Báo New York Times dẫn lời 2 quan chức được thông báo về các nỗ lực ngoại giao cho biết, Mỹ đã gửi cho Iran một kế hoạch gồm 15 điểm nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang rất mong muốn tìm lối thoát khỏi cuộc xung đột khi phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng.
Kế hoạch này được chuyển qua Pakistan, nhưng chưa rõ nó đã được chia sẻ rộng rãi đến đâu trong giới chức Iran và liệu Iran có chấp nhận nó làm cơ sở cho đàm phán hay không. Cũng chưa rõ Israel có ủng hộ đề xuất này hay không.
Tuy vậy, việc chuyển giao kế hoạch cho thấy chính quyền Mỹ đang tăng cường nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến đã bước sang tuần thứ 4 và gây nhiều hệ luỵ nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu.
Theo New York Times, các quan chức chia sẻ một số điểm chính, cho biết kế hoạch đề cập đến chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran.
Trong chiến dịch không kích bắt đầu từ ngày 28/2, Israel và Mỹ đã tấn công các hệ thống tên lửa đạn đạo, bệ phóng và cơ sở sản xuất của Iran, cũng như chương trình hạt nhân của Iran, tuyên bố sẽ không bao giờ để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục phóng tên lửa vào Israel và các quốc gia Ả-rập láng giềng, đồng thời vẫn nắm giữ 440 kg uranium được làm giàu ở mức cao.
Kế hoạch của Mỹ cũng đề cập đến các tuyến hàng hải. Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, Iran thực tế đã ngăn chặn phần lớn tàu phương Tây đi qua eo biển Hormuz, gây gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu, khiến giá cả tăng vọt.
Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy chiến sự sẽ sớm hạ nhiệt. Các quan chức Israel cho biết họ dự kiến cuộc chiến sẽ còn kéo dài trong nhiều tuần.
Trong tuyên bố đưa ra ngày 24/3, bà Karoline Leavitt - thư ký báo chí Nhà Trắng, khẳng định các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra, nhưng cũng cho biết: “Trong khi Tổng thống Trump và các nhà đàm phán đang tìm kiếm khả năng ngoại giao mới này, chiến dịch Epic Fury vẫn tiếp tục, nhằm đạt được các mục tiêu quân sự do Tổng tư lệnh và Lầu Năm Góc đề ra”.
Thống chế Syed Asim Munir - Tổng tư lệnh quân đội Pakistan, đang nổi lên như một nhà trung gian chủ chốt giữa Mỹ và Iran, trong khi Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ tích cực thôi thúc Iran tham gia đối thoại một cách xây dựng. Thống chế Munir được cho là có quan hệ gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vì thế ông có thể chuyển tải thông điệp giữa các bên tham chiến.
Gần đây, ông đã liên hệ với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, đề xuất chọn Pakistan làm nơi tổ chức các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ, một quan chức Iran và một quan chức Pakistan cho biết.
Thống chế Munir đã gặp Tổng thống Trump 2 lần trong năm 2025, và được ông Trump khen ngợi, gọi ông là “thống chế yêu thích” của mình.
Ngày 24/3, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội rằng đất nước ông “hoàn toàn ủng hộ các nỗ lực đang diễn ra nhằm thúc đẩy đối thoại để chấm dứt” cuộc chiến ở Trung Đông.
“Với điều kiện có sự đồng thuận của Mỹ và Iran, Pakistan sẵn sàng và vinh dự được làm nước chủ nhà để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán thực chất và mang tính quyết định nhằm đạt được một giải pháp toàn diện cho cuộc xung đột đang diễn ra”, ông viết.
Tuy nhiên, Iran có thể khó đưa ra phản hồi nhanh chóng trước đề nghị từ Mỹ. Các quan chức cấp cao Iran đang gặp khó khăn trong việc liên lạc nội bộ và lo ngại Israel có thể tấn công nếu họ gặp mặt trực tiếp.
Ngay trong ngày đầu của cuộc chiến, Israel đã ném bom một khu phức hợp của lãnh đạo tại Tehran, khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao khác thiệt mạng. Hiện vẫn chưa rõ ai đang nắm quyền cao nhất ở Iran trong các quyết định về ngoại giao, chiến tranh và hòa bình.
Tuy nhiên, việc Nhà Trắng tỏ ra sẵn sàng đàm phán cho thấy ông Trump có thể chấp nhận để chế độ hiện tại của Iran tiếp tục tồn tại, ít nhất là trong thời điểm này, dù ở trạng thái suy yếu và dễ bị ảnh hưởng hơn. Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã nhiều lần thay đổi quan điểm về việc liệu mục tiêu của cuộc chiến có bao gồm thay đổi chế độ hay không.