Ngày 24/8, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố một quy định được đề xuất nhằm chính thức hóa mức phí 103.265 USD đối với các hồ sơ xin thị thực H1B mới dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao. Đây là khoản phí từng được ông Trump áp dụng tạm thời vào năm ngoái nhưng sau đó bị tòa án ngăn chặn.
Theo quy định do Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đề xuất và đăng trên Công báo Liên bang, mức phí này sẽ được áp dụng vĩnh viễn và dự kiến được hoàn tất vào cuối năm nay.
Chương trình H1B cho phép các doanh nghiệp Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài trong những lĩnh vực chuyên môn, đặc biệt phổ biến trong ngành công nghệ, giáo dục và nghiên cứu. Mỗi năm, Mỹ cấp 65.000 thị thực H1B theo hạn ngạch thông thường và thêm 20.000 suất dành cho người có bằng cấp cao. Thị thực thường có thời hạn từ 3 đến 6 năm. Trước khi ông Trump áp dụng chính sách mới, tổng các khoản phí liên quan đến H1B thường dao động khoảng 2.000-5.000 USD.
Tuy nhiên, quy định đề xuất không áp dụng đối với công dân nước ngoài đang ở Mỹ theo diện thị thực du học và chuyển sang H1B, cũng như không áp dụng cho các trường hợp gia hạn thị thực hiện tại.
Chính sách mới vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp. Các tổ chức doanh nghiệp cho rằng chương trình H1B đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các công ty Mỹ tuyển dụng nhân sự có trình độ cao trong bối cảnh nguồn lao động trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu ở một số ngành.
Trong khi đó, Tổng thống Trump và những người chỉ trích chương trình H1B cho rằng một số doanh nghiệp đã lợi dụng chương trình để thay thế lao động Mỹ bằng nhân công nước ngoài có chi phí thấp hơn.
Theo hồ sơ tòa án, tính đến cuối tháng 2, khoảng 70 doanh nghiệp đã nộp mức phí 100.000 USD cho tổng cộng 85 hồ sơ xin thị thực.
Khoản phí này đang bị thách thức bởi Phòng Thương mại Mỹ, các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo cùng một liên minh gồm các công đoàn và nhà tuyển dụng. Những vụ kiện này có thể được sửa đổi để phản đối quy định mới được đề xuất trong tuần này sau khi quy định chính thức được hoàn tất.
Tháng 6, một thẩm phán liên bang phán quyết khoản phí trên là bất hợp pháp và yêu cầu chính quyền Trump không được tiếp tục thu tiền. Một tòa phúc thẩm tại Boston hiện xem xét quyết định này, trong khi một tòa án khác cũng đang cân nhắc liệu một thẩm phán có đúng khi bác bỏ đơn kiện của một tổ chức doanh nghiệp lớn nhằm phản đối khoản phí hay không.
Các đơn kiện cho rằng quyền hạn hạn chế nhập cảnh của Tổng thống không cho phép ông vượt qua đạo luật đã thiết lập chương trình thị thực H1B.
Các bang và tổ chức khởi kiện cũng lập luận rằng Bộ An ninh Nội địa không thể tự ý áp đặt các khoản phí, thuế hoặc những biện pháp tạo nguồn thu khác cho chính phủ Mỹ nếu chưa được Quốc hội cho phép.
Ngược lại, chính quyền Trump khẳng định khoản phí này không phải là một loại thuế truyền thống và cho rằng các tòa án có rất ít thẩm quyền để chất vấn quyền hạn của tổng thống trong việc hạn chế người nước ngoài nhập cảnh vào Mỹ.
Chính sách siết chặt nhập cư của chính quyền Trump đã diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đối với chương trình H1B có dấu hiệu giảm.
Theo dữ liệu của Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), các doanh nghiệp đăng ký khoảng 344.000 hồ sơ H1B trong năm ngoái, giảm hơn 25% so với năm 2024 và chưa bằng một nửa mức 794.000 hồ sơ của năm 2023.
Bên cạnh việc tăng phí, chính quyền Trump cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra hồ sơ H1B và đề xuất thay đổi cơ chế lựa chọn theo hướng ưu tiên những lao động có trình độ chuyên môn và mức lương cao hơn.
Đầu tháng 8, Bộ An ninh Nội địa Mỹ trong một quy định riêng cũng đề xuất bổ sung các khoản phí lên tới 4.500 USD đối với hồ sơ xin gia hạn thời gian lưu trú của lao động H1B hoặc hồ sơ đưa nhân viên đang làm việc tại các quốc gia khác sang Mỹ.
