Khuất phục 'thủy quái' sông Sêrêpôk

Từ khát vọng bảo tồn sản vật quý của dòng Sêrêpôk, một số nhà nông tại Đắk Lắk đã thuần hóa thành công loài cá lăng đuôi đỏ khó tính. Với sự nhạy bén trong cách làm kinh tế, họ đã biến loại cá "thượng phẩm" này thành mặt hàng OCOP 3 sao giá trị cao.
Clip: Người dân xã Hòa Phú, thuần hóa, đưa cá lăng từ dòng thác dữ về nuôi tại các ao hồ nước tĩnh.

Sông Sêrêpôk nổi tiếng với dòng chảy ngược, nơi có loài cá lăng đuôi đỏ - "thủy quái" quý hiếm của vùng đất Tây Nguyên.

Tuy nhiên, do môi trường thay đổi và bị đánh bắt quá mức, loài cá này đang dần cạn kiệt. Để bảo tồn và phát triển kinh tế, từ năm 2005, người dân xã Hòa Phú, Đắk Lắk đã chủ động thuần hóa, đưa cá lăng từ dòng thác dữ về nuôi tại các ao hồ nước tĩnh. Đây là hướng đi vừa giúp gìn giữ nguồn gen quý, vừa tạo ra sinh kế bền vững cho vùng đất này.

Ông Nguyễn Thế Hậu - Chủ tịch UBND xã Hòa Phú, đánh giá, mô hình nuôi cá lăng thời gian qua không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực mà còn mở ra hướng đi phù hợp cho phát triển thủy sản tại địa phương. Thực tế cho thấy cá lăng thích nghi tốt với điều kiện nguồn nước ở xã Hòa Phú, tỷ lệ sống cao, ít rủi ro dịch bệnh, giá bán ổn định nên người dân khá yên tâm đầu tư.

Theo ông Hậu, hiện toàn xã có khoảng 20 hộ tham gia nuôi cá lăng, với sản lượng ước đạt khoảng 20 tấn mỗi năm. Nhờ giá cá lăng luôn ở mức cao và ổn định, các hộ nuôi đều có nguồn thu nhập khá, góp phần cải thiện đời sống người dân.

Những con cá lăng có nguồn gốc tự nhiên nay đã được người dân thuần hoá nuôi tại ao nhà.

Mô hình này không chỉ nâng cao đời sống người dân mà còn thúc đẩy kinh tế địa phương với những bước tiến mới. Điển hình, sản phẩm cá lăng của Công ty Mỹ Lan Tây Nguyên đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao (năm 2024). Để nâng tầm giá trị, xã đang phát triển chuỗi liên kết sản xuất gắn liền với du lịch trải nghiệm tại HTX Hòa Phú Xanh, đồng thời hỗ trợ con giống cho các hộ dân tham gia để tạo ra sản phẩm chất lượng và thu hút du khách.

Gia đình ông Lê Văn Cương (sinh năm 1968, xã Hòa Phú, tỉnh Đắk Lắk) cũng đầu tư vốn để đào ao hồ, mua giống cá lăng đuôi đỏ của người dân đánh bắt trên sông Sêrêpôk về nuôi trên diện tích 4 sào mặt nước. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi năm gia đình ông Cương thu hoạch khoảng 1 tấn cá lăng, cung cấp cho thương lái và các nhà hàng trong khu vực. Sau khi trừ chi phí thức ăn và con giống, lợi nhuận đạt khoảng 200 triệu đồng/năm, đủ để gia đình ổn định cuộc sống.

Trước nguy cơ cạn kiệt cá lăng đuôi đỏ trên sông Sêrêpôk do đánh bắt quá mức, ông Hoàng Quốc Bài (sinh năm 1964, xã Hòa Phú, tỉnh Đắk Lắk) đã tiên phong thuần hóa loài "thủy quái" này trong ao nước tĩnh từ năm 2005.

Ông Bài cho biết, nhiều năm qua, gia đình đã mua cá giống từ những người đi câu với giá từ 10.000 -15.000 đồng mỗi con cá lăng đuôi đỏ, rồi mang về thả vào ao để nuôi. Sau khoảng một năm, ông thở phào nhẹ nhõm khi nhận thấy loài cá quý này phát triển thuận lợi. Những con cá lăng nhỏ bé ban đầu đã tăng cân 1-2kg/con.

Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi năm gia đình ông Bài thu hoạch khoảng 1 tấn cá lăng, cung cấp cho thương lái và các nhà hàng trong khu vực. Sau khi trừ chi phí thức ăn và con giống, lợi nhuận đạt khoảng 200 triệu đồng/năm, đủ để gia đình ổn định cuộc sống.

Một số hình ảnh Tiền Phong ghi nhận:

Cá lăng tự nhiên được người dân thuần hóa về nuôi tại ao nhà, sinh sản tốt, phát triển mạnh, nhờ đó người dân có thêm thu nhập.
Cá lăng có nguồn gốc tự nhiên sinh trưởng phát triển mạnh tại ao nhà của các hộ dân.