảm ánh nắng, xuất huyết dạng đi ủng
  • Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên tái phát (có thể kết hợp với viêm cầu thận và/hoặc viêm mạch máu).
  • Tiền sử về thai sản: số lần sinh con đủ tháng, số lần sinh con thiếu tháng, số lần sảy thai, số con hiện còn sống.
  • Các thuốc đã dùng: Suy thận có thể gây ảnh hưởng tới chuyển hóa và dược động học của các thuốc và ngược lại, nhiều loại thuốc có thể gây ảnh hưởng xấu đến thận. Cần hỏi đầy đủ bất kỳ loại thuốc nào đã được sử dụng, đặc biệt là các thuốc không được kê đơn (các loại thảo dược không rõ nguồn gốc, thực phẩm chức năng, …) đều có thể gây độc cho thận.
  • Tiền sử sử dụng và/hoặc có các phản ứng bất lợi đối với các thuốc nhóm ức chế hệ renin-angiotensin-aldosterone (thuốc ức chế men chuyển và thuốc đối kháng thụ thể AT1 của angiotensin II): Tăng creatinin, suy thận, tăng kali máu.
  • Sử dụng cocaine và thuốc lắc có thể gây ra tiêu cơ vân và myoglobin niệu dẫn đến suy thận cấp.
  • Tiền sử hút thuốc lá: Thuốc lá liên quan tới một số bệnh ung thư trong đó có ung thư đường tiết niệu, bệnh tim mạch và có thể gây rối loạn chức năng thận tiến triển nặng hơn.
  • Tiêu thụ rượu quá mức có liên quan đến tổn thương thận tăng huyết áp.

Tiền sử gia đình:

  • Trong gia đình có ai bị bệnh như bệnh nhân? Có người mắc bệnh lao không? Có người phải điều trị thay thế thận (lọc máu chu kỳ hoặc được ghép thận)?
  • Các bệnh thận có tính chất gia đình gồm: Bệnh thận đa nang di truyền gen trội, bệnh thận đa nang di truyền…

Tìm hiểu về đời sống của bệnh nhân:

  • Những mối quan tâm và kỳ vọng của bệnh nhân: Bệnh thận giai đoạn cuối cần phải lọc máu và/hoặc ghép thận có ảnh hưởng quan trọng tới cuộc sống, công việc và các mối quan hệ xã hội của người bệnh. Tiểu không tự chủ và các rối loạn tiểu tiện khác cũng có những ảnh hưởng tới cuộc sống hàng ngày.
  • Sống và làm việc trong môi trường nóng làm nước tiểu cô đặc hơn có thể dẫn đến hình thành sỏi thận.

Ung thư thận có thể được chia ra 5 loại: Ung thư thận tế bào sáng (ccRCC), Ung thư nhú thận (pRCC), Ung thư thận kỵ màu (Chromophobe RCC, chRCC), Oncocytom thận, Ung thư ống góp Bellini. Tỷ lệ ung thư tế bào sáng (ccRCC) chiếm đến 70 - 80% ở các trường hợp. Căn bệnh này đứng ở vị trí thứ hai ở trong số những căn bệnh ác tính của hệ tiết niệu. Chúng chiếm khoảng 1% - 2% trong số các loại ung thư có ở người trưởng thành. Bệnh thường xuất hiện ở những bệnh nhân có độ tuổi trên 40. Tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn 2 lần so với nữ giới.

Trong quá trình phát triển, khối u thận sẽ lớn dần, phá vỡ bao thận và xâm lấn vào lớp mỡ quanh thận và các cơ quan lân cận. Tế bào ung thư cũng có thể di căn tới các cơ quan xa như gan, phổi, não, xương,...

Các tế bào ung thư thận sẽ di căn theo hướng các đường bạch huyết và cả tĩnh mạch. Theo tuyến đường bạch huyết, các tế bào ung thư thận sẽ di căn vào trong các hạch ở vùng thắt lưng, các động mạch chủ và đến những hạch sau phúc mạc, bụng và cả trung thất. Có nhiều trường hợp, chúng còn di căn đến thượng đòn, nách và vùng cổ.

Nguyên nhân gây ung thư thận:

Nguyên nhân gây ung thư thận chưa được khẳng định, tuy nhiên có nhiều yếu tố nguy cơ đã được chứng minh có thể dẫn tới ung thư thận như:

  • Hút thuốc lá: Đây là một trong những yếu tố có nguy cơ cao gây nên ung thư thận. Trung bình, có đến khoảng 30% nam giới và khoảng 24% nữ giới khi hút nhiều thuốc lá thì đều mắc phải căn bệnh quái ác này.
  • Người hút thuốc với thời gian càng dài và số lượng cao thì nguy cơ mắc bệnh sẽ càng tăng.
  • Có hơn 4.000 loại độc tố được tìm thấy ở bên trong khói thuốc. Những độc tố này có thể gây nên những ảnh hưởng đến DNA của những tế bào. Benzo (a) pyrene có trong thuốc lá là một chất có thể làm xuất hiện các tổn thương gen P53 - đóng vai trò mã hóa đối với các protein P53. Loại protein này có nhiệm vụ bảo vệ những tế bào bên trong cơ thể kháng lại ung thư.
  • Những cacbua hydro thơm đa vòng có thể kể đến như 3' - 5' benzo - pyrene cũng được xem là có ảnh hưởng đến nguyên nhân khởi phát của căn bệnh này. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người làm việc có tiếp xúc với những hóa chất này có tỷ lệ mắc bệnh khá cao, điển hình như công nhân nghề in, hóa chất, công nhân nhuộm hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với xăng dầu.
  • Yếu tố di truyền: Bệnh có khả năng khởi phát ở nhiều người trong cùng một gia đình. Những đối tượng bị khuyết một đoạn ở NST 3 hoặc chuyển vị của các NST 3 và NST 8 cũng sẽ có tỷ lệ mắc ung thư thận khá cao.

Cùng chuyên mục

21 ca tử vong do sốt xuất huyết, dịch diễn biến khó lường

21 ca tử vong do sốt xuất huyết, dịch diễn biến khó lường

TPO - Trong 10 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận hơn 170.000 ca mắc sốt xuất huyết và 21 trường hợp tử vong. Các chuyên gia nhận định sốt xuất huyết Dengue vẫn là gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam và có thể tiếp tục kéo dài trong nhiều năm tới.

Sốt xuất huyết: Những dấu hiệu báo động có thể cứu người trong gang tấc

Sốt xuất huyết: Những dấu hiệu báo động có thể cứu người trong gang tấc

TPO - TPHCM đã ghi nhận hơn 42.500 ca mắc sốt xuất huyết, 11 trường hợp tử vong. Các chuyên gia cảnh báo, hết sốt không đồng nghĩa với hết nguy hiểm; người bệnh vẫn có thể chuyển nặng, thậm chí sốc nếu không được theo dõi đúng cách. Đau bụng nhiều, nôn liên tục, tay chân lạnh, lừ đừ hay tiểu ít là những dấu hiệu cần đến cơ sở y tế ngay, kể cả trong đêm.

Long Châu ra mắt ứng dụng công nghệ trong truy xuất, minh bạch hành trình vắc xin

Long Châu ra mắt ứng dụng công nghệ trong truy xuất, minh bạch hành trình vắc xin

Vừa qua, tại Hội nghị khoa học Y học dự phòng toàn quốc 2026, Long Châu đã đóng góp sáng kiến ứng dụng công nghệ đang được triển khai tại hệ thống tiêm chủng, giúp khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc và hành trình bảo quản vắc xin. Đây là bước đi tiên phong nhằm minh bạch thông tin, nâng cao an toàn tiêm chủng, giúp người dân an tâm hơn trong quá trình chăm sóc sức khoẻ chủ động.

Vinamilk được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới 2026 - 2027

Vinamilk được vinh danh ở hạng mục sữa công thức trẻ em tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới 2026 - 2027

Vinamilk Optimum Gold được vinh danh Thương hiệu của năm (Brand of the Year) tại Lễ trao giải Thương hiệu Thế giới 2026 - 2027 (World Branding Awards 2026 - 2027) diễn ra ở Vương quốc Anh, là đại diện duy nhất của Việt Nam chiến thắng ở hạng mục sữa công thức trẻ em (Infant Formula). Giữa những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và sự an toàn của sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ, giải thưởng quốc tế ghi nhận uy tín thương hiệu và những nỗ lực không ngừng nâng chuẩn dinh dưỡng của Vinamilk.

Y học chính xác, liệu pháp miễn dịch: ‘Vũ khí’ mới trong điều trị ung thư

Y học chính xác, liệu pháp miễn dịch: ‘Vũ khí’ mới trong điều trị ung thư

TPO - Ung thư vẫn là một trong những thách thức y tế lớn, gây gánh nặng nặng nề về sức khỏe, kinh tế và tinh thần cho người bệnh và gia đình. Dù y học thế giới đã đạt nhiều tiến bộ trong chẩn đoán sớm, điều trị đích, miễn dịch và y học chính xác, phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn và bảo đảm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến vẫn là bài toán đặt ra với ngành ung thư Việt Nam.

Mới nhất vụ hai công nhân tử vong tại hầm chứa xăng: Lí giải ‘bẫy tử thần’

Mới nhất vụ hai công nhân tử vong tại hầm chứa xăng: Lí giải ‘bẫy tử thần’

TPO - Vụ hai công nhân tử vong khi xuống hầm chứa nhiên liệu tại Huế một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tai nạn trong không gian hạn chế. Phóng viên Tiền Phong trao đổi với bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Huy Hoàng, Trưởng bộ phận điều trị oxy cao áp (Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga) về những nguy cơ đe dọa trực tiếp tính mạng người lao động.