Hàng nghìn người xem Lễ hội Vua đi cày Đọi Sơn

Sáng 23/2 (mùng 7 tháng Giêng âm lịch), cánh đồng dưới chân Núi Đọi, phường Tiên Sơn (tỉnh Ninh Bình) ken đặc người. Hàng nghìn du khách và người dân đổ về dự Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn Xuân Bính Ngọ 2026, nghi lễ “vua đi cày” đầu năm cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Không khí đông đúc được ghi nhận là chưa từng có trong nhiều năm trở lại đây.
Sử sách chép rằng mùa xuân năm 987, vua Lê Đại Hành đã về vùng Đọi Sơn tổ chức lễ Tịch điền, đích thân xuống ruộng cày những đường cày đầu tiên để khuyến khích nhân dân chăm lo sản xuất. Từ đó, nghi lễ trở thành biểu tượng đẹp của truyền thống trọng nông, đề cao vai trò người nông dân trong đời sống quốc gia.
Trải qua biến thiên lịch sử, lễ hội có thời gian dài gián đoạn. Đến năm 2009, lễ Tịch điền được phục dựng và duy trì tổ chức thường niên, từng bước khẳng định vị thế là một trong những lễ hội nông nghiệp tiêu biểu của miền Bắc. Mở đầu lễ hội là đoàn rước cờ, rước kiệu trong trang phục truyền thống tiến về thửa ruộng thiêng dưới chân núi Đọi, nơi cách đây hơn một thiên niên kỷ, nhà vua từng mở những đường cày đầu xuân.
Tiếng trống hội rộn ràng của đội trống nữ Đọi Tam hòa cùng màn múa rồng uyển chuyển làm dậy sóng cả cánh đồng. Trên nền âm thanh vang vọng ấy, nghi thức xuống đồng được cử hành trang trọng, tái hiện hình ảnh nhà vua mở đường cày đầu tiên của năm mới. Sau lễ bái yết Thần Nông, linh vị vua Lê và các vị phúc thần, cụ Nguyễn Ngọc An (76 tuổi) - người được lựa chọn vào vai vua Lê Đại Hành, thực hiện nghi thức nhập linh khí quân vương, đeo mặt nạ, khoác long bào, bước xuống ruộng đi những sá cày đầu tiên.
Theo sau là các thôn nữ trong trang phục truyền thống, tay gieo hạt giống xuống luống đất vừa lật, mở đầu cho một vụ mùa mới. Suốt 7 năm liên tiếp đảm nhận vai “vua đi cày”, cụ An cho biết để hoàn thành nghi thức, từng động tác từ bái lạy đến dáng đi đều phải luyện tập kỹ lưỡng. “Đường cày phải thẳng, đều tay mới trọn ý nghĩa khai xuân”, cụ chia sẻ.
Hai bên bờ ruộng, người dân đứng kín, chăm chú theo dõi từng động tác. Với người dân địa phương, lễ Tịch điền không chỉ là sự kiện văn hóa mà còn là niềm tự hào. “Năm nào gia đình tôi cũng đi xem ‘vua đi cày’. Xem nghi lễ vừa thấy thiêng liêng, vừa thêm trân trọng nghề nông của cha ông”, anh Trần Văn Hòa (phường Tiên Sơn) chia sẻ.
Song song nghi lễ chính, phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian: hội thi giã bánh dày, vẽ và trang trí trâu, trưng bày sản phẩm nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tiêu biểu… tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi những ngày đầu xuân. Sự góp mặt đông đảo của người dân và du khách cho thấy sức sống bền bỉ của một lễ hội hơn nghìn năm tuổi. Từ những đường cày đầu xuân năm 987 đến cánh đồng đông kín người hôm nay, Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn tiếp tục khẳng định giá trị truyền thống trọng nông của dân tộc - một thông điệp vẫn còn nguyên ý nghĩa trong nhịp sống hiện đại.