Đại học - bệnh viện giữa nội đô: Áp lực ngày càng lớn

Hai dòng người - sinh viên và bệnh nhân - hòa vào dòng xe cộ đông nghẹt, tạo nên bức tranh quen thuộc ở nhiều khu vực nội đô TPHCM. Khi các trường đại học và bệnh viện lớn vẫn tập trung dày đặc trong khu trung tâm, áp lực lên giao thông và hạ tầng đô thị ngày càng trở nên rõ rệt.

Nội đô “gánh” hàng chục nghìn sinh viên

TPHCM là trung tâm đào tạo đại học lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, nhiều trường đại học quy mô lớn lại nằm trong khu vực nội thành lịch sử - nơi quỹ đất hạn chế và mật độ dân cư cao.

Vào giờ cao điểm, khu vực giao lộ Nguyễn Văn Cừ - An Dương Vương (phường Chợ Quán) thường xuyên xảy ra ùn ứ. Chỉ trong bán kính vài trăm mét đã tập trung nhiều cơ sở đào tạo lớn như Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG-HCM) và Đại học Sài Gòn. Mỗi ngày, khu vực này thu hút hàng chục nghìn sinh viên di chuyển.

Chưa kể, xen giữa các trường đại học còn có nhiều cơ sở giáo dục phổ thông như Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐHQG-HCM) hay Trường Trung học Thực hành (ĐH Sư phạm TPHCM). Mật độ trường học dày đặc khiến giao thông tại khu vực này thường xuyên quá tải vào giờ cao điểm.

Ở một khu vực khác, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM (phường Hạnh Thông) với hơn 40.000 sinh viên cũng tạo áp lực lớn lên hạ tầng giao thông quanh tuyến đường Nguyễn Văn Bảo.

Mới đây, khi nhiều bãi giữ xe tư nhân quanh trường tạm ngưng hoạt động, nhà trường buộc phải điều chỉnh một số lớp học sang hình thức trực tuyến vì bãi xe trong trường không đủ đáp ứng nhu cầu gửi xe của sinh viên.

Không chỉ giao thông, không gian trong nhiều trường đại học nội thành cũng ngày càng chật hẹp. Phần lớn các cơ sở này được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, khi quy mô đào tạo còn nhỏ. Đến nay, số lượng sinh viên tăng mạnh nhưng khuôn viên trường gần như không thể mở rộng do quỹ đất hạn chế.

“Ðiểm nóng” y tế giữa nội đô

Không chỉ giáo dục, TPHCM còn là trung tâm y tế lớn nhất cả nước, tiếp nhận hàng chục triệu lượt khám chữa bệnh mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn các bệnh viện tuyến cuối lại tập trung tại khu vực nội thành.

Những cơ sở y tế lớn như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Nhi Đồng 1 hay Bệnh viện Nhi Đồng 2 mỗi ngày tiếp nhận hàng nghìn lượt bệnh nhân. Không chỉ người dân thành phố, bệnh nhân từ các tỉnh miền Tây, miền Trung và Tây Nguyên cũng đổ về đây khám chữa bệnh.

Áp lực từ “siêu đô thị”

Theo Sở Xây dựng TPHCM, hiện thành phố đang quản lý hơn 12,8 triệu phương tiện giao thông, gồm khoảng 1,4 triệu ô tô và gần 11,4 triệu xe máy. Con số này tiếp tục tăng nhanh mỗi năm, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống hạ tầng đô thị vốn đã quá tải.

Bên cạnh đó, cấu trúc đô thị hướng tâm – trong đó phần lớn việc làm chất lượng cao, trường đại học lớn và bệnh viện tuyến cuối tập trung tại lõi đô thị – khiến người dân từ các khu vực vùng ven phải di chuyển vào trung tâm mỗi ngày.

Ðiều này làm gia tăng tình trạng ùn tắc giao thông, đặc biệt tại các khu vực tập trung nhiều trường học và bệnh viện.

Mô hình tập trung nhiều bệnh viện lớn trong khu vực trung tâm được hình thành từ nhiều thập niên trước, khi quy mô dân số và nhu cầu khám chữa bệnh còn thấp. Tuy nhiên, khi đô thị phát triển nhanh và lượng bệnh nhân tăng mạnh, hệ thống này bắt đầu bộc lộ nhiều hạn chế.

Hình ảnh quen thuộc tại các bệnh viện tuyến cuối là cảnh bệnh nhân và người nhà xếp hàng từ sáng sớm, chen chúc trong khuôn viên chật hẹp. Các tuyến đường quanh bệnh viện như Trần Hưng Đạo, Hồng Bàng, Nguyễn Chí Thanh hay Lý Thường Kiệt thường xuyên rơi vào tình trạng ùn tắc, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Nhiều bệnh viện được xây dựng từ hàng chục năm trước nên quỹ đất hạn chế, khó mở rộng cơ sở hạ tầng. Trong khi đó, nhu cầu nâng cấp trang thiết bị và xây thêm khu điều trị mới ngày càng cấp thiết.

Chính vì vậy, việc giãn bớt chức năng điều trị hoặc di dời một phần cơ sở y tế ra khỏi khu vực nội đô đã được TPHCM đặt ra trong nhiều đề án quy hoạch.