Liên tiếp ca bệnh nặng phải hồi sức tích cực
Các bác sĩ đang điều trị cho bệnh nhân Sầm Văn T. (39 tuổi, Lạng Sơn) trong tình trạng đặc biệt nguy kịch. Người bệnh nhập viện với sốc nhiễm khuẩn, kèm nhiễm trùng ổ bụng sau phẫu thuật tắc ruột, trong bối cảnh thủy đậu bùng phát toàn thân.
Trước đó, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, bí trung đại tiện và được mổ cấp cứu tại tuyến dưới. Tuy nhiên, chỉ sau phẫu thuật, các tổn thương da dạng mụn nước xuất hiện dày đặc và lan rộng. Tình trạng nhiễm trùng ngày càng nặng, bụng chướng, dịch tiêu hóa rò rỉ qua dẫn lưu khiến tiên lượng xấu, buộc phải chuyển lên tuyến trung ương.
Kết quả xét nghiệm cho thấy phản ứng viêm tăng rất cao, trong khi số lượng bạch cầu giảm mạnh, chứng tỏ hệ miễn dịch suy yếu nghiêm trọng. Các bác sĩ đánh giá đây là ca bệnh phức tạp do đồng thời tồn tại nhiễm trùng nặng, biến chứng ngoại khoa và bệnh lý truyền nhiễm tiến triển.
Một trường hợp khác là bệnh nhân L.V.T. (20 tuổi, Lào Cai) nhập viện muộn khi virus đã gây tổn thương nhiều cơ quan, dẫn đến suy hô hấp và suy gan cấp. Bệnh nhân có bệnh nền hội chứng thận hư, khiến quá trình điều trị càng trở nên khó khăn và tiên lượng dè dặt.
Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận và điều trị cho một trường hợp thai phụ mắc thủy đậu với biểu hiện sốt cao, phát ban diện rộng. Trường hợp này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của căn bệnh tưởng chừng “lành tính”, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai.
Bệnh nhân Q.H (26 tuổi, Hà Nội), đang mang thai lần hai ở tuần thứ 18, là giáo viên mầm non. Trước đó, bệnh nhân có tiếp xúc trực tiếp với trẻ mắc thủy đậu tại nơi làm việc. Sau vài ngày, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng điển hình: sốt cao liên tục (38,2°C), mệt mỏi, đau đầu và nổi mụn nước rải rác vùng mặt, ngực, lưng.
Kết quả thăm khám và xét nghiệm xác định bệnh nhân mắc thủy đậu, kèm theo tình trạng viêm tăng cao (CRP tăng), lách to và nhịp tim thai nhanh (177 lần/phút). Bệnh nhân được chỉ định nhập viện, điều trị bằng thuốc kháng virus Acyclovir và theo dõi sát sao cả tình trạng nhiễm trùng lẫn thai nhi.
Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân cắt sốt, tổn thương da không tiến triển nặng thêm, thai nhi ổn định. Bệnh nhân được xuất viện, tiếp tục theo dõi ngoại trú và tái khám định kỳ.
Theo các chuyên gia, thủy đậu do virus Varicella-Zoster gây ra, lây truyền nhanh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch từ nốt phỏng. Dù phần lớn người trưởng thành đã có miễn dịch, nhưng phụ nữ chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm phòng trước khi mang thai vẫn có nguy cơ cao bị nhiễm.
Đáng lo ngại, khi mắc thủy đậu trong thai kỳ, hệ miễn dịch suy giảm sinh lý khiến người mẹ dễ đối mặt với nhiều biến chứng nặng.
Đối với mẹ: nguy cơ viêm phổi do virus (tỷ lệ tử vong có thể lên tới 10-30% nếu không điều trị kịp thời), viêm não, suy đa tạng.
Đối với thai nhi: Hội chứng thủy đậu bẩm sinh (nếu mắc trong 20 tuần đầu): có thể gây dị tật như sẹo da, teo chi, đục thủy tinh thể, chậm phát triển trí tuệ.
Thủy đậu sơ sinh (nếu mẹ mắc gần thời điểm sinh): trẻ có nguy cơ nhiễm trùng nặng, đe dọa tính mạng do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
Đặc biệt, việc điều trị thủy đậu ở thai phụ gặp nhiều hạn chế. Dù thuốc kháng virus như Acyclovir có thể giúp giảm triệu chứng và biến chứng cho mẹ, nhưng nguy cơ virus ảnh hưởng đến thai nhi vẫn khó kiểm soát hoàn toàn.
Nguyên nhân chung: Chưa tiêm phòng, điều trị sai cách
Theo các chuyên gia, điểm chung ở nhiều ca nặng là chưa từng tiêm vắc xin phòng thủy đậu. Khi không có miễn dịch bảo vệ, virus Varicella-Zoster dễ dàng tấn công mạnh, đặc biệt ở những người có sức đề kháng kém hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.
Đáng chú ý, không ít bệnh nhân tự điều trị tại nhà theo các quan niệm sai lầm như kiêng tắm, kiêng gió hoặc đắp lá. Một số trường hợp còn tự ý dùng thuốc có chứa corticoid, làm suy giảm miễn dịch, khiến virus phát triển nhanh và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua các tổn thương da, dẫn đến nhiễm trùng máu.
So với trẻ em, thủy đậu ở người lớn thường nặng hơn, dễ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não hay suy đa tạng.
Cảnh báo: Không chủ quan với dấu hiệu ban đầu
Các bác sĩ khuyến cáo, khi có biểu hiện như sốt, mệt mỏi hoặc nổi mụn nước trên da, người dân cần đi khám sớm thay vì tự điều trị. Việc phát hiện muộn có thể khiến bệnh chuyển nặng nhanh chóng, làm tăng nguy cơ biến chứng.
Bên cạnh đó, việc giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, tránh làm vỡ các nốt phỏng nước là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nhiễm trùng. Đặc biệt, tiêm vắc xin vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh.
Thực tế cho thấy, thủy đậu không chỉ dừng lại ở một bệnh lý ngoài da mà có thể trở thành cuộc “chạy đua sinh tử” nếu chủ quan. Chủ động phòng ngừa và tuân thủ hướng dẫn y khoa là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe trong bối cảnh dịch bệnh còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần kiểm tra lại tiền sử tiêm chủng, đặc biệt nếu làm việc trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao như trường học, nhà trẻ.
Từ thực tế lâm sàng, các bác sĩ đưa ra lời khuyên: người dân không chủ quan với các bệnh truyền nhiễm tưởng chừng “nhẹ”. Chủ động phòng bệnh trước khi mang thai. Khi có biểu hiện sốt, phát ban trong thai kỳ, cần đến cơ sở y tế sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. Thủy đậu có thể là bệnh lành tính ở trẻ em nhưng với phụ nữ mang thai, đó có thể là một nguy cơ nghiêm trọng, thậm chí đe dọa cả hai sinh mạng nếu không được phát hiện và xử trí đúng cách.
